وەرە ژوورەوە / خۆت تۆمار بکە

وەک میوان بابەت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

وەکو میوان کۆمێنت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

چوونە ژوورەوە

یان وەکو بەکارهێنەر پەیوەندیمان پێوە بکە
 

ئیمەیل

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

ئابووری

بازاڕی نەوت لەنێوان هەڵوێستی سعودیە و كەیسەكەی خاشوقچی

لەلایەن رووداو 4/12/2018
"پێشبینی دەكرێ‌ لە كۆبوونەوەی داهاتووی ئۆپێكدا 1.5 ملیۆن بەرمیل لە ئاستی بەرهەمهێنانی رۆژانەی نەوت كەم بكرێتەوە"

پیتەر ئی یوسف *

پێشبینی دەكرێت كۆبوونەوەی ئۆپێك كە لە 6ی دیسەمبەر بەڕێوەدەچێ، كاریگەر بێت بە چەند فاكتەرێكی پەیوەست بە پیشەسازیی نەوت و نرخی نەوت، بەتایبەتیش دابەزینی نرخی نەوت كە دەرئەنجامی زۆر خستنەڕووی نەوتە لە بازاڕدا. بەپێی ئامارەكانی بازاڕی نەوت، زۆر خستنەڕووی نەوت بۆ بەرزبوونەوەی ئاستی بەرهەمهێنانی هەریەكە لە ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و رووسیا و عێراق و سعودیە دەگەڕێتەوە، ئەمە جگە لەوەی دەرفەتدانی ئەمریكا بە كڕیارانی نەوتی ئێران كە بەردەوامبن لە كڕینی نەوت لە ئێران بۆ ماوەی 6 مانگی دیكە، خستنەڕووی نەوتی لە بازاڕدا زیاتر كرد.

لەلایەكی دیكەوە، شارەزایانی بازاڕە داراییەكان پێیانوایە كە ئابووریی جیهان بەرەو خاوبوونەوە لە گەشەكردن هەنگاو دەنێت، ئەمەش خواست لەسەر كڕینی نەوت كەم دەكاتەوە و گوشارەكانی سەر نرخی نەوت زیاتر دەكات و زیانێكی زۆر بە داهاتی وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت دەگەیەنێت.

ئەندامانی ئۆپێك هەست بەو مەترسییە دەكەن كە ئێستا بەهۆی زۆر خستنەڕووی نەوتەوە دروستبووە، هەر بۆیە هەریەكە لە رووسیا و ئەندامانی ئۆپیك سوورن لەسەر ئەوەی هەنگاو بنێن بۆ ئەوەی هاوسەنگی بۆ بازاڕی نەوت بگەڕێننەوە، بەم شێوەیەش پێشبینی دەكرێت كۆبوونەوەی داهاتووی ئۆپێك ئاراستەی بازاڕ بگۆڕێت.

گەڕانەوەی هاوسەنگی بۆ بازاڕی نەوت، پاڵپشتی گەشەكردنی ئابووریی جیهان دەكات، لەهەمانكاتدا كورتهێنانی بودجەی وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت كەم دەكاتەوە، بەمشێوەیەش ئابووریی ئەو وڵاتانە بەردەوام دەبێت لە چالاكییەكانی، بە واتایەكی دیكە كەرتی وەبەرهێنانی وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت دەبووژێتەوە، كاتێك هاوسەنگی بۆ بازاڕی نەوت دەگەڕێتەوە.

سعودییەكان لە داڕشتنەوەی نەخشەی رێگاكەدا بوون بە دوو بەشەوە. ئەوان هەمیشە هەوڵدەدەن پارێزگاری لە بازاڕی وزە بكەن، بەم شێوەیەش لە بڕیارداندا رەقتر مامەڵە لەگەڵ رەوشەكە دەكەن بەراورد بە بەرهەمهێنەرەكانی دیكەی نەوت. خالد فالح، وەزیری وزەی سعودییە رایگەیاند كە دەبێت ئۆپێك بڕی یەك ملیۆن بەرمیل نەوت رۆژانە لە بازاڕدا كەمبكاتەوە، چونكە فرۆشتنی نەوت بە داهاتی سەرەكی ئەو وڵاتە دادەنرێت، بۆیە بەهەموو شێوەیەك كار لەسەر گەڕانەوەی هاوسەنگی بۆ بازاڕی نەوت دەكات، ئەمە جگە لەوەی كە چالاكییەكانی ئەو وڵاتە پێویستی بە تەمویلێكی زۆرە، ئەمەش هانی سعودییەكان دەدات كە كار لەسەر بەرزبوونەوەی نرخی نەوت بكەن، بەڵام كوشتنی خاشوقچی نەخشەی رێگاكەی گۆڕی.

خێزانی شاهانەی سعودیە بەتایبەتیش شازادەی جێنشینی سعودیە محەمەد بن سەلمان پێویستی بە پاڵپشتییەكی زۆرە بۆ ئەوەی بتوانێت لەلایەك گۆڕانكاری لە هەیكەلی ئابووریی سعودیەدا بكات، لەلایەكی دیكەشەوە پاڵپشتییەكی نێودەوڵەتی بەدەستبهێنێ لەبەرامبەر ئەو شتانەی كە هەوڵی بەدەستهێنانیان دەدات لە دەرەوەی سعودیە، بەڵام كوشتنی خاشوقچی ئاراستەی نەخشەكەی گۆڕی، بەتایبەتیش كاتێك سعودیە بەو شێوەیە چاوەڕێی كاردانەوەیەكی نێودەوڵەتی و كۆمەڵگای نێودەوڵەتی لە دژی سعودیە نەبوو. لەو كاتەی كە سعودیە پێویستی بە پشتگیری بوو، ئەمریكا هاوپەیمانێتی خۆی لەگەڵ سعودیە دووپاتكردەوە، ئەمەش بە پاڵپشتیكردنی خێزانی جێنشین دادەنرێت، لەهەمانكاتدا ترەمپ داوای لە سعودیە كرد كە هەوڵی زیادكردنی بەرهەمهێنانی نەوت بدەن بۆ ئەوەی نرخی نەوت بەرز نەبێتەوە، ئەمەش سعودییەكانی كرد بە دوو بەشەوە، لەلایەكەوە سعودییەكان بەرگەی دابەزینی نرخی نەوت ناگرن، لەلایەكی دیكەشەوە ناتوانن بە تەواوەتی داواكارییەكەی ئەمریكا رەتبكەنەوە.

لەلایەكی دیكەوە رووسەكان لەچەندین بۆنەدا رایانگەیاندووە كە دەبێت هاوسەنگی بۆ بازاڕی نەوت بگەڕێتەوە، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هێشتا دوودڵن لە بڕیاردان بۆ كەمكردنەوەی بڕی خستنەڕووی نەوت. چەند جارێك رووسیا بەرهەمهێنەرانی دەرەوەی ئۆپیك و ئەندامانی ئۆپیكی ئاگادار كردووەتەوە كە نابێت لە هەر كۆبوونەوەیەكی ئۆپێكدا ئاراستەی بڕیارەكان 180 پلە گۆڕانكاری بەسەردا بێت، بەم شێوەیەش تا ئێستا رووسیا بڕیارێكی یەكلاكەرەوەی نەداوە بۆ كۆبوونەوەكەی ئەمجارەی ئۆپێك.

كۆبوونەوەكانی G20  لە ئەرجەنتین، كاریگەری لەسەر بڕیارەكانی ئۆپێك و بازاڕی نەوت دەبێت، بەتایبەتیش كە پێشبینی كراوە لە كۆبوونەوەكەی  G20دا فلادیمیر پوتین سەرۆكی رووسیا، محەممەد بن سەلمان شازادەی جێنشینی سعودیە ببینێت و ئەگەری زۆرە بابەتی وزە یەكێك لە تەوەرە گرنگەكانی ئەو دیدارە بێت.

هەرچەندە پێشبینی ناكرێت كە كۆبوونەوە لە نێوان هەردوو سەرۆكی ئەمریكا و سعودیە رووبدات، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا بازاڕی نەوت خۆی بۆ تویتی ترەمپ ئامادە كردووە، بەتایبەتیش لە رۆژی دووشەممە بەدواوە، سعودیە بەشاندێكی بەهێزەوە ئامادەی G20 بوو، چونكە ئەمەی بە دەرفەتێك زانی بۆ ئەوەی رەوشی ئێستای چارەسەر بكات و سەركردەكانی جیهان هێمن بكاتەوە لەو تووڕەییەی بەهۆی كەیسەكەی خاشوقچی دروست بووە.

سعودیەكان لەوە تێگەیشتوون كە ئەوان بە داینەمۆی رێكخراوی ئۆپێك دادەنرێن، هەر بۆیە ناكرێت بەشێوەیەكی سەربەخۆ بڕیار بدەن، بەتایبەتیش كاتێك هەست بەو مەترسییە دەكەن كە نرخی نەوت 30%ی بەهاكەی لەدەستداوە، ئەگەر هەوڵی كەمكردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت نەدەن بە بڕی 1.5 ملیۆن بەرمیل تا نزیكەی 3 ملیۆن بەرمیل لە رۆژێكدا، ئەوا نرخی نەوت لە خوارووی 40 دۆلارەوە دەبینرێت، ئەمەش بە رەوشێكی قورس دادەنرێت بۆ وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت و ئەستەمە سعودیەكان بتوانن مامەڵە لەگەڵ رەوشێكی لەو شێوەیە بكەن.

 پێشبینییەكان جیاوازن، بەشێك لە شارەزایانی بازاڕی نەوت پێشبینی دەكەن رێكخراوی ئۆپێك بڕیار لە كەمبوونەوەی ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت بدات بە بڕی 1.4 ملیۆن بەرمیل تا 1.5 ملیۆن بەرمیل، بەم شێوەیەش دەتوانین بڵێین كە لەمیانەی بەڕێوەچوونی كۆبوونەوەكانی G20 بۆمان دەردەكەوێت كۆبوونەوەكەی داهاتووی ئۆپیك چ ئاراستەیەك وەردەگرێت.

* شرۆڤەكاری بازاڕە داراییەكان لە كۆمپانیای ئایرۆن ئێفێكس. ئەم وتارەی تایبەت بۆ هەفتەنامەی (رووداو) نووسیوە.

کۆمێنتەکان

 
کۆمێنتێکی نوێ دابنێ
وەکو میوان کۆمێنت دادەنێی یان بە چوونە ژوورەوە؟

 

ببە بەشێک لە (رووداوی تۆ)

بابەت و وێنە و ڤیدیۆکانت لەگەڵ رووداو بەش بکە

قسەی تۆ

Rizgar Khoshnaw | 10/12/2018 09:03:40 ص
هه‌ زار ڕه حمه ت له گۆڕتان بەشیر موشیر و مامۆستا نه به ز .
Rebwar | 10/12/2018 12:48:56 م
Ruhhy ba bahasht shadbet
رەسمەن ئینفیسالی بوو
| 10/12/2018 | (2)
Hawas kakaey | 10/12/2018 10:20:17 ص
توركمانه كان پشتيان به توركيا قايمه ،مه سيحيه كان پشتيان به ئه مريكا قايمه ، ئه ى كاكه يى داماو پشت به كى ببه ستيت بو ئه وه ى وزاره تى ...
رووداو پشکی پارتی و یەکێتی و گۆڕان لە کابینەی نۆیەم ئاشکرا دەکات
| 10/12/2018 | (1)
كاميران بامه رنى | 09/12/2018 01:52:07 ص
وهگرتنی خه لاتی روزنه مه وانی UN پیروزت بئت هه رسه رکه وتوییت. بابه ته که ت زور گرنگ و له جئگا و کاتی خویدایه هیفیدارم لایه نه به رپرس و هه مو کوردیک...
فرهاد | 10/12/2018 09:28:46 ص
كاك مةجيد دةستت خوش بةراستي ئةوةى جنابت و نامو لةو جةند سالةى رابردوو كردتان تايبة ت لة ماوةى شةرى داعش بة ناسان\نى كور ئةو بة ناو فةرمانكةى...
ئەو دەرفەتەی کە کورد خەریکە لەدەستی دەدات
| 5/12/2018 | (9)
ئەختیار یارئەحمەد بەگ | 09/12/2018 10:26:56 ص
زۆر بە داخەوە بۆ دواماڵئاوایی گەورە پیاو مامۆستای خەمخۆری ڕاستەقینەی خەباتی کوردایەتی دکتۆر جەمال نەبەز. هەموومان مەبەستم نوخبەی ڕۆشنفکر، خەمخۆرانی...
Rizgar Khoshnaw | 10/12/2018 09:11:52 ص
بلیمه تێک ماڵ ئاوایی لێ کردین ، ڕۆحت شاد .
پرۆفیسۆر د.جەمال نەبەز کۆچی دواییکرد
| 8/12/2018 | (4)

لە بەشەکانی دیکەی رووداوەوە

 سێیەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی زانکۆی هەولێری پزیشكی بەردەوامە دوێنێ کاژێر 10:38 |

سێیەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی زانکۆی هەولێری پزیشكی بەردەوامە

بە سپۆنسەری میدیایی تۆڕی میدیایی رووداو زۆرتر
ئەمڕۆ لە سلێمانی و شەممە لە دهۆک پشكنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەکرێت دوێنێ کاژێر 09:47 |

ئەمڕۆ لە سلێمانی و شەممە لە دهۆک پشكنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەکرێت

ئەنتیتۆباکۆ زاراوەیەکی تەندروستی جیهانییە و بە زۆرتر
پشکنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەستپێدەکات 12/12/2018 |

پشکنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەستپێدەکات

ژمارەی بەشداربووان 9000 کەسی تێپەڕاندووە زۆرتر
0.234 seconds