وەرە ژوورەوە / خۆت تۆمار بکە

وەک میوان بابەت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

وەکو میوان کۆمێنت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

چوونە ژوورەوە

یان وەکو بەکارهێنەر پەیوەندیمان پێوە بکە
 

ئیمەیل

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

جیهان

کوردانی ئێزدی داوایانکردووە لە دادگایی كۆمپانیایەكی فەرەنسیدا بەشداربن

لەلایەن رووداو 6/12/2018
پارێزەرێك: دادگایی لافارژ دەرفەت دەڕەخسێنێ‌ بۆ قەرەبووكردنەوەی ئێزدییەكان
پارێزەرێك: دادگایی لافارژ دەرفەت دەڕەخسێنێ‌ بۆ قەرەبووكردنەوەی ئێزدییەكان

رووداو- هەولێر

ئافرەتە ئێزدییە رزگاربووەكان لە دەستی داعش داوایان كردووە لە دادگایی كۆمپانیایەكی چیمەنتۆی فەرەنسیدا بەشدار بن كە تۆمەتبارە بەوەی چەندین ملیۆن دۆلار پارەی داوە بۆ ئەوەی لە سووریا رێگەی كاركردنی پێبدەن، یەكێك لەو گرووپانەی كە كۆمپانیاكە پارەی داوەتێ، داعشە. 

ژمارەیەك پارێزەری نێودەوڵەتیی ئافرەتانی كوردی ئێزدی لە بەیاننامەیەكدا رایانگەیاند كە داوایان كردووە ئافرەتە ئێزدییە رزگاربووەكان وەكو "لایەنی مەدەنی" ئامادەی دادگایی كۆمپانیای لافارژی فەرەنسی بن كە تۆمەتبارە بەوەی لە رێگەی هاریكاریی دارایی داعشەوە، لە تاوانی دژی مرۆییدا بەشدار بووە.

دادگایەكی فەرەنسی كۆمپانیای لافارژ تۆمەتبار دەكات بەوەی لە ساڵی 2013دا نزیكەی 13 ملیۆن یورۆ (16 ملیۆن دۆلار)ی بە داعش و گروپە جیهادییەكانی دیكەی سووریا داوە، تاوەكو رێگە بە كارگەكەیان بدەن لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی ئەوان درێژە بە كاری خۆی بدات، جیا لەمە نەوتێكی زۆریشی لە داعش كڕیوە. هەشت كەس لە بەڕێوەبەرانی كۆمپانیاكە لە ساڵی 2017 وە لە دادگا دۆسیەیان بۆ كراوەتەوە.

لافارژ و داعش

كۆمپانیای لافارژ هۆڵكیم (كە زۆربەی جاران هەر بە لافارژ ناوی دەهێنرێ) لە كۆتایی 2007 چووەتە سووریا و لە ئایاری 2010 بە هاوبەشی لەگەڵ كۆمپانیای (ماس)ی سووری دەستیان بە بەرهەمهێنانی چیمەنتۆ كردووە. ماس كارگەی كەسێكی نزیك لە خێزانی بەشار ئەسەدە بەناوی فیراس تەڵاس. كارگەی كۆمپانیاكە لە ناوچەی چەلەبییەی سەر بە پارێزگای حەلەب بووە. لە رۆژانی پڕكاری خۆیدا كارگەكە رۆژانە 8000 تۆن چیمەنتۆی بە بەهای 500 هەزار دۆلار بەرهەم دەهێنا.

لە گەرمەی راپەڕینی خەڵكی سووریادا لە 2011، زۆربەی كۆمپانیا رۆژئاواییەكان بڕیاری جێهێشتنی سووریایان دا. بەڵام لافارژ بڕیارێكی جیاوازی دا، ئەوكات ئاڵۆزییەكانی بەشەكانی دیكەی سووریا هێشتا ناوچەی حەلەبی نەگرتبووەوە، سزا نێودەوڵەتییەكانی سەر رژێمی سووریاش چیمەنتۆی نەدەگرتەوە.

لە ناوەڕاستی 2012 دۆخەكە گۆڕا كاتێك گروپە چەكدارەكانی سەر بە توركیا و قەتەر دەستیان بەسەر رۆژهەڵاتی شاری حەلەبدا گرت و باكووری رۆژ‌هەڵاتی شارەكەش كەوتە دەست هێزە كوردییەكان. ناوچەی منبج لە باكووری رۆژهەڵاتی پارێزگای حەلەب كەوتبووە دەست ژمارەیەك گروپی جیاجیا كە هەموویان لەژێر چەتری سوپای ئازادی سووریادا بوون. ئەوكات بەرپرسانی لافارژ لە سووریا بیریان لەوە دەكردەوە كە نزیكبوونەوەی چەكدارانی ئۆپۆزیسیۆن نەك هەر كاری گواستنەوەی بەرهەم و هاتوچۆی كرێكارەكانیان سەخت دەكات، بەڵكو ئەگەری هێرش و تاڵانكردنی كارگەكەشیان هەیە.

لە مانگەكانی دواتری 2012دا، یەكینەكانی پاراستنی گەل كارگەی كۆمپانیا فەرەنسییەكەیان دەپاراست، بەرپرسانی یەپەگە داوایان لە كۆمپانیاكە كردبوو درێژە بە كارەكانی بدات و گەرەنتی ئاسایشی ستافەكەیان پێدابوون، بەڵام وەك یاكوب وارنس، كارگێڕی باڵای كارگەكە بە دامەزراوەی ئەمریكیی سەدەی راگەیاندووە، لە هەندێك حاڵەتدا پەیوەندییەكانیان لەگەڵ ئەو لایەنە كوردییە تووشی گرژی دەبوو. بە گوێرەی وارنس یەكێك لەو شتانەی هێزەكانی ئۆپۆزیسیۆنی تووڕە كردبوو ئەو پارەیە بوو كە لافارژ بۆ پاراستنی خۆی بە یەپەگەی دەدا.

فیراس تەڵاس و خێزانەكەی لە ناوەڕاستی 2012 روویان لە فەرەنسا كردبوو، پەیوەندیشی لەگەڵ گروپە چەكدارەكانی ئۆپۆزیسیۆن دروستكردبوو. لافارژ ئەمەی وەكو دەرفەتێكی باش بۆ كاركردن لە ناوچەكە دەبینی. بەگوێرەی راپۆرتەكەی دامەزراوەی سەدە، فیراس لە ئاداری 2013 و كاتی كشانەوەی هێزەكانی سووریا لە رەققە، رۆڵی سەرەكی لە دانوستاندنی نێوان لافارژ و ئۆپۆزیسیۆندا هەبووە. لە ناوەڕاستی 2012 تاوەكو هاوینی 2014، لافارژ مانگانە 80 بۆ 100 هەزار دۆلاری بە فیراس داوە، ئەویش پارەكەی رادەستی ئۆپۆزیسیۆن كردبوو.

بەشێك لەو پارانە بۆ نوسرە و داعش دەچوون، بۆیەش وارنس لە یادەوەرییەكانی خۆیدا دەنووسێ "ئێمە لە رێگەی فیراسەوە یارمەتی ئابووریی داعشمان دەدا". وارنس لە تشرینی یەكەمی 2013 بە پشتگیریی یەپەگە و ئۆپۆزیسیۆن لە سووریا دەرچوو. لە شوێنی ئەویش ئەحمەد جەلودی، خەڵكی ئوردن، دەستبەكار بوو. بەگوێرەی راپۆرتەكەی دامەزراوەی سەدە، جەلودی پەیوەندی بەردەوامی لەگەڵ داعشدا هەبووە. فەرمانبەرێكی پێشووی كارگەكە بە (لومۆند)ی فەرەنسی گوتووە: "جەلودی بەردەوام لە نێوان غازی عەنتاب، رەققە، مەنبج و كارگەكە لە هاتوچۆدا بوو".

لە هاوینی 2014، داعش دەستی بەسەر ناوچەیەكی زۆری ناوەڕاستی عێراق و سووریادا گرت. ژمارەیەكی زۆر لە كرێكار و فەرمانبەرانی كارگەكەی چەلەبییە رایانكرد، لەو كاتەدا بوو كە لافارژ زانی چیدی دەسەڵاتی ئەوەیان نەماوە لەگەڵ داعشێكی بەهێزدا دانوستاندن بكەن.

ساڵی رابردوو چالاكڤانانی مافی مرۆڤ و فەرمانبەرانی پێشووی لافارژی سووریا، سكاڵایەكیان لەدژی كۆمپانیا فەرەنسییەكە تۆمار كرد، كۆمپانیاكە تۆمەتبارە بە دانی پارە و بەرتیل بە داعش و بەرەی نوسرە، بۆ ئەوەی رێگەی كاركردن و هاتوچۆی بارە چیمەنتۆیەكانیان پێبدەن، هەروەها پێشێلكردنی سزاكانی یەكێتیی ئەوروپا بەهۆی كڕینی نەوتی سووریا لە داعش و دروستكردنی مەترسی لەسەر گیانی فەرمانبەرەكانی لە سووریا. كەسێكی ئاگادار لە دۆسیەكە بە ئاژانسی (فرانس پرێس)ی راگەیاندووە كە لافارژ تۆمەتباریشە بەوەی چیمەنتۆی بە داعش فرۆشتبێ.

كەیسی ئێزدییەكان

بەرەنگاربوونەوەی كەناڵە داراییەكانی داعش بەشێكی سەرەكی لە هەڵمەتی نێودەوڵەتیی دژی داعش پێكدەهێنێ، هەموو ئەو كۆمپانیا یان كەسانەش كە بازرگانییان لەگەڵ داعش و گروپە توندئاژۆكانی دیكەدا كردبێ، رووبەڕووی دادگا و سزای نێودەوڵەتی دەبنەوە.

ئەمەل كلۆنی، پارێزەری نێودەوڵەتی و هاوژینی ئەكتەری بەناوبانگی ئەمریكی جۆرج كلۆنی، لە لێدوانێكدا بۆ ئاژانسی (فرانس پرێس) دەڵێ: "لە ئابی 2014 وە، داعش لە عێراق و سووریا ئێزدییەكانی كردووەتە ئامانج، لەوانەش راگواستنی زۆرەملێ، كوشتن، رفاندن، بە كۆیلەكردنی ژنانی ئێزدی. دەمانەوێ لەو دادگایەدا (كە بۆ لێكۆڵینەوە لە لافارژ رێكخراوە) دەنگی ئافرەتە ئێزدییەكانیش ببیسترێ".

كلۆنی كە پارێزەری نادیە مورادیش بووە، ئاماژەی بۆ ئەوە كردووە كە ئەم كەیسە: "دەرفەتی ئەوە دەڕەخسێنێ داعش و هەموو ئەوانەی یارمەتی ئەو رێكخراوەیان داوە، لە بەرامبەر تاوانەكەی خۆیاندا بەرپرسیار بن و قوربانیانیش بە شێوەیەكی دادپەروەرانە قەرەبوو بكرێنەوە". 

ژمارەیەكی زۆر لە بەڕێوەبەرانی كۆمپانیاكە تۆمەتبارن بەوەی یارمەتی تاوانی دژی مرۆڤایەتییان داوە، هەرچەندە تاوەكو ئێستا دیار نییە بەشداری ئافرەتانی ئێزدی دەتوانێ هیچ قەرەبوویەكی دارایی بۆ خێزانە زیانلێكەوتووەكان لێ بكەوێتەوە، یان نا.

کۆمێنتەکان

 
کۆمێنتێکی نوێ دابنێ
وەکو میوان کۆمێنت دادەنێی یان بە چوونە ژوورەوە؟

ببە بەشێک لە (رووداوی تۆ)

بابەت و وێنە و ڤیدیۆکانت لەگەڵ رووداو بەش بکە

قسەی تۆ

Rawand | 12/12/2018 10:16:46 م
پشکنین بۆئەوانە دەکرێت کەوازیان هێناوە یان ئەوانەی دەیانەوێ واز بێنن
فەرەیدون | 16/12/2018 09:41:00 ص
تکایە بۆ ناوی من نەهاتۆتەوە ناویشم تۆمار کردوە وازم لە جگەرە هێناوە
پشکنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەستپێدەکات
| 12/12/2018 | (3)
Azad Azad | 15/12/2018 03:52:47 م
كێشه‌ی شه‌نگال كێشه‌ی خه‌ڵكه‌كه‌ی خۆیانه‌ هه‌ندێكی په‌كه‌كه‌ی هێناوه‌ بۆ شه‌نگال هه‌ندێكی تریشیان بونه‌ته‌ حه‌ژدی شه‌عبی ماڵ و منداڵه‌كانیشیان له‌...
ئەردۆغان: چووینە شنگال و بەردەوامیش دەبین
| 15/12/2018 | (1)
دلشاد رمضات جمعه | 15/12/2018 10:03:58 ص
من هيج جكاری ناكيشم
پشکنین بۆ بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ لەدهۆک ئەنجامدەدرێت
| 15/12/2018 | (1)

لە بەشەکانی دیکەی رووداوەوە

  ئەمساڵ لە نەخۆشخانەی رزگاریی هەولێر زیاتر لە 8000 هەناوبینی ئەنجامدراون 6 کاژێر لەمەو بەر |

ئەمساڵ لە نەخۆشخانەی رزگاریی هەولێر زیاتر لە 8000 هەناوبینی ئەنجامدراون

هەناوبینی بۆ دەستنیشانکردن و چارەسەری گرفتەکانی زۆرتر
لە چیلی سوورێژە بڵاودەبێتەوە 19 کاژێر لەمەو بەر |

لە چیلی سوورێژە بڵاودەبێتەوە

داوادەکرێت خەڵکی کوتان دژی نەخۆشییەکە ئەنجامبدەن زۆرتر
کەمخەوی ئارەزووی خواردنی خۆراکە خێراکان زیاددەکات 22 کاژێر لەمەو بەر |

کەمخەوی ئارەزووی خواردنی خۆراکە خێراکان زیاددەکات

کەسێک خەوی رێک نەبێت بەدرێژایی رۆژ خۆراکە زۆرتر
0.265 seconds