وەرە ژوورەوە / خۆت تۆمار بکە

وەک میوان بابەت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

وەکو میوان کۆمێنت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

چوونە ژوورەوە

یان وەکو بەکارهێنەر پەیوەندیمان پێوە بکە
 

ئیمەیل

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

ئابووری

لە سێ‌ ساڵی رابردوودا بایی 1.6 ملیار دۆلار دەرمان هێنراوەتە كوردستان

لەلایەن رەوا عەبدوڵڵا 5/12/2018
كۆمپانیاكان لە 42 وڵاتەوە دەرمان هاوردەی هەرێمی كوردستان دەكەن
كۆمپانیاكان لە 42 وڵاتەوە دەرمان هاوردەی هەرێمی كوردستان دەكەن

رووداو – هەولێر

بەپێی ئامارێكی وەزارەتی بازرگانی لە سێ‌ ساڵی رابردوو بایی یەك ملیار و 597 ملیۆن دۆلار، دەرمان هاوردەی هەرێمی كوردستان كراوە. هاوردەكردنەكەش ساڵ بە ساڵ زیاتر دەبێ‌ بە جۆرێك ساڵی رابردوو بەراورد بە دوو ساڵی پێشتر بە رێژەی 57.7% زیادی كردووە.


بەپێی ئامارێكی بەڕێوەبەرایەتی گشتیی پلان و بەدواداچوون لە وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی كە پشتی بە داتای هەناردەی وڵاتان بۆ عێراق و هەرێمی كوردستان بەستووە، لە سێ ساڵی رابردوودا كۆمپانیاكانی هاوردەكردنی دەرمان 88 هەزار و 280 تۆن دەرمانیان بە بەهای زیاتر لە 2 ملیار و 237 ملیۆن و 688 هەزار دۆلار لە 56 وڵاتەوە بۆ عێراق هاوردە كردووە. 

پشكی شێر لەم بازرگانییە بەر كۆمپانیاكانی هاوردەكردنی دەرمان لە هەرێمی كوردستان كەوتووە، بەجۆرێك 46 هەزار و 700 تۆن لەم دەرمانە كە بەهاكەی ملیارێك و 597 ملیۆن و 400 هەزار دۆلار بووە، لە 42 وڵاتەوە هاوردەكراوە. 

دكتۆر فەرهاد ئیسماعیل، بەڕێوەبەری جێبەجێكار لە كۆمپانیای زینۆفارما بۆ هاوردەكردنی دەرمان و پێویستییە پزیشكییەكان، دەڵێت: "50%ی ئەو دەرمانانەی دەهێنرێن بۆ هەرێمی كوردستان، هەناردەی شارەكانی عێراق دەكرێنەوە، بۆیە هەرێمی كوردستان بووەتە سەنتەرێك بۆ بازرگانیی هاوردەكردنی دەرمان بۆ هەموو عێراق".

لە داتاكاندا دەردەكەوێت كە هاوردەكردنی دەرمان ساڵ بە ساڵ لەزیادبووندایە، بەجۆرێك ساڵی 2017 لەچاو ساڵی 2015  هاوردەكردنی دەرمان بۆ عێراق بە رێژەی 45% و بۆ كوردستانیش  بە رێژەی 32% زیاد بووە، بەڵام بەهاكەی 57.7% زیادی كردووە، ئەمەش نیشانەی ئەوەیە كە نرخی ئەو دەرمانانەی كۆمپانیاكان هاوردەی دەكەن گرانتر بووە.

بەپێی داتاكانی وەزارەتی بارزگانی، زۆرترین دەرمان لەو ماوەیەدا لە ئەڵمانیاوە هاوردەكراوە كە  2,900 تۆن بووە بە بەهای 52 ملیۆن دۆلار. فەرەنسا بە پلەی دووەم دێت بە 407 تۆن دەرمان بە بەهای 104 ملیۆن و 171 هەزار دۆلار، لە دانیماركەوە 257 تۆن بە بەهای 15 ملیۆن و 828 هەزار دۆلار، سویسرا 250 تۆن بە بەهای 145 ملیۆن دۆلار، بەلجیكا 225 تۆن بە بەهای 49 ملیۆن و 445 هەزار دۆلار، قوبرس 176 تۆن بە بەهای 11 ملیۆن و 533 هەزار دۆلار، توركیاش 3.660 تۆن دەرمان بە بەهای 55 ملیۆن و 445 هەزار دۆلار.

دكتۆر فەرهاد دەڵێت: "هەر كۆمپانیایەك لەگەڵ چەند كۆمپانیا و كارگەیەكی دروستكردنی دەرمان گرێبەستی هەیە، بەپێی خواستی بازاڕ دەرمان هاوردە دەكەن، بەشێوەیەكی گشتی لە عێراق زیاد لەپێویست دەرمان بەكاردێت، هۆكارەكەی بەشێكی بۆ سیستەم و بەشێكی بۆ ئەو هەزاران نۆڕینگە و دەرمانخانانەی لاكۆڵان دەگەڕێتەوە كە زیاد لە پێویست دەرمان دەدەنە نەخۆش".

كۆمپانیاكانی دەرمان لە هەرێمی كوردستان چەندین شێواز بۆ ساغكردنەوەی دەرمانەكانیان دەگرنەبەر، هەندێكیان بۆ ناساندنی دەرمانەكانیان نوێنەرەكانیان دەنێرنە لای پزیشكەكان. 

هەندێكی دیكەیان لەڕێگەی داشكاندن بۆ دەرمانخانەكان هەوڵی ساغكردنەوەی دەرمانەكانیان دەدەن. 

دكتۆر فەرهاد دەڵێت: "هەندێ كۆمپانیا خەڵكی بەتوانای بۆ ناساندنی دەرمانەكانی نییە، بۆیە داشكاندن بۆ دەرمانخانەكان دەكات، رەنگە كۆمپانیاش هەبێ كواڵیتی دەرمانەكانی باش نەبێ، بەڵام بە رێككەوتن لەگەڵ هەندێ لە پزیشكان دەرمانەكانی ساغ دەكاتەوە. هەندێ كۆمپانیاش هەن لەپێناو بەكارهێنانی دەرمانەكانیان، پزیشكەكان بۆ كۆنگرە نێودەوڵەتییەكان دەبەن، یان گەشتی دەرەوەیان پێدەكەن".

دكتۆر عومەر سورچی كە پزیشكێكی ناسراوی شاری هەولێرە و مامۆستایە لە كۆلێژی پزیشكیی هەولێر، دەڵێت: "تاوەكو لایەنێكی پسپۆڕ لێكۆڵینەوە لەسەر زیاد بەكارهێنانی دەرمان نەكات، هیچ كەس ناتوانێ پزیشك بەوە تۆمەتبار بكات كە دەرمانی زیادە بۆ نەخۆش دەنووسێ‌".

دكتۆر عومەر سورچی ئاشكرای كرد كە قوتابییەك لێكۆڵینەوەی لەسەر بەكارهێنانی ئەنتی بایۆتیكەكان كردووە لە نەخۆشخانەی فریاكەوتنی ناوەندی، دەركەوتووە 70%ی ئەو ئەنتی بایۆتیكانە پێویست نەبووە بدرێنە نەخۆش، بەڵام ئەوە 10 ساڵ لەمەوبەر بووە. دكتۆر عومەر دەڵێت: "ئێستا تاقیگەی پێشكەوتوو هەن، بۆیە باوەڕ ناكەم هیچ پزیشكێك زیاد لەپێویست دەرمان بۆ نەخۆش بنووسێ". 

لە هەرێمی كوردستان 200 كۆمپانیای هاوردەكردنی دەرمان، 110 كۆگای دەرمان، 800 دەرمانخانە و نزیكەی 15 هەزار نۆڕینگەی لاكۆڵان هەن كە بەشێكیان دەرمان بەنایاسایی بەنەخۆش دەفرۆشن.
دكتۆر ئەمیر شیت چەلەبی، سەرۆكی ئەنجوومەنی سەندیكای دەرمانسازانی كوردستان دەڵێت: "بەپێوەری جیهانی، هەر 2000 كەس دەرمانخانەیەكیان پێویستە، بۆیە بەراورد بە ژمارەی دانیشووانی هەرێمی كوردستان، ئێمە ژمارەیەكی كەم دەرمانخانەمان هەیە، بەڵام بەراورد بە ژمارەی كۆگاكان نزیكەی دوو بەرامبەر كۆمپانیای هاوردەكردنی دەرمان هەیە، ئەم هەموو كۆمپانیایەش هۆكارە بۆ زیاد هاوردەكردن و بەكارهێنانی دەرمان لە هەرێمی كوردستان".

دكتۆر ئەمیر شیت گوتی: "لە زۆربەی وڵاتان كاتێك ژمارەی كۆمپانیاكان زۆر دەبێت، كێبڕكێی نێوانیان لەسەر ئەوە دەبێ كە كامە كۆمپانیا باشترین دەرمان بەكواڵیتی بەرز و نرخی كەم دەخاتە بازاڕەوە، بەڵام كێبڕكێی كۆمپانیاكانی دەرمان لە كوردستان لەسەر ئەوەیە كامەیان زۆرترین قازانجی دەستدەكەوێت، بۆیە پێویستە بەڕێوەبەرایەتییەكی گشتی تایبەت بە هاوردەكردنی دەرمان و كۆنترۆڵكردنی كواڵیتی هەبێت". 

ئەو دەرمانانەی كۆمپانیا بازرگانییەكان هاوردەیان كردوون، دەرمانی ئاسایین، واتە دەرمانی نەخۆشییەكانی وەك شێرپەنجە، ئایدز و كوتان و هەندێ نەخۆشیی تایبەتی دیكەی تێدا نییە، وەزارەتی تەندروستی بۆ پێداویستی 50%ی دەرمان لە نەخۆشخانە حكومییەكان پشت بە بەغدا دەبەستێ، مانگانەش بایی 72 ملیار دینار دەرمان و پێداویستی پزیشكی دەكڕێ‌.

دكتۆر خاڵس قادر، بەڕێوەبەری گشتیی دیوانی وەزارەتی تەندروستی و سەرپەرشتیاری مۆڵەتدان بە دامەزراندنی كۆمپانیاكان دەڵێت: "رێنماییمان بۆ دامەزراندنی كۆمپانیاكانی هێنانی دەرمان هەیە.

پێویستە دەرمانی هاوردەكراو كواڵیتی باش بێت و لە وڵاتی دروستكەر بەكاربهێنرێت و لێرەش لەلایەن لێژنەكانەوە پەسەند بكرێت، بەڵام بەهۆی پەیڕەوكردنی بازاڕی ئازاد نەمانتوانیوە سنوور بۆ بڕی دەرمانی هاوردەكراو دابنێین، بۆیە كۆمپانیاكان بەپێی خوستی بازاڕ دەرمانیان هاوردە كردووە". گوتیشی: "بۆ چارەسەری گرفتی زیاد هاوردەكردنی دەرمان و دانانی سنوورێك بۆ زیاد بەكارهێنانی خەریكی دروستكردنی دامەزراوەیەكی دەرمانین".

 


 

ببە بەشێک لە (رووداوی تۆ)

بابەت و وێنە و ڤیدیۆکانت لەگەڵ رووداو بەش بکە

قسەی تۆ

ره شید | 21/02/2019 12:18:33 م
ده ستخوش پروفیسور دلاوه ر به راستی ده ستت بردوته هه ناوی کیشه کانه وه ؛ با ده و له تداره کان که لک له م نوسینه به نرخه وه رگرن .
Lawk | 21/02/2019 01:37:42 م
بەرێزم باسی سیستەمێکی دیموکراسی لە وڵاتێکی دیکتاتۆریداکارێکی دروست نییە. ئەمە ئەگەر لە کەناڵی bbc بەریتانی باسی بکەیت بەهەرحاڵ. بەڵام برام لێرە باسی...
لامەركەزی بە دروومانێكی خۆماڵی
| 21/2/2019 | (2)
مادی ئومێد | 21/02/2019 08:48:38 ص
ووتارێکی زۆر بەجێیە ،،پەڵپ و بیانووی ئەوان هەندە بێکەڵک ە و روون و ئاشکرا مەبەستەکانیان دیارە ...پارتی یەک رێگای لەپێشە هەندە بایەخیان پێنەدات ....
سیری جەلالی و زوڕنای گەل
| 18/2/2019 | (1)
Azad Azad | 19/02/2019 08:13:54 م
خودای گه‌وره‌ خائین و خاك فرۆش رسوا كات.
عەبادی داوای پاراستنی سەقامگیریی کەرکووک دەکات
| 19/2/2019 | (1)
Zhino assad | 16/02/2019 10:06:03 م
شيكاريةكى زور واقعيانة ،،،،،،، نوسةريكى بةتوانا
حزبەكانی باشوور لەبەردەم وەرچەرخانی نەوەكاندا
| 15/2/2019 | (1)

لە بەشەکانی دیکەی رووداوەوە

رێككەوتنی واشنتن و پەكین نرخی نەوت بەرز دەكاتەوە؟ 20 کاژێر لەمەو بەر |

رێككەوتنی واشنتن و پەكین نرخی نەوت بەرز دەكاتەوە؟

ئیدارەی ترەمپ تەنیا چین بە هۆكاری كورتهێنانی زۆرتر
جێنیفێر لۆپێز وازهێنانی لە شەکر رادەگەیێنێت دوێنێ کاژێر 06:21 |

جێنیفێر لۆپێز وازهێنانی لە شەکر رادەگەیێنێت

جەستەی ئالوودەبووە بە شەکر زۆرتر
نەتەوە یەکگرتووەکان: هەورامی و زمانی کلدانی لەژێر هەڕەشەی لەنێوچوونن دوێنێ کاژێر 03:09 |

نەتەوە یەکگرتووەکان: هەورامی و زمانی کلدانی لەژێر هەڕەشەی لەنێوچوونن

هیچ یاسایەکی نێودەوڵەتی نییە بۆ پاراستنی ئەو زۆرتر
0.266 seconds