وەرە ژوورەوە / خۆت تۆمار بکە

وەک میوان بابەت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

وەکو میوان کۆمێنت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

چوونە ژوورەوە

یان وەکو بەکارهێنەر پەیوەندیمان پێوە بکە
 

ئیمەیل

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

رۆژهەڵاتی ناوەڕاست

تاران بە هاوكاریی هێزێكی عەرەبی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست دەگۆڕێت

لەلایەن رووداو 13/9/2017
شەڕی سووریا، حیزبوڵڵای لە گرووپێكی كلاسیكی پارتیزانییەوە گۆڕی بۆ گرووپێكی خاوەن ئەزموونی سەربازی
شەڕی سووریا، حیزبوڵڵای لە گرووپێكی كلاسیكی پارتیزانییەوە گۆڕی بۆ گرووپێكی خاوەن ئەزموونی سەربازی

رووداو- هەولێر

بۆ ماوەی زیاتر لە سێ دەیە ئامانجی سەرەكیی حیزبوڵڵای لوبنان لێدان لە بەرژەوەندییەكانی ئیسرائیل بوو، بەڵام لەگەڵ گۆڕانی رەوشی سیاسی و ئەمنیی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست و سەرهەڵدانی كۆمەڵێك ململانێی نوێ كە هیچ پەیوەندییەكی راستەوخۆیان بە ئیسرائیلەوە نییە، حیزبوڵڵاش لە هێزێكی لۆكاڵیی دروستكراو و لایەنگری ئێرانەوە گۆڕا بۆ هێزێكی ناوچەیی كە پەرە بە ئامانجەكانی تاران لە ناوچەكەدا دەدات.

لە ماوەی زیاتر لە دە ساڵی رابردوودا، مەودای ئۆپەراسیۆنەكانی ئەو رێكخراوە بەشێوەیەكی بەرچاو فراوان بووەتەوە، لە كاتێكدا حیزبوڵڵا هەزاران چەكداری رەوانەی سووریا كردووە، سەدان راهێنەری سەربازیی بۆ عێراق ناردووە و پشتگیریی مرۆیی و تەكنیكی پێشكەش بە حووسییەكانی یەمەن كردووە، لە ئەفغانستانیش بەتالیۆنێك لە چەكدارە شیعەكانی دروستكردووە كە ژمارەیەكی زۆریان لە سووریا شەڕیان كردووە، هەموو ئەو هەوڵانەش بۆ بەرەوپێشبردنی ئەجێندای ئێرانە لە ناوچەكەدا.

حیزبوڵڵای لوبنانی لە هەشتاكانی سەتەی پێشوودا بە پشتگیریی ئێران دامەزرا. ئێستاش ئەو گرووپە نەك باڵێكی سەرەكیی سوپای قودسی سەر بە پاسدارانی ئێرانە، بەڵكو بووەتە نموونەی ئەو گرووپەش كە ئێران لە زۆربەی وڵاتانی ناوچەكەدا دەیەوێت دروستیان بكات.

وەكوو لە راپۆرتێكی رۆژنامەی (نیویۆرك تایمز)ی ئەمریكیدا هاتووە "ئێران و حیزبوڵڵا تەواوكەری یەكدین. هەم حیزبوڵڵا و هەم ئێران دوو هێزی شیعە مەزهەبن لە ناوچەیەكدا كە زۆرینەی سوننین". بەڵام ئێران لەڕووی زمان و كولتووریشەوە لە وڵاتانی دیكەی ناوچەكە جیاوازە، ئەمەش ئەو كەلێنەیە كە حیزبوڵڵا دەتوانێت بۆ ئێرانی پڕبكاتەوە. لای حیزبوڵڵاش ئێران سەرچاوەی دابینكردنی پارەی ئەو تۆڕە خزمەتگوزارییە كۆمەڵایەتییەیە كە لە پێش دامەزرانی باڵی سەربازیی حیزبوڵڵاوە لە لوبنان هەبوون، ئەوە جگە لەو هاوكارییە سەربازییەش كە سوپای پاسداران پێشكەش بە حیزبوڵڵای دەكات.

سەرەتای پلان و هاوكارییە ناوچەییەكانی ئێران و حیزبوڵڵا بۆ ساڵی 2003 و رووخانی رژێمی بەعسی عێراق دەگەڕێتەوە. ئەوكات ئێران داوای لە حیزبوڵڵا كرد یارمەتی میلیشیا شیعەكانی عێراق بدات خۆیان رێكبخەن، شەڕەكانی ئەم چەند ساڵەی دواییش تۆڕی هاوكارییەكانی ئێران و حیزبوڵڵای بەرینتر كردەوە. هەمزە محەممەد، چەكدارێكی شیعەی عێراقیی بەشدار لە شەڕی حەلەب، بە رۆژنامە ئەمریكییەكە دەڵێت: "لە بەرەی پێشەوەی شەڕی حەلەبدا خەڵكی زۆر وڵاتی جۆراجۆر هەبوون، حیزبوڵڵا لەوێ بوو، پاكستانی، ئەفغانی و عێراقیشی لێبوون، ئێرانییەكانیش فەرماندەیی شەڕەكەیان دەكرد".

شەڕێكی بێسنوور

لە چەند ساڵی رابردوودا سەرنجێكی تایبەتی خراوەتە سەر چەكدارە بیانییە سوننەكانی رێكخراوی وەكوو داعش و ئەلقاعیدە. بەڵام ئێران و حیزبوڵڵا لە ماوەی ئەو چەند ساڵەدا هەوڵێكی هاوشێوەیان هەبووە و چەكداری شیعەیان لە هەموو وڵاتانی شیعەنشینەوە كۆكردووەتەوە و لە ناوچە جەنگییەكاندا جێگیریان كردوون. لە ناو هەموو هێزەكانیشدا حیزبوڵڵا چالاكترین هێز بووە. 

حوسێن عەللاوی، چەكداری میلیشیایەكی عێراقی، بە (نیویۆرك تایمز) دەڵێت، سەدان كەس لە هاوڕێكانی لە دەرەوەی عێراق كوژراون. لە گۆڕستانی نەجەف، عەللاوی پەنجە بۆ لای ژمارەیەك گۆڕ رادەكێشێت و دەڵێت: "ئەمانە لە سووریا بوون، خەڵكێكی زۆرمان لە سووریا گیانیان بەخشی". ئەو پێیوایە هیچكام لە راهێنەرە سەربازییەكان هێندەی فەرماندەكانی حیزبوڵڵا بەئەزموون نەبوون. ئێستا حیزبوڵڵا ئەو رۆڵە دەگێڕێت كە سەردەمانێك سوپای قودس خۆی بۆ پێگەیاندنی چەكداران و فەرماندەكانی حیزبوڵڵا گێڕابووی.

رۆژنامە ئەمریكییەكە لەگەڵ ژمارەیەك چەكداری میلیشیا شیعەكانی عێراق قسەی كردووە كە هەندێكیان لە عێراق مەشقیان پێكراوە، هەندێكیشیان بۆ ماوەی 15 رۆژ رەوانەی كەمپەكانی مەشق لە ئێران كراون و ژمارەیەكیشیان لە لوبنان یان ئێران مەشقی زۆر پێشكەوتوویان پێكراوە. هەموو ئەو چەكدارانەی كە دیمانەیان لەگەڵ كراوە بۆ شەڕی نێوخۆیی سووریا ئامادەكراون.

یەكێك لەو چەكدارانە عەلی حوسێنە كە لە ئێران مەشقی پێكرا و دواتریش رەوانەی سووریا كرا، بۆ ماوەی مانگێك لە بەرەكانی پێشەوەی شەڕی دژی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا بەشداری كرد. عەلی دەڵێت "دەمەوێ درێژە بە جیهاد بدەم تاوەكوو ئەو كاتەی سەردەكەوین یان شەهید دەبم". لای میلیشیا شیعەكانی عێراق ئەو شەڕە شەڕی پیرۆزە.

حیزبوڵڵا تەنیا چەكداری لە عێراقەوە نەبردووەتە سووریا، بەڵكو ژمارەیەكی زۆر چەكداریشی بۆ پاڵپشتی لە حەشدی شەعبی بۆ عێراق ناردووە. عەلی كەریم محەممەد، نیشانشكێنێكی عێراقی سەر بە حەشد دەڵێت لە یەكێك لە شەڕەكاندا كە داعش بەردەوام ئوتۆمبێلی بۆمبڕێژكراوی دەنارد، چەكدارانی حیزبوڵڵا بە چەكی دژە تانكەوە بە هانایانەوە هاتوون، بە گوتەی عەلی "هەموو كەس دەیانزانی ئەوان حیزبوڵڵایین".

قوربانیدان بۆ ئەسەد

هەرچەندە فراوانبوونەوەی پانتایی چالاكییەكانی حیزبوڵڵای لوبنان بۆ شەڕی عێراق دەگەڕێتەوە، بەڵام ئەوە شەڕی سووریا بوو كە ستراتیژی گرووپەكە و رۆڵی ناوچەیی ئەو گرووپەی بە تەواوەتی گۆڕی. حیزبوڵڵا دەیزانی ئەگەر حكومەتی سووریا بكەوێت تاكە سپۆنسەر و پاڵپشتی عەرەبی خۆی و كەناڵی گواستنەوەی یارمەتییەكانی ئێران بۆ گرووپەكە لەدەست دەدات. ژمارەیەك بەرپرسی ئێرانی نزیك لە حیزبوڵڵا بە نیویۆرك تایمزیان راگەیاندووە "ئەو كات حەسەن نەسروڵڵا لەگەڵ بەرپرسانی سوپای پاسداران كۆبووەوە و بەڵێنی دا پشتگیری لە ئەسەد بكەن". لەو كاتەشەوە حیزبوڵڵا بەردەوام  8000 چەكداری لە سووریا هەبووە. 

شەڕی سووریا لەلایەكەوە دەرگای ئەوەی لە حیزبوڵڵا كردەوە كە بنكەیەكی سەربازیی نوێ لە ناوچەكەدا بۆ خۆی بدۆزێتەوە، لەلایەكی دیكەشەوە دەرفەتی ئەوەی بۆ رەخساندن شانبەشانی سوپای وڵاتان (واتە ئێران، سووریا و رووسیا) شەڕ بكەن و لە گرووپێكی پارتیزانیی كلاسیكییەوە بۆ گرووپێكی خاوەن ئەزموونی سەربازیی نوێ بگۆڕدرێن. بەڵام ئەو شەڕە زیانی قورسی دارایی و مرۆییشی بە حیزبوڵڵا گەیاندووە، هەندێك چاودێر ئاماژە بۆ ئەوە دەكەن كە 2000 چەكداری ئەو گرووپە لە شەڕی سووریادا كوژراون و 4000یش بریندار بوون.

قەرەبووكردنەوەی تاران بە خوێن

لە 1979 و لە گەرمەی شەڕی نێوخۆی لوبناندا ئێران ژمارەیەك فەرماندەی سوپای پاسدارانی بۆ لوبنان نارد بۆ ئەوەی هێزە شیعەكانی لوبنان یەكبخات. حیزبوڵڵا بەرهەمی ئەو هەوڵەی ئێران بوو. شەڕی 34 رۆژەی حیزبوڵڵا لەدژی ئیسرائیل هێندەی دیكە پێگەی ئەو گرووپەی لە لوبنان بەهێز كرد، ئەو كات زۆر كەس پێیانوابوو وێرانكارییەكانی ئەو جەنگە سندوقی دارایی حیزبوڵڵا بەتاڵ دەكات، بەڵام جارێكی دیكە ئێران پشتگیری دارایی پێشكەش بە هەوڵەكانی حیزبوڵڵا و حكومەتی لوبنان كرد. 

ئێستا ئێران پێویستی بە هەڵگرتنەوەی ئەو بەرەیە كە ماوەی زیاتر لە 30 ساڵە كار لەسەر پێگەیاندنی دەكات. سووریا، عێراق، یەمەن و لوبنان ئەو شوێنانەن كە ئێران دەیەوێت بە پاڵپشتی هێزێكی عەرەبیزمانی شیعەمەزهەب لێیانەوە دەستكاری سیاسەت و ئاسایشی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بكات.

کۆمێنتەکان

 
کۆمێنتێکی نوێ دابنێ
وەکو میوان کۆمێنت دادەنێی یان بە چوونە ژوورەوە؟

ببە بەشێک لە (رووداوی تۆ)

بابەت و وێنە و ڤیدیۆکانت لەگەڵ رووداو بەش بکە

قسەی تۆ

ره شید | 19/09/2017 10:54:26 ص
بی شک جه نابی سه روک بارزانی ئه فه رموی " به چاوان "
ئەگەر بگەمە خزمەت جەنابی سەرۆک مەسعود بارزانی
| 16 کاژێر لەمەو بەر | (1)
وه رزير | 19/09/2017 09:01:05 ص
بارزانی قسەی سەنەدە هەرچی ووت دوایکەون ومەترسن ! بیخوێنەوە مێژوو وادەڵێت من واناڵێم !! ـ ساڵی ۱۹۸۸دوای ئەنفال و کیمیا باران و رووخاندنی ٥٠٠٠هەزار...
سعودیە: داوا دەکەین بارزانی حیکمەت و ئازایەتی خۆی بنوێنێت
| 17 کاژێر لەمەو بەر | (1)
مسرور محمد معروف | 18/09/2017 03:42:13 م
بژى كوردستان
welat | 19/09/2017 06:09:14 ص
بوچی ناتوانم په‌یچی كومسیون ناوێك توماربكه‌م ؟؟ په‌یچه‌كه‌ وه‌ستاوه‌ ؟؟؟
مەرجی فۆرمی خۆراک بۆ کوردستانیانی تاراوگە لابرا
| دوێنێ کاژێر 10:22 | (2)
Azad Azad | 18/09/2017 11:32:06 م
جه‌بهه‌ی توركمانی به‌ پشت كیری شیعه‌ ده‌یانه‌وێت ئاژاوه‌ بنێنه‌وه‌ له‌ كه‌ركوك بۆ په‌كخستنی گشتپرسی ئه‌مه‌ ڕاست دروستیه‌كه‌یه‌.
لە کەرکووک لەسەر بانگەشە بۆ گشتپرسی کەسێک کوژرا
| دوێنێ کاژێر 11:12 | (1)

لە بەشەکانی دیکەی رووداوەوە

خەو بەختەوەرمان دەکات یان پارە؟ 5 کاژێر لەمەو بەر |

خەو بەختەوەرمان دەکات یان پارە؟

توێژینەوەیەکی زانستی وەڵامدەداتەوە زۆرتر
 راوێژکارێکی ئەردۆغان: پێویست ناکات دژی گشتپرسی هیچ هەنگاوێک بگرینەبەر 8 کاژێر لەمەو بەر |

راوێژکارێکی ئەردۆغان: پێویست ناکات دژی گشتپرسی هیچ هەنگاوێک بگرینەبەر

"ترسمان هەیە ئێران و حەشدی شەعبی هێرش بکەنە سەر زۆرتر
هەر 30 خولەک جارێک جووڵەیەک بکە 8 کاژێر لەمەو بەر |

هەر 30 خولەک جارێک جووڵەیەک بکە

بۆ رزگاربوون لە مەترسییەکانی زۆر دانیشتن زۆرتر
0.266 seconds