وەرە ژوورەوە / خۆت تۆمار بکە

وەک میوان بابەت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

وەکو میوان کۆمێنت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

چوونە ژوورەوە

یان وەکو بەکارهێنەر پەیوەندیمان پێوە بکە
 

ئیمەیل

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

ئابووری

وەزارەتی كشتوكاڵ جارێكی دیكە رێ بە هاوردنی جگەری مریشك دەدات

لەلایەن رەوا عەبدوڵڵا 18/5/2018
مۆڵەتی هاوردنی 6150 تۆن جگەری مریشك دراوەتە بازرگانان
مۆڵەتی هاوردنی 6150 تۆن جگەری مریشك دراوەتە بازرگانان

رووداو- هەولێر

دوای 10 ساڵ لە قەدەغەكردنی بەهۆی زیانە تەندروستییەكانی، وەزارەتی كشتوكاڵ جارێكی دیكە رێگە بە هاوردنی جگەری مریشك دەدات، ئەنجوومەنی باڵای پیشەسازیی پەلەوەر و خاوەن كوشتارگەكانی كوردستانیش داوایان لە ئەنجوومەنی ئابووریی هەرێمی كوردستان كردووە لە پێناوی پاراستنی بەرهەمی خۆماڵی و پاراستنی تەندروستیی هاووڵاتیان رێ لە هاوردنی جگەری مریشك بگرن. 


جگەری مریشك بەهایەكی خۆراكیی بەرزی هەیە، ئەگەر بەتازەیی بخورێت و زێدەڕۆیی لە خواردنی نەكرێت، رێژەیەكی باش ڤیتامین B12ی تێدایە كە چارەسەرە بۆ كەمخوێنی. لەپێكهاتەی جگەردا رێژەیەكی باش ڤیتامین A هەیە كە چاو بەهێز دەكات و دەیپارێزێ‌، پارێزەرێكی بەهێزیشە بۆ رێگری لە تووشبوونی مرۆڤ بە نەخۆشیی ئەنیمیا، جگەر بەرگری لەش بەهێز دەكات و دەبێتە هۆی رێگری لە هەڵوەرینی قژ و نینۆك.

سەرەڕای سوود و بەها خۆراكییەكانی، بەڵام پێویستە زێدەڕۆیی لە خواردنی جگەر نەكرێت، چونكە جگەر دەوڵەمەندە بە ماددەی بیورینات كە ترشی یۆریك لە جەستەدا دروست دەكات و بە تێپەڕبوونی كات مرۆڤ تووشی نەخۆشیی (میرانە) دەكات. هەروەها جگەر رێژەیەكی باشی كۆلیسترۆڵی تێدایە، بۆیە خواردنی گونجاو نییە بۆ تووشبووانی نەخۆشیی دڵ و بەرزبوونەوەی پاڵەپەستۆی خوێن و نەخۆشیی شەكرە.

حەیدەر فەرحان، سەرۆكی ئەنجوومەنی باڵای پیشەسازیی پەلەوەر بە (رووداو)ی گوت: "هاوردنی جگەر جگە لەوەی لە داهاتوودا وەك مریشكی هاوردە كێشە بۆ ساخكردنەوەی بەرهەمی ناوخۆ دروست دەكات، لەلایەكی دیكەشەوە ئەگەری ئەوەی هەیە ببێتە هۆی بڵاوبوونەوەی دەیان نەخۆشیی ڤایرۆسی لە كێڵگەكانی پەلەوەر".

جگەر لە جەستەی مریشكدا رۆڵی پاڵاوتن دەبینێ، بۆیە زۆربەی ئەو ژەهرانەی لەڕێگەی بەكارهێنانی دەرمان و كوتان و ئالیكەوە دەچێتە جەستەی مریشك لەنێو جگەر كۆدەبێتەوە، بەخواردنی زیان بە تەندروستیی مرۆڤ دەگەیەنێ و دەبێتە هۆی بڵاوبوونەوەی دەیان نەخۆشی بۆ مرۆڤ. حەیدەر فەرحان دەڵێت: "بۆیە هاوردنی جگەر جگە لەوەی دەبێتە هۆی چوونە دەرەوەی پارەی وڵات، زیانی ئابووری و تەندرویستی بەدواوەیە، هەر لەسەر ئەو بنەمایەش داوامان كردووە، هاوردنی قەدەغە بكرێ‌".

لە هەرێمی كوردستان حەوت كوشتارگەی هاوچەرخی سەربڕین و چاككردنی مریشك هەیە كە وزەكەیان لە كاژێرێكدا نزیكەی 30 هەزار مریشكە، بەڵام لەبەر ئەوەی نزیكەی 90%ی مریشكی كێڵگە خۆماڵییەكان بە زیندوویی دەفرۆشرێن، زۆربەی گوشتارگەكانی هەرێمی كوردستان بێكارن. 

 دەوەن موحسین، بەڕێوەبەری گشتیی كوشتارگەی ئیعتماد بۆ سەربڕین و چاككردنی مریشك، بە (رووداو)ی گوت "كوشتارگەكەمان مانگانە نزیكەی 75 تۆن جگەر بەتازەیی دەخاتە بازاڕ و توانیومانە پێداویستی بەشێك لە هاووڵاتیان و رێستۆرانتەكانی پارێزگای هەولێر پڕبكەینەوە، بەهەمانشیوە بەڕێژەی جیاواز كوشتارگەكانی دیكەش بەرهەمیان هەیە، ئەگەر داواكاری هەبێت، دەتوانین زیاتریش بەرهەم بخەینە بازاڕ".

دەوەن موحسین رەتیكردەوە هاوردنی جگەر، دوای 10 ساڵ لە قەدەغەكردنی، بۆ پڕكردنەوەی پێداویستی ناوخۆ و هاوسەنگیی نرخ بێ‌ "بەڵكو بەهۆی گوشاری هەندێك بازرگان بووە لەسەر بەرپرسانی وەزارەتی كشتوكاڵ".

بەپێی ئامارێك كە لە بەڕێوەبەرایەتی گشتیی سامانی ئاژەڵ و ڤێترنەری دراوەتە (رووداو)، وەزارەتی كشتوكاڵ تەنیا بۆ پێویستی سێ مانگی هەردوو شاری هەولێر و سلێمانی مۆڵەتی هاوردنی 6.150 تۆن جگەری مریشكی داوەتە بازرگانان كە لە توركیا هاوردەی بكەن. ئەمەش پێویستی بە سەربڕینی مریشكێكی زۆرە، چونكە جگەری مریشك نزیكەی 45 – 50 گرام دەبێ‌.

دەوەن، گومان دەخاتە سەر كواڵیتی ئەو جگەرەی بازرگانان هاوردەی دەكەن و دەڵێت: "كوشتارگەكانی توركیا لەتوانایاندا نییە لە ماوەی سێ مانگدا ئەم هەموو جگەرە بۆ بازرگانانی كوردستان دابین بكەن، بۆیە بەشی زۆری ئەو جگەرەی بارزگانان بەناوی توركیاوە دەیهێنن، لە بنەڕەتدا بەرهەمی وڵاتانی ئوكراین، مۆڵداڤیا، جۆرجیا، رۆمانیا و چین و هەندێ وڵاتی دیكەیە كە بەهۆی كۆنی و خراپی كۆگاكردنی، كواڵیتییان زۆر دابەزیوە و بەشێكیان ئێكسپایەریان زۆر نزیكە، بەڵام بازرگانان لە توركیا كیسەكەی دەگۆڕن و ئێكسپایەری تازەی لێدەدەنەوە، بۆیە دڵنیام ئەگەر بەشێوەیەكی دروست لە تاقیگە پشكنینیان بۆ بكرێ‌، هیچیان دەرناچن".

جگەر یەكێكە لە ئەندامە ناسكەكانی مریشك، ئەگەر بەشێوەیەكی دروست لەنێو ساردكەرەوە هەڵنەگیرێ، بەماوەیەكی كەم تێكدەچێت.

دكتۆر سەڵاح مستەفا، سەرۆكی رێكخراوی پەرەپێدانی پیشەسازیی پەلەوەر لە كوردستان، دەڵێت "هاوردەكردنی جگەر زۆر هەستیار و مەترسیدارە بۆ تەندروستی، چونكە جگەر وەك پاڵاوگەیەك وایە لە جەستەی مریشكدا، هەر مادەیەكی كیمیایی بدرێتە مریشك، ژەهرەكەی لە جگەر كۆدەبێتەوە، بۆیە لەزۆربەی وڵاتان ناخورێت و بەنرخێكی زۆر هەرزان دەفرۆشرێ".

دكتۆر سەڵاح مستەفا كە پزیشكی ڤێترنەرییە، هەروەها  دەڵێت: "سیفەتێكی دیكەی جگەر ئەوەیە دەبێت بەتازەیی بخورێت، ئەو مریشكەش نەخۆش نەبووبێت، ئەگەر لە بەفرگریش هەڵبگیرێت نابێت بۆ چەند جارێك بتوێنرێتەوە، چونكە بەها خۆراكییەكەی نامێنێ".

بەرپرسانی وەزارەتی كشتوكاڵ دەڵێن ئامانجیان لە رێگەدان بە هاوردنی مریشك، هاوسەنگی نرخە لە بازاڕدا.

ئازاد ئەحمەد، بەڕێوەبەری گشتیی سامانی ئاژەڵ و ڤێترنەری بە وەكالەت بە (رووداو)ی گوت: "دەمانەوێ‌ نرخی جگەر لە بازاڕ لەگەڵ توانای دارایی خەڵك هاوسەنگ بكەین، جگەریش بەكواڵیتیی باش بۆ هاووڵاتیان دابین بكەین، چونكە دوای بەدواداچوون بۆمان دەركەوت كوشتارگەكانی ناوخۆ توانای دابینكردنی پێداویستیی ناوخۆیان نییە، بەهۆی كەمیی جگەر لە بازاڕەكاندا، گوشتارگەكان جگەر بە نرخی بەرز دەفرۆشن".

ئازاد ئەحمەد دەڵێت چەندین مەرجیان لەسەر بازرگانان داناوە بۆ هاوردنی جگەر "هەر بازرگانێك جگەر لە دەرەوە بهێنێ‌، داوای پشكنینی تاقیگەیی و پشتگیری شوێنی بەرهەمهێنانی لێدەكەین، دەبێت جگەرەكەش بەپێی تایبەتمەندییەكانی عێراق و دەستەی پێوانەسازی و كۆنترۆڵی كوردستان بێت بە ئۆتۆمبیلی تایبەت لە شوێنی بەرهەمهێنان بۆ سنووری كوردستان بگوازرێتەوە. دواتریش لە تاقیگەی باوەڕپێكراوی خۆشمان لە زاخۆ پشكنینی بۆ دەكەین ئەگەر دڵنیابووین لەسەلامەتی جگەرەكە ئینجا رێگەی پێدەدەین".

کۆمێنتەکان

 
Azad Azad | 18/5/2018
كارێكی باش نیه‌ هاورده‌كردنی جگه‌ر بۆ كوردستان، جگه‌ر فلته‌ی جه‌سته‌یه‌ ده‌بێت خه‌ڵك ئه‌وه‌ بزانێت هه‌رچی نه‌خۆش هه‌یه‌ له‌ جگه‌ر كۆ ده‌بێته‌وه‌.
نیشانەکردن : جگەری مریشك
1011 ژمارەی بینین

 

ببە بەشێک لە (رووداوی تۆ)

بابەت و وێنە و ڤیدیۆکانت لەگەڵ رووداو بەش بکە

قسەی تۆ

Dunya | 14/01/2019 05:42:50 م
ئةوى يةكةم ودووم وسيةم دادةمةزرين جى سالك ؟ سالى ٢٠١٧ _۲۰۱۸ شمولى ئةوان دةكات
لبنى ماجد جوامير | 15/01/2019 09:34:25 م
Supas
 بەبڕیاری نێچیرڤان بارزانی یەکەم و دووەم و سێیەمی زانکۆکان دادەمەزرێندرێن
| 14/1/2019 | (2)
Hazan Goran | 15/01/2019 08:30:02 م
دەستان خۆشبێ بابەتێکی جوانە
چیرۆکی گەنجە چووک شکاوەکە!
| دوێنێ کاژێر 08:15 | (1)
ره شید | 13/01/2019 11:19:13 ص
ده س خوش ، ئه م پرسه پیداویستی به لیکولینه وه ی ئاکادمیک وزانستی و ئالوگوری قوولی فه رهه نگی و فکری و... هه یه پیم باشه ریکخراویکی به ناو بانگی وه...
رێکان گوێزڵینگەی | 15/01/2019 01:51:34 م
دەستەکانت خۆش بێت ، سوپاس بۆ ڕووداو کە دەرفەتی بڵاوکردنەوەی ئەو بابەتە گرینگەی رەخساندووە.
 راپۆرته‌كه‌ی‌ (رووداو)و كێشه‌ی‌ منداڵ له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ ئێمه‌دا
| 13/1/2019 | (2)
khshi tahyr | 15/01/2019 11:52:10 ص
گیانی پاکی خوالێخش بوو شاد و ئارام بی
نێچیرڤان بارزانی: محەممەد مەلا قادر نموونەیەكی خۆڕاگری بوو
| دوێنێ کاژێر 02:18 | (1)

لە بەشەکانی دیکەی رووداوەوە

رێكخراوی تەندروستی جیهانی پلانی ساڵی 2019ی رادەگەیێنێت دوێنێ کاژێر 10:54 |

رێكخراوی تەندروستی جیهانی پلانی ساڵی 2019ی رادەگەیێنێت

لەژێر ناونیشانی تەندروستی چوونییەک بۆ هەمووان زۆرتر
چیرۆکی گەنجە چووک شکاوەکە! دوێنێ کاژێر 08:15 | (1)

چیرۆکی گەنجە چووک شکاوەکە!

چووک لە چی پێکدێت، ئایا چووک ئێسکی تێدایە؟ زۆرتر
0.5 seconds