وەرە ژوورەوە / خۆت تۆمار بکە

وەک میوان بابەت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

وەکو میوان کۆمێنت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

چوونە ژوورەوە

یان وەکو بەکارهێنەر پەیوەندیمان پێوە بکە
 

ئیمەیل

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

بیروڕا

نەخشەی سیاسی باشووری کوردستان دوای گشتپرسی

لەلایەن بێستون عوسمان 26/9/2017
بێستون عوسمان
بێستون عوسمان
رۆژی 25 ی ئەیلولی 2017 ، کوردستانیانی باشووری کوردستان مێژوویان نووسییەوە. بۆ یەکەم جار زۆرینەی رەهای گەلی کوردستانی باشوور لە دەوری بەها باڵا نیشتیمانی و نەتەوەییەکان کۆبوونەوە و هەموو دەنگیان دا بە سەربەخۆیی کوردستان. لەمڕۆ بەدواوە مێژووی کورد دەبێت بە دوو قۆناغەوە، قۆناغی پێش ریفراندۆم و قۆناغی دوای ریفراندۆم. لەم قۆناغە نوێیەشدا کۆمەڵێک تاقیکردنەوەی زۆر گەورە دێنە بەردەممان کە پێویستە وەکو نەتەوەی کوردستان بەسەرکەوتوویی تێیانپەڕێنین.

پێش باسکردنی ئەو قۆناغە نوێیە، بەباشی دەزانم هەڵسەنگاندنێکی کورت بۆ ئەو پرۆسەیە بکەم کە ئێمەی گەیاند بە ئەمڕۆ. ئێستا هاودەنگییەکی نەتەوەیی و نیشتیمانی و تا راددەیەکی زۆر سیاسی لە کوردستان درووست بووە. یەکەم رۆژ کە ئەم پرۆسەیە دەستیپێکرد، مەسعود بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان تەنها بوو، بەڵام لە رۆژی ریفراندۆمدا، هەموو پارتە سیاسییەکان بە گۆڕانیشەوە و زۆرینەی هەموو گەلی باشووری کوردستان لەگەڵیدا بوون. لەم ماوەیەدا بارزانی سەرکەوتوو بوو لەوەی یەکدەنگی و کۆدەنگیی نیشتیمانی فەراهەم بکات.

بێگومان لە رۆژی دووەمیشەوە هاوکار و یاریدەدەر و پاڵپشتێکی دڵسۆز و بەهێز دەستی خستە ناودەستی بارزانییەوە، ئەویش کۆسرەت رەسوڵ عەلی، جێگری سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بوو. ئەم دوو سەرکردەیە شانبەشانی یەکەوە ناوی خۆیان وەکو باوکانی بنیادنەری کوردستان نووسییەوە. لایەنەکانی دیکەیان قایل کرد، گەلیان قایل کرد، متمانەیان لەنێوان گەل و دەسەڵاتدا بنیادنایەوە و لەهەمووی گرنگتر تەحەممولی فشارێکی یەکجار گەورەی دراوسێکان و عێراق و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییان کرد.

لەم ماوە کورتەدا دەیان رۆڵەی قارەمان و مەردی دیکەش هەبوون کە بە ئاڵتون ناوی خۆیان لە مێژووی کوردستاندا نووسییەوە، رێبوار تاڵەبانی، سەرۆکی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکووک کە ئامادەبوو گیانی خۆی ببەخشێت لەبەرامبەر سووربوونی لەسەر ئەنجامدانی ریفراندۆم لە کەرکووک و د. نەجمەددین کەریم کە بە کردەوە کوردستانییەتی کەرکووکی سەلماند، تەنها دوو نموونەن لەو کەسانە.

قۆناغی دوای ریفراندۆمیش قۆناغی یەکلاکەرەوە دەبێت بۆ دامەزراندنی دەوڵەتێکی بەهێز لە باشووری کوردستان و بنیادنانی دیموکراسییەکی راستەقینە و راستکردنەوەی ئەو هەڵانەی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە 26 ساڵی رابردوودا کردوونی.

من پێشبینی دەکەم لەم قۆناغە نوێیەدا، ئەو ئەنجوومەنەی پێی دەگوترا ئەنجوومەنی باڵای ریفراندۆم، لەژێر ناوێکی دیکەدا بەردەوام بێت لە کارەکانی و رۆڵی ئەنجوومەنی سەرکردایەتی کوردستان ببینێت. پەرلەمانیش یاسایەکی بۆ دەردەکات بۆ ئەوەی ببێتە دامەزراوەیەکی یاسایی و دەسەڵاتەکانی دیاریکراو بێت. بارزانی وەک سەرۆکی ئەم ئەنجوومەنە دەبێتە رابەری گەلی کورد و دەست لە پۆستی سەرۆکایەتی هەرێم دەکێشێتەوە. هەوڵ دەدرێت گۆڕان و کۆمەڵیش بهێنرێنە نێو ئەم ئەنجوومەنەوە.

لەبەرامبەردا بۆ قایلکردنی بزووتنەوەی گۆڕان، ئەو گۆڕانکاریانە ئەنجام دەدرێت کە بزووتنەوەکە داوای دەکات لە یاسای سەرۆکایەتی هەرێم و دەسەڵاتەکانی. بەم شێوەیە گۆڕانیش خاڵێکی دەکەوێتە دەست بۆ ئەوەی دەنگدەرانی قایل بکات کە سەرکەوتوو بووە و ئەوەی هەوڵی بۆ داوە بچڕیویەتی. هەر بۆیە دەگەڕێتەوە بۆ نێو هاوپەیمانییەک لەگەڵ پارتی و یەکێتی، یان لایەنی کەم، بەشدار دەبێت لە ئەنجوومەنی سەرکردایەتی کوردستان.

لەگەڵ وازهێنانی بارزانیش لە سەرۆکایەتی هەرێم، ئەم پۆستە چۆڵ دەبێت و کوردستان دەست دەکات بە گەڕان بۆ دۆزینەوەی سەرۆکێکی نوێ. دوور نییە، ئەم سەرۆکە نوێیە د. بەرهەم ساڵح بێت. لەم قۆناغە نوێیەدا کە قۆناغی دامەزراندنی دەوڵەت و بنەماکانیەتی، زۆر بڕیارێکی راست دەبێت کە سوود لە سەلیقە و توانا و ئەزموونەکانی د. بەرهەم وەربگیرێت. بێگومان سەرۆکایەتی د. بەرهەم ساڵح بە پشتیوانی پارتی و یەکێتی دەبێت، بەڵام د. بەرهەم سەربەخۆ دەبێت لەهەردوو ئەو حیزبە. دوور نییە دەست لە کارکێشانەوەشی لە یەکێتی، ئامادەکارییەک بێت بۆ ئەم پلانە، بۆ ئەوەی وابەستەی هیچ حیزبێک نەمێنێت و ناچار نەبێت بۆ هەموو هەنگاوێک بگەڕێتەوە بۆ بڕیاری مەکتەبی سیاسی یەکێتی.

ئەم هەنگاوە دەیان دەرئەنجامی باشی دەبێت. یەکەمیان دروستبوونی ئەنجوومەنێکی سەرکردایەتی دەبێت بۆ کوردستان کە لە پرسە گرنگەکاندا خاوەن بڕیار دەبێت و سەرجەم سەرکردە بە ئەزموونەکانی کوردستان کۆدەکاتەوە. دووەمیان بارزانی بە فیعلی دەبێت بە رابەری گەلی کورد و کۆسرەت رەسوڵ عەلیش دەبێت بە هاوبەشی ئەو رابەرایەتییە. سێیەمیان کەسایەتییەکی وەک د. بەرهەم دەگەڕێتەوە بۆ کایەی سیاسەتی چالاک و بەشدار دەبێت لە بنیادنانی دەوڵەتی کوردستان. 

چوارەمیان، بزووتنەوەی گۆڕان سەرکەوتنێک بۆ خۆی تۆمار دەکات و ئەو داوایانەی چەند ساڵە هەیەتی بۆ ئەنجامدانی گۆڕانکارییەک لە پۆستی سەرۆکی هەرێمدا دێتە دی. پێنجەم، بوون بە سەرۆکی رۆڵەیەکی سلێمانی، خەڵکی سلێمانی و گەرمیان ئاشت دەکاتەوە لەگەڵ دەسەڵاتدا و چیدی هەستی پەراویزخران نامێنێت. دوای ئەوەی د.بەرهەمیش ماوەی یاسایی خۆی تەواو دەکات، دەرگای بوون بە سەرۆک بۆ هەموو کەسێک دەکرێتەوە. کەسیش ئەوکات ناتوانێت گلەیی بکات ئەگەر یەکێک لە خانەوادەی بارزانی بۆ ئەو پۆستە هەڵبژێردرێت.

ئەم بۆچوونانە هێندەی ئەوەی پێشبینین، پێشنیاز و ئومێدیشن لەدڵی مندا، دڵنیام لە دڵی زۆربەی هاونیشتیمانیانیشدا. لەبەر ئەوەی گرتنەبەری ئەم هەنگاوانە ئاشتی کۆمەڵایەتی و سەقامگیریی سیاسی دەهێنن بۆ باشووری کوردستان. هەموو پارت و لایەنە سیاسییەکان لەگەڵ سەرکردە بەئەزموونەکان لە کایەی سیاسیدا بە چالاکی دەمێننەوە و ئەو یەکڕیزی و یەکدەنگییەی بەبۆنەی ریفراندۆم و سەربەخۆییەوە هاتووەتە کایەوە بەردەوام و بەرقەرار دەبێت.

کۆمێنتەکان

 
ئەفشین | 26/9/2017
ئەمە کە ئێوە ئەیڵێن وەک ئێرانی لێ دێ...
نیشانەکردن :
8284 ژمارەی بینین

ببە بەشێک لە (رووداوی تۆ)

بابەت و وێنە و ڤیدیۆکانت لەگەڵ رووداو بەش بکە

قسەی تۆ

دلشاد | 15/12/2017 09:22:16 ص
ره‌نگه هێزی نه ناسراویش هه ر سازکراوی عبادی و حه‌شدی شه‌عبی ، پیلانێک بۆ ئه‌وه ئه‌و جار به بیانوی شه‌ڕ له گه‌ڵ پاشماه‌ی داعش شوێن و ناوچه‌...
حەشدی شەعبی لە خورماتوو هێز کۆدەکاتەوە، پێشمەرگە لەئامادەباشیدایە
| دوێنێ کاژێر 11:55 | (1)
سالار | 14/12/2017 03:05:11 م
Good bless you
seamand | 14/12/2017 10:58:52 م
baqurbany bm sera kura qaraman xo wak parlamantarakany ema neen la Baghdad
عوسمان بایدەمیر بەهۆی بەکارهێنانی ناوی کوردستان سزادرا
| 13/12/2017 | (5)

لە بەشەکانی دیکەی رووداوەوە

وەرزشە ماندووکەرەکان نەخۆشیی پارکینسۆن هێواشدەکەنەوە 3 کاژێر لەمەو بەر |

وەرزشە ماندووکەرەکان نەخۆشیی پارکینسۆن هێواشدەکەنەوە

توێژینەوەیەکی نوێ دەریخستووە زۆرتر
سوێد بڕیارێکی بەغدا سەرکۆنە دەکات 3 کاژێر لەمەو بەر |

سوێد بڕیارێکی بەغدا سەرکۆنە دەکات

باڵیۆزی عێراق لە سوێد بانگدەکرێت زۆرتر
ژنەكەی لە ماڵ دەریكرد 4 کاژێر لەمەو بەر |

ژنەكەی لە ماڵ دەریكرد

چیرۆکی هاوسەرگیریی پیاوێکی هەژار و ژنێکی زۆرتر
0.312 seconds