وەرە ژوورەوە / خۆت تۆمار بکە

وەک میوان بابەت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

وەکو میوان کۆمێنت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

چوونە ژوورەوە

یان وەکو بەکارهێنەر پەیوەندیمان پێوە بکە
 

ئیمەیل

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

هەڤپەیڤین

ڤادیم ماكارینكۆ: كوردی سووریا دەبێ‌ رێگەی شام بگرنەوەبەر

لەلایەن دلبخوین دارا 6/9/2018
د. ڤادیم ماكارینكۆ،  پرۆفیسۆر لە زانكۆی مۆسكۆ بۆ (رووداو): ئەمریكا دەیتوانی رێگە لە كەوتنی عەفرین بگرێت
د. ڤادیم ماكارینكۆ، پرۆفیسۆر لە زانكۆی مۆسكۆ بۆ (رووداو): ئەمریكا دەیتوانی رێگە لە كەوتنی عەفرین بگرێت

رووداو - هەولێر

تەمەنی قەیرانی سووریا لە هەشت ساڵ نزیك دەبێتەوە، بەڵام هێشتا ئاسۆیەكی روون بەدی ناكرێ‌ بۆ چارەسەری ئەو قەیرانە، د.ڤادیم ماكارینكۆ، پرۆفیسۆر لە زانكۆی مۆسكۆ لە هەڤپەیڤینێكدا لەگەڵ (رووداو) باسی رێگەی هەرە باش و مەنتیقی بۆ چارەسەری قەیرانی سووریا دەكات.

د.ڤادیم پێیوایە هۆكاری درێژەكێشانی قەیرانی سووریا ئەوەیە كە "وڵاتانی زلهێز بە شێوەی ناڕاستەوخۆ، واتە لە رێگەی وەكیلەكانیان هاتوونەتە نێو قەیرانەكە، بۆیە پەلەیان نییە لە چارەسەركردنی".

لە شەڕی حەوت ساڵەی سووریادا نزیكەی 500 هەزار كەس بوونەتە قوربانی، بەڵام شەڕەكە هێشتا بەردەوامە، پێشبینی دەكرێ‌ بەهۆی شەڕی رژێمی سووریا و ئۆپۆزیسیۆن لە ئیدلیبەوە كە مەزەندە دەكرێ‌ 60 هەزار چەكداری ئۆپۆزیسیۆنی تێدابێ‌، ژمارەی قوربانیانی شەڕ زۆر بەرزترببێتەوە.

رژێمی سووریا لە لێواری مەرگدابوو، كاتێك لە 2015 رووسیا فریای كەوت، هەر بەهۆی هێرشی ئاسمانی فڕۆكەكانی رووسیا و هەروەها میلیشیاكانی سەر بە ئێرانەوە، توانی زۆربەی خاكەكەی لە گرووپە توندڕەوەكان، لەوانەش داعش، وەربگرێتەوە. 

د.ڤادیم ماكارینكۆ ئاماژە بۆ ئەوە دەكات كە رووسیا دەیەوێت ئەو قەیرانەی ئێستا لە سووریا هەیە، كۆتایی پێ بهێنێ، لەمەشدا چەند ئامانجێكی هەیە، یەكەم: "بەلای رووسیاوە، سووریا بناغەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە و نایەوێ‌ ئەو بناغەیە تێكبچێ‌". ئامانجی دووەمی رووسیا وەك ڤادیم ئاماژەی بۆ دەكات ئەوەیە كە "بە هەموو جیهان بڵێت وەكو پێشتر هێشتا وڵاتێكی زلهێزە، كە هیچ كەس ناتوانێت بەبێ ئەو كێشەكان چارەسەر بكات، بۆ هەموو جیهانیشی نیشاندا كە ئەو خاوەنی هەموو دەرفەتێكە بۆ ئەوەی بتوانێت قەیرانی سووریا چارەسەر بكات".

د.ڤادیم پێیوایە هەڵەی لایەنەكانی دیكە، لەوانەش ئەمریكا، ئەوە بوو كە دەیانویست ئەسەد لە كورسی دەسەڵات دووربخەنەوە، بەبڕوای ئەو، ئەگەر ئەمە روویدابایە، ئێستا لە سووریا داعش دەسەڵاتدار دەبوو.

سەبارەت بە مانەوەی ئەسەد لە دەسەڵات د.ڤادیم دەڵێت "رووسیا وای نابینێت كەوتنی بەشار ئەسەد هەنگاوێكی باش بێت بۆ سووریا. رووسیا لە دژی گۆڕینی رژێم نییە، رووسیا بە مافی خۆی دەزانێت چونكە یەكەم وڵات بوو كەوا بەشێوەیەكی فەرمی لەلایەن حكومەتی یاسایی سووریاوە میوانداری كرا".

لە قەیرانی سووریادا رووسیا لەگەڵ ئێران و توركیایە، چونكە قەیرانی سووریا رووسیا و ئێران و توركیای لە یەكدی نزیك كردەوە، هەندێك لە شرۆڤەكاران ئەم نزیكبوونەوەیە بە تەكتیك و هەندێكیشیان بە ستراتیژیی دەزانن. بەڵام د.ڤادیم دەڵێت: "لێرەدا هەردوو بابەتەكە هەن، چونكە رووسیا نەیدەتوانی بچێتە نێو خاكی سووریاوە ئەگەر هێزەكانی ئێران و توركیای لەبەرچاونەگرتایە، چونكە لایەنی جوگرافیاكەی وەهایە بۆ ئەوەی سەربازەكانمان بتوانن بچنە نێو خاكی سووریاوە، یان دەبوو لەڕێگەی خاكی ئێران و عێراق، یان لە رێگەی توركیاوە خۆیان بگەیەننە سووریا".

قەیرانی سووریا لەنێو زلهێزاندا خەریكە لە بەرژەوەندیی رووسیا یەكلادەبێتەوە، هەرچەندە دۆناڵد ترەمپ چەند جارێك رایگەیاندووە كە هێزەكانیان لە سووریا دەكشێننەوە، بەڵام بەرپرسانی ئەمریكا دەڵێن تا میلیشیاكانی ئێران لە سووریا بمێننەوە، مانەوەی هێزەكانی ئەمریكاش لە سووریا درێژەدەكێشێت‌.

لە ماوەی رابردوودا وەزیری دەرەوەی رووسیا گوتبووی پێویستە ئەمریكا لە سووریا بچێتە دەرەوە. ئەمریكاش دەڵێت تاوەكو ئێران و تیرۆر لە سووریا نەچنە دەرەوە ئێمەش لە سووریا ناچینە دەرەوە. 
سەبارەت بە هەڵوێستی رووسیا لەبارەی مانەوەی هێزەكانی سەر بە ئێران، د.ڤادیم دەڵێت: "هۆی ئەوەی ئێران لە سووریایە پەیوەندی بە دۆخی حكومەتی بەشار ئەسەدەوە هەیە، رووسیا وای دەبینێت، هەركات دۆخی سووریا ئاسایی بووەوە، با هێزەكانی ئێران لەنێو خاكی سووریا بچنە دەرەوە".

داواكاریی رووسیا بۆچوونە دەرەوەی هێزەكانی ئێران لە سووریا لە كاتێكدایە كە توركیاش لە سووریا هێزی هەیە و تەنانەت ناوچەیەكی ستراتیژی وەكو عەفرینی داگیركردووە، كوردیش رووسیا بەوە تۆمەتبار دەكات كە پشتی تێكرد و عەفرینی فرۆشت.

بەڵام د.ڤادیم رەتیدەكاتەوە كە رووسیا هۆكاری كەوتنی عەفرین بووبێ و دەڵێت: "لە عەفرین رووسیا پێشنیازی بۆ كورد كرد بەفەرمی بڵێن دەسەڵاتی بەشار ئەسەد قەبووڵ دەكەین. لەڕاستیدا بەشار ئەسەد هیچ هێزێكی نەبوو بچێت لە عەفرین بمێنێتەوە. لە وەها دۆخێكدا، ئەو دەڤەرە ئەگەر لەژێر دەسەڵاتی حكومەتی بەشار ئەسەد بووایە، دەرفەتێك بۆ رووسیا دروست دەبوو بۆ ئەوەی ئەو ناوچەیە بپارێزێت. دەیتوانی بە توركیاش بڵێت ئێوە ناتوانن بێنە ئەو ناوچەیەوە".

ڤادیم پێیوایە ئەوە ئەمریكا بوو كە عەفرینی رادەست كرد نەك رووسیا "ئەمەریكا دەیتوانی لەوێ هەر كارێك بكات كە رێگری لە هێزەكانی توركیا بكات بۆ ئەوەی نەچنە نێو عەفرینەوە، چونكە هاوپەیمانی ناتۆن، هێزی ئاسمانییان هەیە، هەموو دەرفەتێكیان هەبوو، بەڵام رووسیا نەیدەتوانی ئەمە بكات، ئەگەر رووسیا رێی لە توركیا گرتبا پێویست بوو لەگەڵی بەشەڕبێ‌، لە كاتێكدا لەهەموو روویەكەوە رووسیا پێویستی بە توركیایە".

د.ڤادیم ئامۆژگاری كورد دەكات لە رژێمی بەشار ئەسەد نزیك ببنەوە و دەڵێت:"بە بڕوای من پارتەكەی ساڵح موسلیم دەبێت ئەو هێزە لەخۆیدا ببینێت كە خاڵی هاوبەشی پێكهاتن لەگەڵ حكومەتی بەشار ئەسەد بدۆزێتەوە. دەبێت ئەوان بەشێوەیەكی فەرمی دان بە دەسەڵاتی بەشار ئەسەددا بنێن كە لەنێو خاكی كوردستانی سووریادا بێت، بەڵام دەبێت داوای مافی ئۆتۆنۆمی بكەن و مافەكانیان بپارێزن و رووسیاش بە داواكارییەكی گەورەوە هاوكارییان بكات".

بە بڕوای د.ڤادیم ماكارینكۆ، هێشتا زۆر دەرفەت لەبەردەم كوردی سووریا هەن، بەڵام دەبێت كوردی سووریا لەوە تێبگەن كە ئەوە یارییەكی دوو لایەنە نییە. چونكە قەیرانی سووریا فرەلایەنە، ئەوانیش بەشێكی ئەو قەیرانەن، بۆیە پێیوایە باشترین چارەسەر ئەوەیە رێگەی شام بگرنە بەر و دانوستاندن لەگەڵ بەشار ئەسەد بكەن "ئەگەر یارییەكی زۆر ورد نەكەن ئەوا كورد ئەو یارییە دەدۆڕێنێ. لە دۆخێكی وەهادا نابێت داوای یان هەموو یان هیچ بكرێت".


 

ببە بەشێک لە (رووداوی تۆ)

بابەت و وێنە و ڤیدیۆکانت لەگەڵ رووداو بەش بکە

قسەی تۆ

Rawand | 12/12/2018 10:16:46 م
پشکنین بۆئەوانە دەکرێت کەوازیان هێناوە یان ئەوانەی دەیانەوێ واز بێنن
فەرەیدون | 16/12/2018 09:41:00 ص
تکایە بۆ ناوی من نەهاتۆتەوە ناویشم تۆمار کردوە وازم لە جگەرە هێناوە
پشکنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەستپێدەکات
| 12/12/2018 | (3)
Azad Azad | 15/12/2018 03:52:47 م
كێشه‌ی شه‌نگال كێشه‌ی خه‌ڵكه‌كه‌ی خۆیانه‌ هه‌ندێكی په‌كه‌كه‌ی هێناوه‌ بۆ شه‌نگال هه‌ندێكی تریشیان بونه‌ته‌ حه‌ژدی شه‌عبی ماڵ و منداڵه‌كانیشیان له‌...
ئەردۆغان: چووینە شنگال و بەردەوامیش دەبین
| 15/12/2018 | (1)
دلشاد رمضات جمعه | 15/12/2018 10:03:58 ص
من هيج جكاری ناكيشم
پشکنین بۆ بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ لەدهۆک ئەنجامدەدرێت
| 15/12/2018 | (1)

لە بەشەکانی دیکەی رووداوەوە

  ئەمساڵ لە نەخۆشخانەی رزگاریی هەولێر زیاتر لە 8000 هەناوبینی ئەنجامدراون 4 کاژێر لەمەو بەر |

ئەمساڵ لە نەخۆشخانەی رزگاریی هەولێر زیاتر لە 8000 هەناوبینی ئەنجامدراون

هەناوبینی بۆ دەستنیشانکردن و چارەسەری گرفتەکانی زۆرتر
لە چیلی سوورێژە بڵاودەبێتەوە 16 کاژێر لەمەو بەر |

لە چیلی سوورێژە بڵاودەبێتەوە

داوادەکرێت خەڵکی کوتان دژی نەخۆشییەکە ئەنجامبدەن زۆرتر
کەمخەوی ئارەزووی خواردنی خۆراکە خێراکان زیاددەکات 19 کاژێر لەمەو بەر |

کەمخەوی ئارەزووی خواردنی خۆراکە خێراکان زیاددەکات

کەسێک خەوی رێک نەبێت بەدرێژایی رۆژ خۆراکە زۆرتر
0.453 seconds