Oturum aç

Misafir hesabıyla yazı veya görsel ekleyin

E-mail adresin herkes tarafından görülmeyecektir
Hesap oluşturmanın faydaları/Yorumlarınızı kişiselleştirmek için üye olun

Misafir olarak yorum yap

E-mail adresin herkes tarafından görülmeyecektir
Hesap oluşturmanın faydaları/Yorumlarınızı kişiselleştirmek için üye olun

Giriş

Bu isimde bir üye bulunamadı Kaydol   Şifremi unuttum
Veya kullanarak bağlan
 

E-mail

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

Röportaj

Beşikçi: Komşuları Kürdistan'ı tanıyacak

Rûdaw Tarafından 13.9.2017
İsmail Beşikçi

Sosyolog - yazar İsmail Beşikçi, Kürtlerin bağımsızlık konusunda ısrarcı olmasını ve 25 Eylül’de referanduma gitmesi gerektiğini söyledi.

 

İsmail Beşikçi, “Batılı devletler bugün Irak’ın birliğini savunuyor ancak 1990’da Sovyetler Birliği dağıldığında buradan 15 devlet çıktı. Aynı dönemde Yugoslavya dağıldı ve 7 devlet çıktı. Batı bunları çok doğal karşıladı” diye konuştu.

 

“Komşu devletler bağımsız Kürdistanı tanır mı? sorusuna ise Beşikçi, “Kürdistan bağımsızlığını ilan ettiğinde Türkiye de, İran da, ABD de, Avrupa Birliği (AB) de bunu kabul eder. Yeter ki Kürtler bu tarihi fırsatı kaçırmasın” dedi.

 

İsmail Beşikçi, Almanya’da Rûdaw’ın sorularını yanıtladı...

 

Bildiğiniz gibi Kürtler referanduma gidiyor...Bazı ülkeler, “referandumu erteleyin” diye dayatıyor. Kürtler ise itiraz edip, “referandum için doğru zaman” diyor. Sizce zamanlama doğru mu?

 

Bir kere Kürt sorunu, Kürdistan sorunu çok geçikmiş bir sorundur. 1920’lerde bu sorun çözülmeliydi. 1920’lerde yani milletler cemiyeti döneminde, Mezopotamya toprakları paylaşılıyordu. O paylaşım sırasında İngiltere’ye bağlı olarak Irak kuruldu. İşte o dönemde bir Kürdistan mandasının olması gerekiyordu. O zamanlar Şeyh Mahmud Berzenci, İngiltere’ye “Bağımsız bir Kürdistan istediklerini” söylüyordu. Ancak İngiltere ve Fransa değil bağımsız bir Kürdistanı, sömürge bir Kürdistanı dahi kabul etmediler.

 

Bugün Kürtler 50 milyondan fazla bir nüfusa sahip olmasına rağmen hiçbir yerde bir temsilcileri yoktur. Ne BM’de ne, İslam Konferansı’nda ne de 4 yılda bir düzenlenen Olimpiyatlar’da. Örneğin Körfez Ülkeleri’ne bakalım; Katar, Kuveyt, BAE ve Yemen gibi nüfusları 1 milyon olan küçük devletler bugün Kürtlerin geleceğini belirliyor. O yüzden bu sorun çok geçikmiş bir sorundur. Kürtlerin bu yüzden bu konuda ısrarcı olması lazım.

 

Kürtler bu konuda ısrarlı ancak bu risk getirir mi?

 

Hayır ortada bir risk yok. Kürtler sonuna kadar ısrar etmelidir. Buradan “Erteleyin” diyen Batı ülkeleri için birşey söylemek istiyorum; Batı’yı Batı yapan değerler vardır. Örneğin demokrasi, özgürlük ve insan hakları gibi. Bu değerler her zaman ayakta kalmalı. Batılı ülkeler az gelişmiş ülkelerdeki toplumsal olaylara bu yönden müdahale etmelidir.

 

Ancak Irak’ın birliği şeklindeki anlayış, bu evrensel değerleri çürütür. Çünkü bu değerleri Kürdistan Bölgesi’nde görmek mümkündür. Kürdistan Bölgesel Yönetimi bölgedeki tüm halklara gerekli ilgiyi gösteriyor. Batı’nın bu değerlere sahip çıkması gerekiyor ama Irak’ın birliği dersen bu değerler çürür. Kürtlerin bunu Batı’ya hatırlatması gerekir.

 

Peki bu referanduma dış güçler, yani büyük devletlerden destek gelmezse Kürtler ne yapmalı?

 

Önemli olan Kürtlerin tutumudur. Diyelim ki referandum oldu ve yüzde 80 civarında “Evet” çıktı. Bu gerçekleştiği zaman herkes bunu kabul etmek zorunda kalır. ABD de, Türkiye de, İran da. Benim şahsi fikrim kabul edecekleri yönünde. O yüzden burada Kürtlerin tutumu önemli.

 

Bu aşamada Kürtler nasıl davranmalı?

 

Kürtler 25 Eylül’de sandığa giderken kendi çocuklarını, torunlarını düşünmelidir. Onlara özgür bir Kürditan bırakmak tüm Kürtlerin sevdası olmalı. Şimdiki nesiller, “Atalarımız bize özgür bir Kürdistan bırakmadı, bunun mücadelesini biz yapıyoruz” diyorlar. Bu mücadeleyi sürdürmek ise gün geçtikçe daha da zorlaşıyor. Bu yüzden Kürtler sandığı giderken özgür Kürdistan’ın hayata geçmesi için çaba göstermeli ve yaşananları göz önüne almalıdır.

 

25 Eylül’de oy kullanma hakkınız olsaydı sandığa gidip kullanır mıydınız?

 

Kesinlikle sandığa gidip “Evet” derdim.

 

Yıllarca Kürt mücadelesi yürüttüğünüz için tutuklandınız, sürgün edildiniz…

 

Biz şunu yaptık veya bunu yaptık demek benim kanımca pek doğru bir şey değil. Ancak dışarıdan biri doğru değerlendirmeyi yapabilir. Şimdi siz bana soruyorsunuz, ben de size soruyorum; siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? (Gülüyor…)

 

Konuya tekrar dönecek olursak, sizce Batılı devletler neden Irak’ın birliğini savunuyor?

 

1990’da Sovyetler Birliği dağıldı ve buradan 15 devlet çıktı. Aynı dönemde Yugoslavya dağıldı ve 7 devlet çıktı. Yine aynı dönemde Çekoslavakya ikiye bölündü. Bunları Batı çok doğal karşıladı. Sıra Kürdistan’a geldiğinde “Irak’ın Birliği” diye tutturuyorlar. 1920’lerde Bağdat, Musul ve Basra vilayetleri vardı.

 

O zamanlar İngiltere petrolü düşündüğü için bunları birleştirip Irak diye Sünni bir devlet yaptı. Bana göre Irak diye bir devlet yok. 2011’de ABD Irak ordusuna çok büyük yatırım yaptı. Ordunun 2. büyük karargahı Musul’daydı. Peki 2014 Haziran ayında ne oldu? IŞİD geldiğinde ordu savaşmadan geri çekildi. IŞİD ordunun bırakıp kaçtığı silahlarla Kürdistan’a saldırdı.

 

ABD yönetimini de bu bakımdan eleştirmek gerekir. Çünkü Irak’a yatırım yapmak, İran’a yatırım yapmaktır. Misal Şii Heşdi Şabi güçleri Irak’taki bir güç ama İran’a bağlı. Heşdi Şabi ise IŞİD’den çok Kürtlerle savaşıyor. Tüm bunları ABD’ye hatırlatmak gerekiyor. Irak öyle kutsal bir devlet falan değildir.

 

Bir sosyolog olarak sizce Türkiye bağımsız Kürdistanı tanır mı?

 

Evet tanır. 25 Eylül’deki  referandumda yüzde 80 civarında oy çıkarsa bunu herkes kabul eder. Türkiye de kabul eder, İran da kabul eder, ABD de kabul eder, Avrupa Birliği de kabul eder. Yalnız Kürtler Avrupa Birliği’ne bugüne kadar yaşadıkları soykırımları hatırlatmalı.

 

Hatırlarsanız Saddan Hüseyin, “Hangi gaz daha zehirlidir? Onu öğrenelim ve Kürtleri bir çırpıda yok edelim” demişti. O zaman hiç bir devletin sesi çıkmadı. Ama bugün aynı devletler “Irak’ın birliği” diyorlar. Benim şahsi fikrim, referandumdan olumlu sonuç çıkarsa herkesin kabul edeceği yönünde.

 

Peki Kürtler bu tarihi fırsatı değerlendiremeyip kaçırırsa ne olacak?

 

Örneğin bugün İran Küçük Zap’ın suyunu kesti. Kürdistan’ın ve Kürt toplumunun tarımsal olarak kalkınması için o bölgeden geçen su önemli. Eğer kendi kendini yönetemezsen bunun planını yapamazsın. Örneğin Kürtler elektrik üretimi için Büyük Zap’a bir baraj yapabilmeli. Muhtemelen Irak buna karşı çıkar. Ancak Kürtler kendi kendilerini yönetiyor olsa bunu yaparlardı.

 

Yalnız İran ve Türkiye iki güçlü komşu ve ikisi de “referandumdan vazgeçin” diyor…

 

Bunlar kısaca Kürtlere, “kendi kendinizi yönetmeyin, sizi biz yönetelim” diyor. Kürtlerin bunu görüp, referandumda ısrarcı olması gerekiyor.

 

Kürtler bağımsızlığını ilan ettiğinde bu komşu devletler herhangi bir saldırıya geçer mi sizce?

 

1988’de o kadar soykırım oldu neden tepki göstermediler de şimdi çıkıp “zamanı değil” diyorlar. Halepçe’de binlerce insan zehirli gazdan öldürüldü. O gün ses çıkarmayanlar neden bugün ses çıkarıyor? O zamanlar Batılı devletler zehirli gazları fareler üzerinde denerken, Saddam Hüseyin bunu Kürtler üzerinde deniyordu.  

 

Yorumlar

 
Data pager
Önceki
12
Page size:
PageSizeComboBox
select
Demir | 13.9.2017
İsmail hoca (sarı hoca) herhangi bir kürtten daha fazla kürdistani.bakıyor zaten ortaya koyduğu.mücadele pratiği ilede bu ortada sırf kurt.vardır kürdistan vardır ve dolayisiyla kürtlerin hakları vardır dediği için 12.5 senesini hapiste geçirmiş isinden atılmış hayati tehditler ve otelemelerle.geçmiş ama uluslararası alanda bir sosyolog olarak kabul görmüş bir adamdan bahsediyoruz ve tarih besikciyi çok az yaniltmistir onuda.biliyoruz çok yasa sarı hoca
Demir | 13.9.2017
Eğer başkan barzani.bundan sonra 4 parca.kürdistani ayağa kaldırıp birleşik bağımsız kürdistani kurarsa o zaman kürdistan dünya devi olur zira 4 parca kurdistanda kanıtlanmış 43-45 trilyon metreküp dogalgaz ve kaya gazi var bu dünyanın yüzde 10 u civarına tekabül ediyor. Yine su kaynakları fırat dicle ve kollari murat zap gibi sular hep kurdistanda doğup kürdistandan geçiyor. Tarımsal alanlar fosfat bakir demir uranyum çinko krom altın gibi madenlerin yataklarının dünyadaki ilk 10 sıralaması hep kurdistanda ornegin mazidaginda fosfat dünyanın 300.yıllık gübre ve deterjan ihtiyacını.karşılayacak kadar büyük van ve çevresindeki uranyum ve toryum yatakları 5000 büyük ölçekli nükleer santrali 5000 yıl besleyecek kadar büyük inanmayan araştırmasını yapar kurdistanin zenginlerini ve dolayısıyla kurdistanla kürtlerin zenginliklerini saha kalkmasını.hayal edebilir her biji serok barzani her biji ismail beşikçi
Ortadoğu Uzmanı | 13.9.2017
Türkiyede tabular var ama yeni jenerasyon daha açık görüşlü kürt kavramıyla kürt sanatıyla (ahmet kaya) barışıldı kürt devletiylede olur ama zaman lazım ilk tepkilerin sert gelmesi normal bence
Allah'ın Dinini Fıtratını Savunuyor.! | 13.9.2017
Allah razı olsun. Rabbim müslümanlara senin şuurunu ve insana olan saygını versin.
cihan | 13.9.2017
Bilinmeli ki her sey sevda ile olunur. Inancin zaferi kurdistani kuracaktir. Biz ki tarihin akışında nice zulumler gorduk. Bunlari unutmayip yeni bir dusunce ile kurt halkinin cektikleri tarih kitaplarinda yer almali. Okuyup, daha fazla okuyup zalime karsi hazirlikli...Kurdistan a ise sevda ile baglanmali....
6213 İzlenme

Rûdaw'la Çalışmak İster misiniz?

Yaşadıklarınızı Rûdaw aracılığıyla dunya ile paylaşmak ister misiniz?

Söz Sende!

Ahmet | 15.12.2017 13:59:43
HUDAPAR i takdir ediyxorum, Allahin izniyle gelecegin Partisisiniz cünkü Allahin yardimi sizinle olacak.Biji HUDAPAR Partiya Kurde Musluman.
tarsusi | 15.12.2017 15:50:14
evt israil işgal etii ama Neden KERKÜK için sesiniz çıkmadı EY HÜDAPAR aynısı KERKÜK için de yapılmalıydı
HÜDA PAR’dan protesto mitingi
| 21 saat önce | (5)
Medo | 14.12.2017 14:40:42
"Türkçü dini asimilasyonun ürünleri. Kuşkusuz Kürt realitesinden uzaklaşmayı ifade ediyor. Devletin istediği Kürtlük budur." Bu söz bazı kürtlerin...
Hak Kurdi | 15.12.2017 13:02:18
Yüreğine sağlık....
Kudüs piyangosu
| 14.12.2017 | (2)
Bilal | 15.12.2017 10:38:40
Evet Kürdistanda ABD mucizesi yüzünden Kürtler nerdeyse bütün kazanımlarını kaybetti.Siz büyük devletsiniz ya Kürtlere çok sahip çıktınız ! Haşdi...
McMaster: Kürdistan Bölgesi’nde görülenler mucizedir
| 23 saat önce | (1)
Ali | 14.12.2017 23:34:36
Kardeş Türk ve Kürt halkı maalesef iyi yönetilmiyor.
Caferi’den Rûdaw muhabirine: Sürekli soru soruyorsun öne gel
| Dün 11:51 | (1)

Rûdaw'da başka neler var?

McMaster: Kürdistan Bölgesi’nde görülenler mucizedir 23 saat önce | (1)

McMaster: Kürdistan Bölgesi’nde görülenler mucizedir

ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı McMaster, Kürdistan Tümünü gör
Şengal’de Araplaştırma politikası yeniden Dün 11:10 |

Şengal’de Araplaştırma politikası yeniden

Heşdi Şabi’nin Şengal ve çevresini ele geçirmesi Tümünü gör
Çekya: Her alanda yardıma hazırız Dün 09:36 |

Çekya: Her alanda yardıma hazırız

Başbakan Barzani dün akşam, Çekya Bağdat Tümünü gör
0,203 seconds