Hewlêr (Rûdaw) - Îro pêleke nû ya êriş û bombebaranan Rojhilata Navîn girt, di nav de bombebarana Îsraîlê ya li Libnanê û êrişa bi dronan a li ser Balyozxaneya Amerîkayê ya li Riyada paytexta Erebistana Siûdî.
Şer kete roja çarem û ti nîşaneyên aramiyê xuya nakin.
Serokê Amerîkayê Donald Trump hişyarî da ku dibe êrişa welatê wî ya li Îranê ji mehekê zêdetir biajo.
Ev yek di demekê de ye ku Tehran hedefgirtina hevpeymanên Amerîkayê yên li Kendavê didomîne û îro bi dronan êrişî Balyozxaneya Amerîkayê ya li Riyadê hat kirin.
Êrişa li ser Balyozxaneyê û gefa Trump
Piştî ku Amerîkayê ji welatiyên xwe xwest ku Rojhilata Navîn biterikînin, 2 dronan li Balyozxaneya Amerîkayê ya li Riyada paytexta Siûdiyê xist.
Wezareta Parastinê ya Erebistana Siûdî bûyer piştrast kir û ragihand ku zerereke kêm a madî çêbûye û agirekî biçûk derketiye.
Trump bêyî ku hûrgiliyan bide soz da ku "zû" bersiva êrişê bide.
Armancên şer
Trump cara ewil armancên operasyona xwe eşkere kirin:
- Têkbirina mûşekên Îranê.
- Têkbirina hêza deryayî ya Îranê.
- Têkbirina bernameya wê ya nukleer.
- Rawestandina piştevaniya Îranê ya ji bo komên çekdar.
Trump di vê lîsteyê de behsa "guhertina rejîmê" nekir, her çi qasî roja şemiyê bangî xelkê kiribû ku hikûmetê birûxînin.
Heyama şer
Trump li Koşka Spî got, "Di destpêkê de me pêşbînî dikir ku 4 heta 5 hefteyan biajo lê şiyana me heye ku em gelekî dirêjtir bikin."
Serokwezîrê Îsraîlê Benjamin Netanyahu jî ji televîzyona Fox Newsê re got, "Dibe ku hinek dem pêwîst be lê dê bi salan neajo."
Rewşa qadê
Artêşa Amerîkayê ragihand ku di 48 demjimêrên ewil de li Îranê li hezar û 250 cihan dane.
Tehran: Şeva borî dengê teqînên bihêz li Tehranê hat bihîstin û balafirên şer li asmanê bajêr geriyan.
Pentagon dibêje, kontrola asmanî ya Îranê di destê wan de ye.
Kendav: Qeterê ragihand ku wan 2 balafirên bombeavêj û 2 mûşekên balîstîk ên Îranê xistine xwarê.
Kompanyaya Enerjiyê ya Qeterê hilberîna gaza şil rawestand.
Gervê Hormiz: Fermandarê Supaya Pasdaran Serdar Cebarî gef xwar û got, "Her keştiyeke ku hewl bide di Tengava Hormizê re derbas bibe, em dê bişewitînin."
Libnan: Îsraîlê Beyrût û başûrê Libnanê bombebaran kirin.
Hikûmeta Libnanê dibêje, herî kêm 52 kes hatine kuştin.
Serokwezîrê Libnanê Newaf Selam biryara "qedexekirina bilez" a çalakiyên leşkerî yên Hizbulahê da.
Êrişên din û gefa Îranê
Tehran: Artêşa Îsraîlê îdia kir ku avahiya Radyo û Televîzyona Fermî ya Îranê (IRIB) wêran kiriye lê dezgehê bi rêya Telegramê ragihand ku teqîn li nêzîkî wan çêbûye û karên wan didome.
Baregeha Awistralyayê: Wezîrê Parastinê yê Awistralyayê piştrast kir ku baregeha asmanî ya Mînhad a li Îmaratê bûye armanc lê ziyan negihîştiye leşkerên welatê wî ku hejmara wan li ser 100î ye.
Hişyarî ji bo welatiyên Amerîkayê
Wezareta Karên Derve ya Amerîkayê ji welatiyên xwe xwest ku dimildest piranîya welatên Rojhilata Navîn biterikînin, di nav de Misir û welatên Kendavê.
Her wiha ferman da ku karmendên ne pêwîst û malbatên wan ji Îraq, Behreyn û Urdinê derkevin.
Zererên canî
Amerîka: Fermandariya Navendî (CENTCOM) ragihand ku heta niha di şer de 6 leşkerên Amerîkayê hatine kuştin.
Îran: Ajansa Nûçeyan a Çalakvanên Mafên Mirovan (HRANA) ragihand ku di roja sêyem a şer de 101 kes li navxweyî Îranê hatine kuştin (85 sivîl û 11 leşker).
Siyaseta nû ya Amerîkayê
Wezîrê Karên Derve yê Amerîkayê Marco Rubio senaryoyeke nû ji bo destpêkirina şer xiste rojevê û got:
"Amerîkayê dizanibû ku Îsraîl dê êrişî Îranê bike û Îran jî dê rasterast bersiva Amerîkayê bide, lewra Trump biryar da ku pêşwext destwerdanê bike."
Ev gotin bûye sedema nerazîbûna Demokratan û Senatorê Demokrat Mark Warner dibêje:
"Ev tiştekî nebihîstî ye ku Amerîka ji ber hestkirina Îsraîlê ya bi metirsiyê, were kaşkirin bo nav şer."
Şîrove
Bi mêvanî şîroveyekê binivîse an jî têkeve hesabê xwe da ku malperê bi awayekî yeksertir û berfirehtir bi kar bînî
Şîroveyekê binivîse