وەرە ژوورەوە / خۆت تۆمار بکە

وەک میوان بابەت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

وەکو میوان کۆمێنت دابنێ

ئیمەیلەکەت بە کەس پیشان نادرێت
کۆمێنتەکەت بەناوی خۆت بڵاوبکەوە

چوونە ژوورەوە

یان وەکو بەکارهێنەر پەیوەندیمان پێوە بکە
 

ئیمەیل

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

جیهان

ستیفن هۆکینگ، گەردوونناسی بەنێوبانگی جیهان کۆچی دوایی کرد

لەلایەن رووداو 14/3/2018
ستیفان هۆکینگ نەخۆشی (ALS) هەبوو و چەند ساڵێک بوو هەموو جەستەی لەکارکەوتبوو

 

رووداو - لەندەن

ستیفن هۆکینگ، زانای گەورەی بواری گەردوونناسی و زانستە ئاسمانییەکان لە تەمەنی 76 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.


خێزانی هۆکینگ لە راگەیێندراوێکدا پشتڕاستیان کردووەتەوە کە بەرەبەیانی رۆژی چوارشەممە 14-3-2018، ستیفن هۆکینگ لە ماڵەکەی خۆی لە کامبریجی بەریتانیا کۆچی دوایی کردووە.

لوسی رۆبێرت و تیم، کچ و کوڕەکەی هۆکینگ بەناوی ماڵباتەکەی رایانگەیاند:" زۆر بەداخەوە رایدەگەیێنین کە باوکی خۆشەویستمان کۆچی دوایی کردووە. ئەو زانایەکی گەورە بوو، کار و هەوڵەکانیشی بۆ چەندین ساڵی دیکە دەمێننەوە، ئازایەتی ئەو  بووە هەوێنی کاری هەموو خەڵک لە جیهان".

هۆکینگ  تەمەنی لە لێکۆڵینەوە لە گەردوونناسی بەسەربرد و هەموو جەستەشی لەکارکردن کەوتبوو، ئەو زۆرجار پێشنیازی بۆ مرۆڤایەتی دەکرد شوێنێکی دیکە بۆ ژیان بدۆزنەوە، چونکە بەڕای ئەو زەوی لەژێر مەترسیدایە.

حسێن رابی، نووسەر و مامۆستای زانکۆ لەبارەی کۆچی دوایی ستیڤن هۆکینگ وەڵامی چەند پرسیارێکی رووداو دەداتەوە.

 

کاریگەری ستیڤن هۆکینگ لە پێشکەوتنی تیۆری فیزیای گەردوون چیبووە؟

حسێن رابی: ستیڤن هۆکینگ یەکێک بوو لە زانستکارانی پێشڕەوی نیوەی دووەمی سەدەی پێشوو، کە رەچە شکێنییەکی زۆری لە زانستی گەردوونناسیداکرد بە تایبەتی لەسەر کونە رەشەکان، بەڵام ئەو زیاتربوو لە زانستکارێک، زۆریش زیاتربوو لە زانستکارێک، کەسێک بوو کە زانستی بەرەو کۆمەڵگا دەبرد، هەوڵی دەدا زۆرترین کەس لە سەرچاوەی گەردوون و چۆنییەتی پەرەسەندنی گەردوون تێبگەن، حەزێکی زۆری لە خەڵکدا بەرەو زانستی فیزیا راکێشا هەوڵی دەدا خەڵک بەشێوازێکی دیکەو بە تێڕوانێکی زانستیانە لەبارەی گەردوون و زانست بەگشتی و لەبارەی گەردون بە تایبەتی بیربکەنەوە.

فکری هۆکینگ تا چەند لە کوردستان ناسراوە و لە بازنە ئەکادیمییەکەدا بایەخی پێدراوە ؟

حسێن رابی: دوایین توێژینەوەی هۆکینگ دوو ساڵ لەمەوپێش بوو، کە هەر لەسەر کونە رەشەکانە، بەڵام وەکو ئەوەی بڵێین دیدگاکانی زانست لەناو کۆمەڵگای کوردیدا، من و هاوڕێیانم هەوڵماندا زۆربەی کتێبەکانی بکەین بە کوردی و ئێستا ئەو کتێبانە لەبەردەستن و تا راددەیەکی زۆر کۆمەڵگەی زانستی لە کوردستان لەگەڵی ئاشنایە و کاریگەری زۆریشی لەسەر خەڵک و تێڕوانینی خەڵک داناوە، نەک لەسەر کورد لەسەر هەموو جیهان دایناوە، نموونەی دروست نابێتەوە ئەستەمە، چونکە سەردەمەکە سەردەمی دروسبوونەوەی ئەو جۆرە مرۆڤانە نییە، کە مرۆڤی پێشڕەو و موسڵحن، ئێستا کە زۆربەی هەواڵەکانی ئێوەم گوێ لێگرت لەسەر سووریا بوو، لەوانەیە کاریگەرترین گوتار لەسەر ئەو کارەساتەی کە لە سووریا هەبێت هۆکینگ نووسیبێتی کە لە ساڵی 2013 نووسیویەتی، مەبەستم ئەوەیە کەسێک بوو کە گرنگی بە چارەنووسی مرۆڤایەتی دەدا، تەنها ئەوەنەبوو کە بێت خۆی لەناو هاوکێشەکاندا خەرق بکات و کارێکی تایبەتی لە بوارێکی تایبەتی ئەنجام بدات، زانستکارێکی بەرپرس بوو، ئەم جۆرە زانستکارانەش کە لە لووتکەدا بن بەرپرس بن لە جیهانی ئەمڕۆدا زۆر کەمن.

بەشێک لە ژیاننامەی ستیفن هۆکینگ

- ستیفن وڵیام هۆکینگ لە 8ی کانوونی دووەمی 1942 لە شاری ئۆکسفۆرد لە بەریتانیا لەدایکبووە.

- بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە زانکۆ ئۆکسفۆرد و دکتۆراشی لە زانکۆی کامبریج هەبوو.

- هۆکینگ نەخۆشی (ALS) هەبوو، نەخۆشییەکە ماسوولکەکان بێهێز دەکات.

- لە تەمەنی 22 ساڵیدا پزیشکەکان رایانگەیاند تەنیا چەند ساڵێکی دیکە دەتوانێت لە ژیاندا بمێنێتەوە.

- بەهۆی نەخۆشییەکەیەوە بەردەوام لەسەر کورسی بوو و بەبێ ئامێری دەنگیش نەیدەتوانی قسە بکات.

- هۆکینگ لە ژیانیدا چەندین پەرتووکی زانستی نووسیون، لەنێویاندا (کورتەیەک لە مێژووی کات)، ئەم پەرتووکە لەنێو ئایین و ئایینزاکان هەرایەکی گەورەی نایەوە و کاردانەوەی تووندی لێکەوتەوە. 

- لە ساڵی 1979مەدالیای ئالبێرت ئەنیشتاینی پێبەخشرا.

- لە ساڵی 2002 لە راپرسییەکەدا کە BBCی ئەنجامیدا، لە 100 کەسایەتی مەزنی بەریتانیا بە 25ەمین کەس هەڵبژێردرا.

- ساڵی 2014 چیرۆکی ژیانی کرایە فیلم بەناوی بیردۆزی هەموو شتێک.

- دووجار هاوسەرگیری کردووە، کچێک و دوو کوڕی هەیە، یەکێکیان رۆژنامەڤان و نووسەری دیاری بەریتانی لوسی هاکینگە.

- ستیفن باوەڕی بە بوونی خودا نەبوو. ئەو لە بەرنامەیەکدا بەڕوونی باوەڕی خۆی ئاشکراکرد و رایگەیاند: "ئاسانترین روونکردنەوە بۆ گەردوون ئەوەیە ھیچ خودایەک نییە، ئەمە دەمگەیێنێتە دۆزینەوە و ئەنجامێکی بەکەڵک کە ھیچ دۆزەخ و بەھەشتێکیش نییە، ئێمە ھەر یەک ژیانمان ھەیە بۆئەوەی گەردوون بەرزبنرخێنین، ئەگەر پێمانوابێ شتێک دەتوانێت بەبێ دروستبوونی ھەبێت، ئەو شتە بۆ گەردوون نەبێت لەبری خوداکان".

- هۆکینگ  رۆژی 14-3-2018 بە مردنێکی ئاسایی لە ماڵەکەی لە نزیک زانکۆی کامبریج، ئەو شوێنەی زۆربەی پەرتووک و لێکۆڵینەوەکانی لێ ئەنجامداون، کۆچی دوایی کرد.

داڕشتنەوە: دەرباز ساڵح

کۆمێنتەکان

 
Raghib | 14/3/2018
زور به داخه وه بؤ ئه و زانا مزنه...

ببە بەشێک لە (رووداوی تۆ)

بابەت و وێنە و ڤیدیۆکانت لەگەڵ رووداو بەش بکە

قسەی تۆ

Azad Azad | 15/12/2018 03:52:47 م
كێشه‌ی شه‌نگال كێشه‌ی خه‌ڵكه‌كه‌ی خۆیانه‌ هه‌ندێكی په‌كه‌كه‌ی هێناوه‌ بۆ شه‌نگال هه‌ندێكی تریشیان بونه‌ته‌ حه‌ژدی شه‌عبی ماڵ و منداڵه‌كانیشیان له‌...
ئەردۆغان: چووینە شنگال و بەردەوامیش دەبین
| 16 کاژێر لەمەو بەر | (1)
Rebwar | 15/12/2018 10:27:02 ص
انا للە وانا الیە راجعون
لە باڵەکایەتی گه‌نجێك له‌پێناو رزگاركردنی مانگایه‌ك گیانی خۆی به‌ختكرد
| 21 کاژێر لەمەو بەر | (1)
دلشاد رمضات جمعه | 15/12/2018 10:03:58 ص
من هيج جكاری ناكيشم
پشکنین بۆ بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ لەدهۆک ئەنجامدەدرێت
| 22 کاژێر لەمەو بەر | (1)
Rebwar | 10/12/2018 12:48:56 م
Ruhhy ba bahasht shadbet
پشکۆ | 14/12/2018 06:48:44 م
هەربژیت ودەستیت خۆش بۆ راستگۆیت
رەسمەن ئینفیسالی بوو
| 10/12/2018 | (3)

لە بەشەکانی دیکەی رووداوەوە

 سێیەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی زانکۆی هەولێری پزیشكی بەردەوامە 13/12/2018 |

سێیەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی زانکۆی هەولێری پزیشكی بەردەوامە

بە سپۆنسەری میدیایی تۆڕی میدیایی رووداو زۆرتر
ئەمڕۆ لە سلێمانی و شەممە لە دهۆک پشكنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەکرێت 13/12/2018 |

ئەمڕۆ لە سلێمانی و شەممە لە دهۆک پشكنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەکرێت

ئەنتیتۆباکۆ زاراوەیەکی تەندروستی جیهانییە و بە زۆرتر
پشکنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەستپێدەکات 12/12/2018 | (2)

پشکنینی بەشداربووانی ئەنتیتۆباکۆ دەستپێدەکات

ژمارەی بەشداربووان 9000 کەسی تێپەڕاندووە زۆرتر
0.5 seconds