وەرە ژوورەوە / خۆت تۆمار بکە

وەک میوان بابەت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

وەکو میوان کۆمێنت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

چوونە ژوورەوە

یان وەکو بەکارهێنەر پەیوەندیمان پێوە بکە
 

ئیمەیل

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

کوردستان

"هەرێمی كوردستان وەك مەیدانی ململانێی توركیا و ئێران دەمێنێتەوە"

لەلایەن رووداو 21/4/2017
 ناوەندی ستراتفۆر پێشبینی دەکات مەترسیی شەڕی نێوان هێزە شیعی و سوننی و كوردییەكان زیاد بكات
ناوەندی ستراتفۆر پێشبینی دەکات مەترسیی شەڕی نێوان هێزە شیعی و سوننی و كوردییەكان زیاد بكات

رووداو- هەولێر

 هەفتەی رابردوو ناوەندی ستراتفۆری ئەمریكی وەك نەریتێكی هەمیشەیی، راپۆرتێكی لەبارەی پێشبینییەكانی خۆی بۆ سێ مانگی داهاتووی ئەمساڵ بڵاوكردەوە. لە بەشێك لەو راپۆرتەدا هاتووە كە لەگەڵ نزیكبوونەوەی كۆتایی ئۆپەراسیۆنی مووسڵ، مەترسیی هەڵایسانی شەڕی نێوان هێزە كوردی و شیعی و سوننییەكان زیاتر دەبێ.

راپۆرتەكە لەو بەشەدا كە تایبەتە بە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست، فۆكەس دەخاتە سەر شەڕی نێوخۆی سووریا، شەڕی مووسڵ، گشتپرسییەكەی توركیا و هیلالی شیعی كە ئێران بە نیازە لە سنوورەكانی رۆژئاوای خۆیەوە هەتا كەنارەكانی دەریای نێوەڕاست بیكێشێ.

بەپێی راپۆرتەكەی ستراتفۆر، لە سێ مانگی دووەمی ئەمساڵدا كەركووك خاڵی تەركیزی هێزە سیاسییە كوردییەكان و بەغداش دەبێ، چونكە "عێراق و حكومەتی هەرێم و پارتە كوردییە ناكۆكەكان ململانێ دەكەن لەسەر بەدەستەوەگرتنی كۆنترۆڵی پارێزگاكە و نەوتی كەركووك".

ناوەندە ئەمریكییەكە چاوەڕێش دەكات هەرێمی كوردستان وەكوو مەیدانی ململانێی توركیا و ئێران بمێنێتەوە، چونكە "توركیا وجودی پارتی كرێكارانی كوردستان لە باكووری عێراق و پاراستنی بەرژەوەندییەكانی خۆی وەكوو بیانوویەك دەقۆزێتەوە بۆ جێگیركردنی هێز لە هەرێمەكەدا".

ستراتفۆر پێیوایە لە كاتی تەشەنەسەندنی شەڕی تایفی لە پاش ئۆپەراسیۆنی مووسڵ: "توركیا دەشێ هێزەكانی پێشمەرگەی رۆژئاوا" رەوانەی ناوچەكە بكات. ئێرانیش بۆ "بۆ كۆنتڕۆڵكردنی توركیا و پاراستنی بەرژەوەندییەكانی خۆی لە باكووری عێراق، بەشێوەیەكی سەرەكی پشت بە پەیوەندییەكانی لەگەڵ بەغدا و حەشدی شەعبی دەبەستێ كە لە نزیك هێزەكانی توركیا جێگیركراون".

زیاتر لە پێنج مانگ بەسەر دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی كۆنترۆڵكردنەوەی مووسڵدا تێدەپەڕێ و شەڕەكە چووەتە دیوی رۆژئاوای شارەكە. ناوەندە ئەمریكییەكە پێشبینی دەكات لەگەڵ نزیكبوونەوەی كۆتایی ئۆپەراسیۆنەكە "ناكۆكیی نێوان لایەنە پێكهێنەرەكانی هاوپەیمانێتی عێراقی (بۆ لێدانی داعش) تۆختر دەبێتەوە"، بۆیەش چاوەڕێ دەكرێ بە درێژایی چارەكی دووەمی ئەمساڵ مەترسیی شەڕی نێوان هێزە شیعە، سوننە و كوردییەكان زۆر بێت، بە تایبەتیش لە باكووری پارێزگای نەینەوا. 

بەگوێرەی پێشبینییەكانی ستراتفۆر، چاوەڕێ ناكرێ لە چارەكی دووەمی 2017دا لایەنە ناكۆكەكان (كورد، شیعە و سوننە) سەبارەت بە داهاتووی پارێزگای نەینەوا بگەنە رێككەوتنێكی سیاسی. راپۆرتەكە ئاماژە بەوەش دەدا كە تەلعەفەر، كەركووك و شنگال ناوچە سەرەكییەكانی جێی ناكۆكی نێوان هەولێر و بەغدا دەبن.

قەیرانی سووریا:

رۆژی حەوتی نیسان، ئەمریكا بنكەی شوعەیراتی لە رۆژئاوای سووریا كردە ئامانجی 59 مووشەك. بە گوتەی بەرپرسانی ئەمریكی ئەو بنكەیە شوێنی هەڵسانی ئەو فڕۆكانە بووە كە چەند رۆژێك پێشتر شارۆچكەی خان شەیخونیان لە پارێزگای ئیدلب بە چەكی كیمیایی بۆردومان كردبوو. ناوەندی ستراتفۆر چاوەڕێ دەكات رووسیا لە لایەكەوە هەوڵی راكێشانی ئەمریكا بۆ سەر مێزی دانوستاندن بدات و لەلایەكی دیكەشەوە لە مەیدانەكانی شەڕدا رۆڵی تێكدەر ببینێ "بەمەش ئاستی مەترسییەكانی سەر هێزەكانی ئەمریكا بەرزتر بكاتەوە".

یەكێك لە ئەگەرەكانی دیكە كە ستراتفۆر چاوەڕێ دەكات رووبدات، دانوستاندنی نێوان واشنتن و مۆسكۆیە بۆ دابەزاندنی ئاستی شەڕ و پێكدادانەكان لە سووریا، ئەمەش "رەنگە ئاستی هاوكارییەكانی هەردوو وڵات لە چارەكی دووەمی ئەمساڵدا بەرزتر بكاتەوە، لەبەر ئەوەی واشنتن فۆكەسی لەسەر شەڕی دژی داعشە (نەك هێزەكانی ئەسەد)".

بەپێی راپۆرتەكەی ستراتفۆر "لە چارەكی دووەمی ئەمساڵدا كێشە ئابوورییەكانی سووریا كە لە كەموكووڕیی خۆراك و دابەزینی دراوی سووریدا بەدی دەكرێ، هەڕەشە لەسەر دەسەڵاتی حكومەتی سووریا لە ناوچەكانی ژێر كۆنترۆڵیدا زیاتر دەكات".

لە سەرەتای ئۆپەراسیۆنی گرتنەوەی رەققە (پایتەختی دیفاكتۆی داعش)، بەشداریی هێزەكانی سووریای دیموكرات (بە سەركردایەتی یەپەگە) گەورەترین خاڵی ناكۆكیی نێوان واشنتن و ئەنقەرە بووە. ستراتفۆر پێیوایە ئەگەرچی توركیا هەوڵی بەشداركردنی گرووپە چەكدارەكانی نزیك لە خۆی لە ئۆپەراسیۆنەكەدا دەدات، بەڵام "ئەولەویەتی ئەمریكا بریتی دەبێ لەوەی لە ئامرازە پراكتیكییەكانەوە بەسەر داعشدا سەربكەوێ، نەك ئارامكردنەوەی دڵی توركیا". ناوەندە ئەمریكییەكە جەخت لەسەر ئەوەش دەكاتەوە كە توركیا هێشتا كارتێكی بەدەستەوە ماوە، واتە دەتوانێ لە رێگەی پێشنیازی ناوچەی ئارام، ئەمریكا ناچار بكات بەشدارییەكی قووڵتری لە قەیرانی سووریادا هەبێ.

لە ماوەی یەك ساڵی رابردوودا پەیوەندییەكانی توركیا و رووسیا لە سووریا بەرەپێشچوونی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە. ستراتفۆر هاوپەیمانیی نێوان ئەنقەرە و مۆسكۆ لە سووریا بە "هاوپەیمانێتیی ئاسانكاری" ناودەبات. بەگوێرەی راپۆرتەكە، هەردوو وڵات پێویستیان بەو هەماهەنگییە هەیە، بۆ ئەوەی هەر هیچ نەبێ رێگە لە پێكدادانی نێوان هێزەكانیان لە سووریا بگرن.

ناوەندە ئەمریكییەكە رای وایە توركیا كۆمەڵێك كارتی گوشاری لە دەرەوەی سووریا بەدەستەوەیە كە دەتوانێ بۆ رازیكردنی رووسیا لەسەر خواستەكانی خۆی لە سووریا بەكاریان بهێنێ: یەكێك لەوانەش دانوستاندنە لەبارەی كێشەی كاراباخ (كە ئەرمینیا و ئازەربایجان كێشەیان لەسەری هەیە)، هەروەها توركیا دەتوانێ پەرەپێدانی هاوكارییەكان لەگەڵ ناتۆ لە دەریای رەش وەكوو گوشارێك بۆ سەر رووسیا بەكاربهێنێ. 

هەڵبژاردنەكانی ئێران و رۆڵی تاران لە ناوچەكەدا

رۆژی 19ی ئایار هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی كۆمار و ئەنجوومەنی شار و گوندەكان لە ئێران بەڕێوەدەچێ. ستراتفۆر چاوەڕێ دەكات لەو ماوەیەشدا تەنانەت كەسایەتییە هەرە توندئاژۆكانی ئێرانیش خۆیان لە دنەدانی ئەمریكا بەدوور دەگرن، وەكوو چۆن ئەمریكاش نایەوێ بە هەڵوەشاندنەوەی رێككەوتنە ئەتۆمییەكەی ئێران دوژمنایەتی نێوان تاران و واشنتن قووڵتر بكاتەوە.

راپۆرتەكەی ستراتفۆر چاوەڕێ دەكا سوپای پاسداران بەردەوام بێ لە بەهێزكردنی تواناكانی خۆی و تاران واز لە تاقیكردنەوەی سیستەمی مووشەكیی خۆی نەهێنێ، هەرچەندە كۆنگرێسی ئەمریكا جەختیان لەسەر ئەوە كردووەتەوە كە ئەگەر ئێران لە هەنگاوەكانی خۆی (لە ناوچەكە و لە بواری سیستەمی مووشەكی) بەردەوام بێ، سزای نوێ بەسەر ئێراندا دەسەپێنن. 

بەگوێرەی راپۆرتەكە، ئەو سزایانە "نیگەرانییە ئابوورییەكانی حەسەن روحانی (سەرۆككۆماری ئێران) زیاتر دەكات" و بەر لە هەڵبژاردنەكان گورزێكی كوشندە لە كەمپینەكەی روحانی و ریفۆرمخوازەكانی ئێران دەدات. 

لە دوای رێككەوتنە ئەتۆمییەكەی ئێران و گرووپی 5+1 ، دۆخی ئابووریی ئێران گەشەی كردووە. بە گوێرەی داتاكانی سندوقی نێودەوڵەتیی دراو (IMF) ، لە ماوەی سێ ساڵی رابردوودا ئاستی هەڵاوسانی ئابووریی ئێران لە 35% بۆ 10% دابەزیوە. ئەمە خاڵێكە روحانی دەتوانێ لە كەمپینی هەڵبژاردنەكاندا وەكوو خاڵێك لە قازانجی خۆی بەكاری بهێنێ. بەڵام رێژەی بێكاری لە هەمان ماوەدا لە 10% بۆ 13% بەرز بووەتەوە، ئەمەش خاڵێكە توندئاژۆكانی ئێران دەتوانن بۆ لێدان لە بەرنامەكانی روحانی بەكاری بهێنن. 

سعودیە و رێككەوتنەكەی ئۆپێك

رۆژی 30ی تشرینی دووەمی 2016 وڵاتانی ئۆپێك لەسەر دابەزاندنی بەرهەمهێنانی نەوت بە بڕی 1.2 ملیۆن بەرمیل لە رۆژێكدا رێككەوتن. 10 رۆژ دواتر ئۆپێك و 13 وڵاتی دیكەی دەرەوەی رێكخراوەكە (لە سەرووی هەمووشیانەوە رووسیا) رێككەوتن كە ئەوانیش 558 هەزار بەرمیل لە رۆژێكدا دابەزێنن.
 
رۆژی 25ی ئایار كۆبوونەوەی ئۆپێك بەڕێوەدەچێ. لەو كۆبوونەوەیەشدا بڕیار لەسەر درێژكردنەوە یان نەكردنەوەی رێككەوتنەكە بۆ ماوەی شەش مانگی دیكە دەدرێ. ستراتفۆرد پێیوایە "هەرچەندە دابەزاندنی بەرهەمی نەوت نرخەكانی ئەوەندە بەرز نەكردووەتەوە كە ریاز هیوای بۆ دەخواست، بەڵام سعودیە لە پێگەیەكدا نییە بە وەستاندنی رێككەوتنەكە بازاڕەكانی نەوت بشێوێنێ"، چونكە ئەم هەنگاوە هێندەی دیكە سەقامگیری نرخەكانی نەوت تێكدەدات.
 
رووسیا و كەشی جەنگی سارد

لەگەڵ هاتنە سەركاری دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، گومانی ئەوە دروست ببوو كە پەیوەندییەكانی واشنتن و مۆسكۆش هێورتر ببنەوە. ناوەندی ستراتفۆر پێشبینی دەكات لە چارەكی دووەمی ئەمساڵدا گرژییەكانی نێوان كۆشكی سپی و كریملین زیاتر ببن، بە تایبەتیش پاش هێرشەكەی سەر بنكەی سەربازیی شوعەیرات.

لە كاتی كەمپینی هەڵبژاردنەكاندا، ترەمپ باسی لەوە دەكرد كە سووككردنی سزاكانی سەر رووسیا دەكرێ بژارێك بێ بۆ ئاساییكردنەوەی پەیوەندییەكانی نێوان ئەمریكا و رووسیا. هاوكات رەخنەی توندیشی ئاراستەی ناتۆ دەكرد، بەڵام ناوەندە ئەمریكییەكە بەدووری نازانێ بۆ زیادكردنی گوشارەكان لەسەر رووسیا، ترەمپ پەنا بۆ قورسكردنی سزاكانی سەر رووسیا و بەهێزكردنی پێگەی ناتۆ لە رۆژهەڵاتی ئەوروپا ببات، بۆیە چاوەڕێ دەكرێ لە چارەكی دووەمی 2017دا هەوڵەكان بۆ بەهێزكردنی بنكە سەربازییەكانی ناتۆ و رووسیا لە رۆژهەڵاتی ئەوروپا بەردەوام بێ.

رووسیا و هەڵبژاردنەكانی ئەوروپا

بەگوێرەی پێشبینییەكانی ناوەندی ستراتفۆر، رووسیا هەوڵ دەدات لە رێگەی پڕوپاگەندە و هێرشی ئینتەرنێتی كاریگەری لەسەر دۆخی نێوخۆی فەرەنسا و هەڵبژاردنەكانی ئەو وڵاتە دابنێ، لە كاتێكدا یەكێتیی ئەوروپاش هەتا مانگی تەمووزی ئەمساڵ كاتی بەدەستەوە ماوە بۆ ئەوەی ماوەی سزاكانی سەر رووسیا درێژ بكاتەوە. رووسیا هەمان ئامراز (واتە پڕوپاگەندە و هێرشی ئینتەرنێتی) بۆ بەهێزكردنی بەرەی راستڕەوەكان و پۆپۆلیستەكانی ئەوروپا بەكاردەهێنێ، بە تایبەتیش ئەوانەی داوای هەڵوەشاندنەوەی بازاڕی هاوبەشی ئەوروپی دەكەن. سەركەوتنی راستڕەوەكان ئەو قازانجەشی بۆ رووسیا تێدایە كە زۆربەیان دژی سزاكانی یەكێتیی ئەوروپان لەسەر رووسیا. 

لە بەشێكی دیكەی راپۆرتەكەدا هاتووە كە شەڕ و پێكدادانی رۆژهەڵاتی ئۆكراینا بەردەوام دەبێ، لەبەر ئەوەی ئەستەمە لە چارەكی دووەمی ئەمساڵدا رێككەوتننامەی مینسكی دوو جێبەجێ بكرێ. بەپێی راپۆرتەكەی ستراتفۆر، ئاكامی هەڵبژاردنەكانی سەرۆكایەتی فەرەنسا كاریگەریی گەورە لەسەر درێژكردنەوە یان نەكردنەوەی ئەو سزایانە دادەنێ كە لە ماوەی سێ ساڵی رابردوودا یەكێتیی ئەوروپا بەهۆی داگیركردنی نیمچە دوورگەی كریمیا و هاوكاریكردنی جوداخوازەكانی رۆژهەڵاتی ئۆكراینا لەسەر رووسیا دانراون. 

ساڵی 2017 مەترسیی گەورە رووبەڕووی ئەندامە زلهێزەكانی یەكێتیی ئەوروپا دەبێتەوە، چونكە لەو وڵاتانە (فەرەنسا، ئیتاڵیا و ئەڵمانیا) هەڵبژاردنی گشتی بەڕێوەدەچن. رۆژی 23ی نیسان گەڕی یەكەمی هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی فەرەنسا بەڕێوەدەچێ. ئەگەر هیچ لایەنێك نەتوانێ زۆرینەی رەهای دەنگەكان بەدەست بهێنێ، ئەو دوو كاندیدەی زۆرترین دەنگیان هێناوە، لە گەڕی دووەمی هەڵبژاردنەكاندا ململانێ دەكەن. رۆژانی 11 تا 18ی حوزەیرانیش هەڵبژاردنی پەرلەمانیی فەرەنسا بەڕێوەدەچێ‌.

لەو هەڵبژاردنەدا دەنگدەرە فەرەنسییەكان تەنیا سەرۆكی داهاتووی وڵاتەكەیان هەڵنابژێرن، بەڵكو ناڕاستەوخۆ وەڵامی ئەو پرسیارەش دەدەنەوە ئاخۆ فەرەنسییەكان دەیانەوێ وڵاتەكەیان چاكسازی لە یەكێتیی ئەوروپادا بكرێت (وەكوو ئەوەی لیبراڵەكان دەیانەوێ) یان دەیانەوێ وڵاتەكەیان لە یەكێتییەكە دەربچێ و ببێ بە خاوەن سەروەریی تەواو (وەكوو ئەوەی بەرەی نیشتمانیی فەرەنسا داوای دەكات). بە گوێرەی راپۆرتەكەی ستراتفۆر، سیستەمی هەڵبژاردنەكانی فەرەنسا (كە لە دوو گەڕ پێكدێ) وای كردووە پارتە توندئاژۆكان نەتوانن حوكمی وڵات بەدەستەوە بگرن، چاوەڕێش ناكرێ بەرەی نیشتمانیی فەرەنسا لەم هەڵبژاردنەدا بتوانێ مارین لوپێن، سەرۆكی پارتەكە بكاتە سەرۆككۆماری فەرەنسا.

ئەگەر بەرەی نیشتمانی لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی فەرەنسادا سەركەوتن بەدەست بهێنێ، باجی سەر كاڵا هاوردەكراوەكان و كرێكارە غەیرە فەرەنسییەكان (بە ئەوروپییەكانیشەوە) زیاد دەكرێ، ئەمەش دژی بنەما سەرەكییەكانی یەكێتیی ئەوروپایە كە جەخت دەكاتە سەر كردنەوەی سنوورەكان بەڕووی كاڵا و كرێكاری وڵاتانی ئەندام. مەترسییە گەورەكە لەسەر یەكێتیی ئەوروپا ئەوەیە پارتەكەی لو پێن لە حاڵەتی سەركەوتنیدا بەڵێنی رێكخستنی گشتپرسییەكی داوە بۆ مانەوە یان دەرچوونی فەرەنسا لە زۆنی یورۆ. 

ئەگەر میانڕەوەكانیش سەركەوتن، ئەوە هەوڵ دەدەن لە رێگەی كۆمەڵێك چاكسازی، ئابووریی فەرەنسا ببووژێننەوە، لەوانەش كەمكردنەوەی خەرجییەكانی حكومەت، چاكسازی لە یاساكانی كار، كەمكردنەوەی بیرۆكراتییەتی ئیداری و سووككردنی یاساكانی وەبەرهێنان بۆ ئەوەی وەبەرهێنەرە بیانییەكان بتوانن ئاسانتر لە فەرەنسادا كاری خۆیان بكەن. 

ستراتفۆر پێشبینی دەكات چ راستڕەوە توندئاژۆكان و چ لیبراڵە میانڕەوەكان سەربكەون، لە هەردوو حاڵەتەدا ئەڵمانیا (گەورەترین ئابووری و پاڵپشتی یەكێتیی ئەوروپا) هەوڵی پاراستنی پەیوەندییە نزیكەكان لەگەڵ پاریس دەدات. ئەگەر میانڕەوەكان سەربكەون، ئەوە بەرلین دەمودەست "بانگهێشتی سەرۆكی نوێی فەرەنسا دەكات" بۆ ئەوەی هەردوو وڵات پێكەوە سەركردایەتی ئەوروپا بكەن. بەڵام ئەگەر بەرەی نیشتمانی سەربكەوێ‌، هەوڵی یەكەمی ئەڵمانیا بۆ ئەوە دەبێ لە بەڵێنەكانی كاتی هەڵبژاردنەكان پەشیمانیان بكاتەوە. 

كێشەی كۆچبەران

راپۆرتەكەی ستراتفۆر پێشبینی دەكات لەگەڵ باشتربوونی كەشوهەوا، ژمارەی كۆچبەران بۆ ئەوروپاش بەرز بێتەوە. هەرچەندە رێككەوتنەكەی نێوان توركیا و یەكێتیی ئەوروپا هەتا ئێستا ماوە، بەڵام ئەنقەرە دەتوانێ كۆتایی پێبهێنێ و واز لە چاودێریی ئەو سنوورانە بهێنێ كە زیاترین قاچاخی مرۆڤیان تێدا روودەدا.
 
ناوەندە ئەمریكییە هۆكاری ساردبوونەوەی توركیا لە رێككەوتنەكە بۆ چەند هۆكارێك دەگەڕێنێتەوە، لەوانەش یەكێتیی ئەوروپا هەتا ئێستاش بە دوو دڵییەوە مامەڵە لەگەڵ جێبەجێكردنی رێككەوتنەكە دەكات (بۆ نموونە داوای ڤیزای گەشت بۆ یەكێتیی ئەوروپا لەسەر هاووڵاتیانی توركیا هەڵنەگیراوە)، ئەندامانی یەكێتیی ئەوروپا هەتا ئێستاش رەخنە لە سیاسەتەكانی حكومەتی توركیا دەگرن و بەوە تۆمەتباری دەكەن كە لە دوای كودێتاكەی ساڵی رابردووەوە هەوڵی فراوانكردنەوەی دەسەڵاتەكانی حكومەت دەدات.

ستراتفۆر بەدووری دەزانێ توركیا رێككەوتنەكە بە تەواوەتی هەڵوەشێنێتەوە، بەڵام پێشبینی دەكا لە هەندێك حاڵەتدا چاوپۆشی لە هاتوچۆی كۆچبەران بكات، ئەمەش وەكوو كارتێكی گوشار بۆ سەر ئەوروپییەكان بەكاربهێنێ، بۆ ئەوەی هەر هیچ نەبێ لەسەر كۆمەڵێك خاڵی تایبەت بە لادانی گومرگ لەسەر كاڵا توركییەكان لەگەڵ ئەوروپییەكان رێكبكەوێ. ئەم پەیوەندییە ئابوورییە بۆ ئەوروپییەكان گرنگە چونكە دەتوانن وەكوو خاڵێك بۆ پابەندی توركیا بە رێككەوتنی كۆچبەران بەكاری بهێنن، توركیاش كە ئابوورییەكەی و دراوەكەی بەرەو لاوازبوون دەچێ دەتوانێ رێككەوتنەكە بۆ هەڵسانەوەی ئابووری بەكاربهێنێ. 

برێكست

لە چارەكی دووەمی ئەمساڵ دانوستاندنی جیابوونەوەی بەریتانیا لە یەكێتیی ئەوروپا (واتە برێكست) بە كردەوە دەست پێدەكات. لە سێ مانگی دووەمی ئەمساڵدا هەوڵەكان لەسەر داڕشتنی چوارچێوە و خاڵە بنەڕەتییەكانی دانوستاندنەكان چڕ دەكرێنەوە؛ بۆ ئەم مەبەستەش دەبێ 27 ئەندامەكەی یەكێتیی ئەوروپا رێنماییەكان بە كۆمیسیۆنی یەكێتیی ئەوروپا بدات. 

چاوەرێ دەكرێ هەر لە سەرەتاوە كێشەی زۆر لە نێوان لەندەن و بروكسڵ دروستبكات كە بریتین لە:
- پێگەی یاسایی ئەو هاووڵاتییە ئەوروپیانەی كە لە بەریتانیا دەژین و ئەو هاووڵاتییە بەریتانیانەی لە وڵاتانی یەكێتیی ئەوروپا دەژین.

- ئەو پارەیەی كە بەریتانیا دەبێ پێشكەش بە یەكێتیی ئەوروپای بكات.
- پرسی بازرگانیی ئازاد لە نێوان بەریتانیا و یەكێتیی ئەوروپا، ئەوروپییەكان جەخت لەسەر ئەوە دەكەنەوە كە ئەم پرسە دەبێ پاش یەكلاییبوونەوەی برێسكت بخرێتەبەر باس، بەڵام بەریتانییەكان داوا دەكەن بە شێوەی هاوتەریب لەگەڵ دانوستاندنەكانی جیابوونەوە بكرێن. 

كێشەی لەندەن تەنیا لەگەڵ یەكێتیی ئەوروپادا نییە، بەڵكو دەبێ دڵنیایی بداتە سكۆتلاند، ئیرلەندای باكوور، وێڵز و جەبەل تارق كە لە دانوستاندنەكانی جیابوونەوەدا بەرژەوەندییەكانی ئەوانیش لەبەر چاو دەگیرێ، بۆ ئەوەی رازیان بكات واز لە بیرۆكەی جودابوونەوە لە بەریتانیا بهێنن. ستراتفۆر بەدووری نازانێ لەندەن پشتیوانی دارایی، وەبەرهێنانی زیاتر، كەمكردنەوەی باج و دەسەڵاتی زیاتر وەكوو ئامرازێك بەكاربهێنێ بۆ ئەوەی بیرۆكەی جوداخوازی لەو چوار بەشەی بەریتانیا لاواز بكات.

کۆمێنتەکان

 
کۆمێنتێکی نوێ دابنێ
وەکو میوان کۆمێنت دادەنێی یان بە چوونە ژوورەوە؟
 

ببە بەشێک لە (رووداوی تۆ)

بابەت و وێنە و ڤیدیۆکانت لەگەڵ رووداو بەش بکە

قسەی تۆ

ره شید | 25/04/2017 04:31:18 ص
کومینته که ت گه یشت به لام قه ت بلاو ناکریته وه
ناڵ و بزمار و یەكێتی
| 16 کاژێر لەمەو بەر | (1)
anas | 24/04/2017 09:18:09 م
dastan wash bo
 رۆناڵدۆ بۆ هاوڕێكانی: ئێوه‌ پێویستیتان به‌....... هه‌یه‌
| 15 کاژێر لەمەو بەر | (1)
حه‌ مه‌ گراند | 24/04/2017 09:56:07 ص
به‌ خیر بگه‌ رییته‌ وه‌ !
سامان | 24/04/2017 11:48:17 ص
يه‌که‌م جاره ببيستم پياو بۆ هاتنه‌وه بۆ وڵاتی خۆی کێشه‌ی ڤيزه‌ی هه‌بێت !!! به‌تايبه‌تی که‌سێکی وه‌ك نه‌وشيروان خاوه‌نی هه‌ردوو ڕه‌گه‌زنامه‌ی...
بەرپرسانی گۆڕان: نەوشیروان مستەفا لەم نزیكانە دەگەڕێتەوە
| دوێنێ کاژێر 12:00 | (2)

لە بەشەکانی دیکەی رووداوەوە

رێنمایی بۆ ئەوانەی ددانیان هەستەوەرە 1 کاژێر لەمەوبەر |

رێنمایی بۆ ئەوانەی ددانیان هەستەوەرە

دامەزراوەیەکی تەندروستیی ددان روونکرددنەوە دەدات زۆرتر
مەحما خەلیل: داوا لە تورکیا و پەکەکە دەکەین شەڕ نەهێننە شنگال 2 کاژێر لەمەو بەر |

مەحما خەلیل: داوا لە تورکیا و پەکەکە دەکەین شەڕ نەهێننە شنگال

"بەرپرسیارییەتی مێژووییان لەسەر شانە" زۆرتر
0.235 seconds