Oturum aç

Misafir hesabıyla yazı veya görsel ekleyin

E-mail adresin herkes tarafından görülmeyecektir
Hesap oluşturmanın faydaları/Yorumlarınızı kişiselleştirmek için üye olun

Misafir olarak yorum yap

E-mail adresin herkes tarafından görülmeyecektir
Hesap oluşturmanın faydaları/Yorumlarınızı kişiselleştirmek için üye olun

Giriş

Bu isimde bir üye bulunamadı Kaydol   Şifremi unuttum
Veya kullanarak bağlan
 

E-mail

 

كوردى | Kurdî | English | Türkçe | عربي
Rudaw

Röportaj

Türkmen lider: Tercihimiz Kürdistan olacak

Ihsan YALIN Tarafından 29.8.2017
Muhammed Sadettin İlhanlı
Muhammed Sadettin İlhanlı

25 Eylül’de yapılacak olan bağımsızlık referandumuna Türkmen Kalkınma Partisi’nden önemli bir destek var.

 

Genel Başkan Muhammed Sadettin İlhanlı, “müreffeh bir gelecek için” tercihlerinin Kürdistan’dan yana olduğunu söyledi.

 

İlhanlı, Türkmenlerin çıkarlarının Şii Irak’la değil, Kürtlerle olduğunu belirtti.

 

Irak’ın bölge ve dünya için terör kaynağı olduğunu vurgulayan İlhanlı, Irak’ın bu durumundan zarar gören Türkiye, İran, ABD ve Avrupa’nın referanduma destek vermesi gerektiğini kaydetti.

 

Referanduma karşı çıkan Türkmen Cephesi’ni eleştiren Muhammed Sadettin İlhanlı, Türkmen Cephesi’nin Türkiye’ye yanlış bilgi verdiğini dile getirdi.

 

İlhanlı, Musul’un Telafer ilçesindeki Türkmenlerin de Kürdistan bölgesine katılmak istediğini belirtti.

 

Türkmen Kalkınma Partisi İlhanlı, Rûdaw’ın sorularını yanıtladı.

 

Kürdistan Bölgesi’nin 25 Eylül’de referanduma gideceği kesinleşti. Bir Türkmen partisi olarak tavrınız ne olacak? Türkmenler referandum hakkında ne düşünüyor?

 

Kürdistan Federal Bölgesi sınırları içinde yaşayan Türkmen halkı referandumu destekliyor ve referanduma iştirak edecekler. Ve “Evet” oyunu kullanacaklar. Bildiğiniz üzere Türkmenler ikiye bölünmüş durumda: Kürdistan’ın şimdiki idari sınırları içindeki Türkmenler ve dışında kalan Türkmenler, yani Kerkük ve diğer bölgelerdeki Türkmenler. Kürdistan Bölgesi’ndeki bütün Türkmen siyasi partileri referandumu destekliyor. Destek bununla da sınırlı değil. Referandum Yüksek Konseyi’nde temsilcileri bulunuyor. Referandum hazırlıklarını yapan meclisin bir bölümü Türkmenlerden oluşuyor. Yani yapılacak olan referanduma sadece Kürtler değil, Türkmen ve Hristiyanlar da karar verdi. Referandum kararını alan 17 siyasi partiden 3’ü Türkmen partisi.

 

İdari sınırların dışındaki Kerkük, Telafer gibi bölgelerdeki Türkmen halkının referanduma itirazı yok. Buralarda da sandığa gidecek olanlar, “Evet” oyu kullanacak. Irak’taki Türkmenler ile Kürdistan’dakiler arasında mukayese yaptıkları zaman buradaki Türkmenlerin siyasi haklarının daha fazla olduğunu görüyorlar. Doğal olarak daha müreffeh bir gelecek için Kürdistan’la birlikte olmak istiyorlar. Bazı Türkmen partilerinin özel siyasi progamları var. Parti olarak referanduma karşı çıkıyorlar ama tabanda karşılığı yok. Halk olarak Türkmenler, kesinlikle referandumda oy kullanacaklardır.

 

Geçtiğimiz günlerde Başkan Mesud Barzani etnik ve dini grupların temsilcileriyle bir araya geldi, önemli mesajlar verdi. Ulusal marş dahil, birçok konuyu tartışmaya hazır olduklarını ifade etti. Bu mesaj Türkmen halkı, siyaseti nezdinde nasıl kaşılık buldu?

 

Türkmen halkı tarafından çok olumlu karşılandı. Türkmenler daha önce de Kürdistan’da siyasi haklara sahip olduğu için Kürdistan’a ilhak olmak istiyor. Türkmenlerin gelecekte ilan edilecek olan bağımsız Kürdistan devletinden bazı talepleri var elbette. Siyasi temsiliyetlerinin güçlü olmasını, yasama ve yürütme organlarında Türkmenlere yer verilmesini istiyorlar. Haklarının, anayasal güvenceye alınmasını talep ediyorlar. Bölge Başkanı toplantıda bunu açık bir şekilde dile getirdi. Bizler de ulusal marşın, Kürdistan’daki bütün kesimleri kapsayan bir marş olmasını isteriz. Sayın Barzani de herkesin önünde bunun olabileceğini söyledi.

 

Biz Irak’a karşı Kürdistan Bölgesi’ni savunduğumuzda her şey güllük gülistan demiyoruz ama Türkmenlerin çıkarlarının Kürtlerle olduğunu gördüğümüz için referandumu destekliyoruz. Türkmenlerin Şii Irak’la çıkarı yok.

 

Irak’ın durumu malumunuz, bölünmeye gidiyor. Parti olarak bu konuya nasıl bakıyorsunuz?

 

Irak fiili olarak bölünmüştür. Irak’ta Şiiler, Şiilerin olduğu bölgeleri yönetiyor, Kürtler Kürdistan’ı. Sünni bölgeler ise IŞİD’in elindeydi bir süre öncesine kadar. Haritaya bakarsanız, Bağdat’ın sadece Şii bölgeleri koruduğunu görürsünüz. Hiçbir Şii kentinde asayiş sorunu yok. Sadece Sünni bölgelerinde sorun yaşanıyor, bu yüzden Sünniler de Irak’tan rahatsız. Onlar de kendi bölgeleri olmasını istiyor. Irak zaten bölünmüştür, bunun medeni olarak halledilmesi lazım.

 

Irak bugün iki bölgeye ayrılmış durumda: Kürt, Türkmen, Keldani, Asuri ve Ermenilerin yaşadığı Kürdistan Bölgesi ve Şii çoğunluklu Arap bölgesi. Irak’tan bahsedildiğinde, halkların birlikte kardeşçe yaşadığı söyleniyor. Aslında Kürdistan’da halklar kardeşçe yaşıyor. İlerde Kürdistan devleti ilan edilirse geriye Şii ve Sünnilerden oluşan Arapların yaşadığı bir Irak kalır geriye. Dolayısıyla buradaki kardeşliği korumamız ve Irak’tan gelebilecek tehditlere karşı koymamız için, Irak’tan ayrılmamız lazım.

 

ABD, İngiltere’nin yanı sıra Türkiye ve İran gibi komşu ülkeler referandumun ertelenmesi gerektiğini söylüyor. Burada biz yaşıyoruz, buradaki durumu biz biliyoruz. Referandum için zamanın uygun olduğunu biliyoruz. Bazı ülkeler, kendi çıkarları için referandumun ertelenmesini istiyor. Oysa referandum bu ülkelerin çıkarları için yapılmıyor, burdaki halklar için yapılıyor. Irak her zaman Türkiye’ye, İran’a, bölge ülkelerine, dünyaya tehdit oluşturmuştur. Bugün dünyayı tehdit eden bütün terör grupları Irak ve Suriye’den çıkmaktadır. Bu durumda Türkiye, Avrupa ve dünyanın bu kararda bizi desteklemesi lazım. Çünkü burada demokratik, medeni, Türkiye’ya, Avrupa’ya, Amerika’ya müttefik bir devlet doğacaktır.

 

Türkmenler arasında referanduma karşı çıkanlar da var. Örneğin Türkmen Cephesi bu konuda çok sert. Erbil’deki Türkmenlerin, Türkmen halkını temsil etmediğini söylüyorlar. Türkmenleri kim temsil ediyor?

 

Hiçbir milleti tek bir parti temsil edemez. Türkmen Cephesi  bugüne kadar yanlış bir politika izlemiştir. Türkmenler, bu politikalarından zarar görmüştür. Şu an Irak’ta Türkmenlerin hiçbir konumu yok. Bağdat yönetimi Türkmenlerin hiçbir hakkını vermemiştir. Mesela şimdiki hükümette tek bir Türkmen bakan yok. Peki bu durumda Türkmen Cephesi Türkmenleri nasıl temsil ediyor? Irak’taki parlamenterleri şimdiye kadar Türkmenler için ne yaptı? Kürdistan Parlamentosu’nun 5 Sayılı Yasası Etnik Grupları Koruma Yasası’dır. Orda Türkmenlere ve Hristiyanlara bütün hakları verilmiştir. Burda Türkmenler ikinci millettir. Türkmenler siyasette, zirvede temsil edilmektedir. Gerek Maliki gerekse şimdiki başbakan Abadi döneminde Türkmenlere ne zaman yer verildi? Türkmenlere azınlık temsiliyeti bile verilmemiştir. Ama bugün Kürdistan’da, başkanlık toplantılarında yüzbinlerce, hatta milyon oy alan partilerin temsilcileriyle eşit düzeyde kabul ediliyoruz. Biz bu iki tabloyu yan yana getiriyoruz, bu yüzden de Kürdistan’ı tercih ediyoruz.

 

Türkmen Cephesi’nin hedefi belli değil. Referanduma karşı çıkıyorlar. Neden? Referandum yapılrsa Türkmenlerin ne kaybedeceğini, yapılmadığı takdirde ne kazanacaklarını söylemiyorlar. Sadece Irak’ın toprak bütünlüğünden yana olduklarını söylüyorlar. Tamam da Türkmenler bundan ne kazandı bugüne kadar? Bize en yakın topluım Kürt toplumudur, bu yüzden stratejik tercihimiz Kürtlerden yanadır.

 

Kürtler Türkiye’yle müttefiktir. Türkiye’nin en iyi komşusu bugün Kürtlerdir. Bu çerçevede düşünüyorlarsa Kürtlerle birlikte olmalıdırlar. Toplumsal açıdan bakarsak Kürtlerle birlikte olmamız lazım. Türkmenlerle siyasi anlamda en iyi muameleyi yapan Kürdistan yönetimidir. Dolayısıyla Kürtlerle birlikte olmamız bize birçok yönden kazandırır.

 

Türkmen Cephesi’nin Türkiye’ye yanlış bilgi verdiğini düşünüyoruz. Türkiye de Türkmenlere karşı bu bilgiler doğrultusunda siyaset belirliyor. Buradan Türkiye’ye çağrım şu: Sadece tek bir siyasi parti üzerinden Türkmenlerle ilgilenilmesin. Türkmen toplumuyla bağ kursunlar, bütün siyasi partilerle görüşsünler. Çünkü Türkmen Cephesi Türkmenlerin menfaatine göre değil, Türkiye’den gelen maddi desteğe göre hareket ediyor.

 

Geçtiğimiz günlerde Türkmenlerin nüfusun çoğunluğnu oluşturduğu Telafer ilçesi IŞİD’den kurtarıldı. Telafer’deki Türkmenler neden Kerkük’tekiler kadar öne çıkarılmıyor?

 

Bizleri, Türkmen milletini Kerkük’le sınırlandırıyorlar. Kerkük’teki bazı Türkmen partileri, durumları iyi olduğunda, “Irak’taki bütün Türkmenlerin durumu iyi” diyorlar. Durumları kötüye gittiğinde, “Türkmenlerin durumu iyi değil” diyorlar. Türkmenler sadece Kerkük Türkmenlerinden ibaret değildir. Erbil’de, Tuzhurmatu’da ve Telafer’de de varlar.

 

Telafer’deki Türkmenler de Kürdistan’la işbirliği yapmak, Irak’tan kurtulmak istiyor. Telaferli aşiret liderleriyle görüştük, Kürdistan’la birlikte olmak istediklerini söylediler. Bir tercih yapmak durumunda kaldıklarında Irak’ı değil, Kürdistan’ı seçeceklerini söylediler. Bu liderler Sayın Barzani’ye mektup göndererek, referandum yapılmadan Kürdistan’a ilhak edilmek istediklerini ilettiler. Peşmerge Güçleri ile Türkmenlerin işbirliği yaparak bölgenin güvenliğini sağlanmasını talep ettiler.

 

Son olarak, bağımsız Kürdistan devletinde Türkmenlerin hakları neler olmalı?

 

Türkmenler ikinci asli unsur olacak, başkanlıkta temsiliyetleri olacak, parlamentoda güçlü şekilde temsil edilecekler. Yoğunlukla yaşadıkları bölgelerde özerk haklar tanınacak. Bunun sözünü hem Başkan’dan hem de Referandum Yüksek Konseyi’nden aldık. Bununla ilgili yasa da var, anayasaya eklenecek. Bunun garanti edilmesi içinde Bölge Başkanı başkanlığında, tüm siyasi partilerin katılımıyla yapılan toplantıda, söz konusu taleplerin yazılı hale getirilmesini istedik. Bu bir taahhüt gibi olacak. Türkmenler ve  Hrsitiyanların idari, siyasi, milli hakları yazılıp imzalanacak. Devlet ilan edildikten sonra da anayasada yer alacak.

Yorumlar

 
Data pager
Önceki
12
Page size:
PageSizeComboBox
select
Bernas | 29.8.2017
Saddam Hüsseyin ve sonrasında hiç bir statüye sahip olmayan Türkmenler ve diğer tüm halk topluluklar Kürdistan da statüt sahibi oldular ve olacaklar. Bunun Maliki ve diğerlerinden beklemek hayal olur, kaldiki en modern silahlarını Hewler`i işgal etmek için Musul`a konuşlandırmış olan Maliki ikinci saddam olmak peşindeydi. Ve halen bu iddiasını bırakmış değil. Türkmenler için gelecek Kürt saflarındadır. Başka yerde değil. Bir noktayı da ilave ederek yerine yerleştirelim. Ne yazık ki Türkmenler ne zaman Kürtlerin hak ve hukuku ve kendi egemenliği sözkonusu olduğunda bir hayli haraketleniyorlar. Bu Mahabad döneminde böyleydi. Güney Kürdistan Eyalet döneminde de böyle. Bu da üzücü. Bürün Kürdistanlilarin istikbali Bagimsiz Krdistan dadir.
| 29.8.2017
Her nedense onlarca yıldan beri Saddam’ın baskısında yaşayıp hiçbir hakka sahip olamayan Türkmenler’i hatırlayıp sahiplenmeyen Türkiye, Kürt yönetimi söz konusu olunca, birden Türkmenler’i keşfetmiş, Türkmen aşkı Türkiye’nin her yerini sarmış bulunmaktadır. Türkiye, “Türkmenler de hak sahibi olmalıdır” diye diretmeye başlamıştır. Sormazlar mı, “ Saddam, bırakın Türkmenler’e özerklik vermeyi, varlıklarını bile kabul etmeyip onları inkar edip, imha politikası güderken Türkiye Devleti neredeydi? Gazeteci Derya Sazak’ın anlattığına göre, 1. Körfez savaşından sonra Ecevit Saddam’ı ziyaret ederken korkak ve mahcup bir edayla “Türkmenlere bazı haklar verin” dediğinde, Saddam kendisine kızgın bir bakış attıktan sonra cevap vermeden onların yanından kalkıp giderken kimse bir şey dememişti. Petrol ve Türkmenler, Sadam’ın elindeyken kimse ses çıkarmazken, Kürtler söz konusu olunca Türkler bütün düşünce ve ideolojileri bir kenara koyarak tüm Kürtler’e karşı ayağa kalkıyor ve Kürt karşıtı ifadeleri her gün her saat medyada Kürtler’in gözüne baka baka söylemekten çekinmiyorlar; bu doğal olarak Kürtler’in, Türkler’in samimiyetinden ciddi şüpheye kapılmalarına yol açıyor. Devlet yetkililerinin bu davranışı Kürtler’in içlerinde büyük bir kin biriktirmesine sebep oluyor. Benden söylemesi!
mikaili | 30.8.2017
Kürdistanin Türkmenlere haklarini vermesini destekliyorum. Keske Türkiye Kürtleride Türkmenlere verilen haklara sahip olsa Hani o demokratik devlet? Hani o vicdan?
soryaz | 30.8.2017
türkiyede türkçü geçinenyüzde 90 türk değil devşirilmiş topluluklardır türkmene neden acısın ki...
Yahya Munis | 30.8.2017
Türkmen Cephesine iyi cevabı yine bir Türkmen olan Türkmen Çözüm Partisi Başkan Yardımcısı Muna Kahveci veriyor: "Kürdistan bayrağına saygı duyduklarını ve Peşmergeye destek verdiklerini söyledi. Kürdistan bayrağına karşı Kerkük’te yürüyüş düzenleyen Türkmen Cephesi taraftarı gençlere seslenen Kahveci, "DAİŞ gelip Kerkük'e dayandığında neredeydiniz?" diye sordu.(…) PDK ve YNK’nin Kerkük’teki Türkmen Cephesi’ne haddinden fazla değer verdikleri eleştirisinde bulundu… Türkmen Cephesinin Kürdistan Parlamentosunda sadece bir sandalyesi bulunduğunu hatırlatan Muna Kahveci, bu sandalyedeki Aydın Maruf’un kendisini tüm Türkmenlerin temsilcisi olarak gördüğünü ve biz bunu kabul etmiyoruz."
7462 İzlenme

Rûdaw'la Çalışmak İster misiniz?

Yaşadıklarınızı Rûdaw aracılığıyla dunya ile paylaşmak ister misiniz?

Söz Sende!

bir insan | 17.12.2017 07:47:58
helal olsun Rojin ve Kevin'e. Bağlar böyle kuvvetlenir. Birbirinize sahip çıkın..Sahip çıkanları kutlarım.
Rojin'den Sur'daki çocuklara yardım
| 5 saat önce | (1)
azadi | 16.12.2017 13:02:12
cenevre ne iş yarıyor ki PYD katılsın?8. yapıldı çay kahve içip dağılıyorlar.sonuç?
botan | 17.12.2017 05:45:38
PYD de cenevreye katilmak icin can atiyor sanki.saka gibi arkadas
‘PYD, ENKS aracılığıyla Cenevre’ye katılabilir’
| Dün 11:03 | (3)
Soro | 16.12.2017 07:15:32
Yazilariniz kürtler icin yol gösterici nezdinde....
ulusalcı | 17.12.2017 05:35:24
adam gibi adam ,aydın gibi aydın,bilim insanı , değerli kardeşimiz selhattin bey kürt halkı sizin gibi aydınlara ihtiyaç var eksik olmayın .başarılar...
Kudüs piyangosu
| 14.12.2017 | (4)
Aydinlanma | 16.12.2017 19:40:28
Entelijiyansiya kirmançi mi
Kürd entelijansiyasının Türkçe ile politik imtihanı
| 4.12.2017 | (1)

Rûdaw'da başka neler var?

DERBENDİHAN - binlerce aile dışarda sabahlıyor 16 saat önce |

DERBENDİHAN - binlerce aile dışarda sabahlıyor

Rûdaw'dan Derbendihan için yardım kampanyası Tümünü gör
McMaster: Kürdistan Bölgesi’nde görülenler mucizedir 15.12.2017 | (1)

McMaster: Kürdistan Bölgesi’nde görülenler mucizedir

ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı McMaster, Kürdistan Tümünü gör
Şengal’de Araplaştırma politikası yeniden 15.12.2017 |

Şengal’de Araplaştırma politikası yeniden

Heşdi Şabi’nin Şengal ve çevresini ele geçirmesi Tümünü gör
0,609 seconds