بەنگین رێکانی: مووچەی مانگی یەک کێشەی نابێت

بەنگین رێکانی، وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردنی حکومەتی عێراق لە لیستی پارتی دیموکراتی کوردستان، لە کاتی بەشداریکردنی لە بووڵتەنی نیوڕۆژی تۆڕی میدیایی رووداو کە سەنگەر عەبدولڕەحمان پێشکێشی دەکات، لەبارەی زۆر بابەتی وەک پرسی بودجەی عێراق و مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان، بابەتی بەربژێرکردنی کەسێک بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە لایەن چوارچێوەی هاوئاهەنگی، پۆستی سەرۆککۆمار کە بەشێوەیەکی نەریتی بۆ کورد بووە و کەمبوونەوەی داهاتی عێراق قسەی کرد. 

ئەوەی کە پەیوەندی بە هەڵبژاردنی جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمانی عێراقەوە هەیە، دوای دوو گەڕ لە دەنگدان لەنێوان شاخەوان عەبدوڵڵای بەربژێری پارتی و رێبوار کەریمی پەرلەمانتاری بەرەی هەڵوێست و گۆڕینی شاخەوان عەبدوڵڵا بە فەرهاد ئەترووشی، بەنگین رێکانی بە رووداوی گوت، بافڵ تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پەیوەندی پێوە کردووە و پێی راگەیاندووە کە دەنگ بە فەرهاد ئەترووشی دەدەن. 

لەبارەی پۆستی سەرۆککۆمار، بەنگین رێکانی رایگەیاند، سەرۆک بارزانی رایگەیاندووە کە ئەوە پۆستی کوردە و رۆژی شەممەش مەکتەبی سیاسیی پارتی کۆبوونەوەی دەبێ و هەڵوێستی خۆی لەوبارەیەوە رادەگەیێنێت. 

ئەو وەزیرەی حکومەتی عێراق جەختی لەوە کردەوە کە گرنگە هێزە کوردستانییەکان پێکەوە بچنە بەغدا و پێکەوەش کاربکەن.

ئەوەی کە پەیوەندی بە بەربژێری سەرۆکوەزیرانەوە هەیە، بەنگین رێکانی رایگەیاند، دەکرێ ئەوەی زۆر باس دەکرێ روونەدات و هیچ کام لە محەممەد شیاع سوودانی، نووری مالیکی و حەیدەر عەبادی نەبنە سەرۆکوەزیران. 

ئەو وەزیرەی حکومەتی عێراق لەبارەی شێوازی دابەشکردنی پۆستە وەزارییەکانیش قسەی کرد و باسی لەوەش کرد، ویستێکی بەهێز هەیە کە هێزە شیعەکان وەزارەتی دەرەوە وەربگرن و وەزارەتی دارایی بدرێتە کورد، ئەوە لە کاتێکدایە کە عێراق لە دۆخێکی قورسی ئابووریدایە. 

بەنگین رێکانی لەبارەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستانیش قسەی کرد و مووچەخۆانی دڵنیا کردەوە کە مووچەی مانگی یەک دەدرێ و لەبارەی مووچەی مانگەکانی 11 و 12ی ساڵی 2025یش گوتی: " کێشەمان هەیە لەسەر حیساباتی ساڵەکانی 2023-2024 و 2025.

بەنگین رێکانی: زۆر سوپاس.

بەنگین رێکانی: خۆت ئاماژەت پێکرد و گوتت رۆژی شەممە مەکتەبی سیاسی کۆدەبێتەوە و بڕیار دەدات.

بەنگین رێکانی: بڕیار لەسەر هەموو پڕۆسەکە دەدەین؛ بەربژێر هەبێ، نەبێ، کێ بێ، پێکدێین لەگەڵ ئەوانی دیکە. ئەوانە هەموو رۆژی شەممە یەکلایی دەبنەوە.

بەنگین رێکانی: بێگومان. جەنابی سەرۆک ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم پۆستە پشکی کوردە. ئینجا کورد خۆ هەر پارتی نییە، راستە پارتی زۆرینەی کوردە، بەڵام هەر پارتی نییە و لایەنی دیکەش هەن، ئەوانیش لەوێ هاوپەیمانیی خۆیان هەن، کاری خۆیان دەکەن، ئینجا باشترە پێکەوە بچین [بۆ بەغدا]. زۆر زۆر باشترە بۆ کورد؛ بۆ پارتی باشترە، بۆ یەکێتی باشترە و بۆ هەموو لایەنێکی کورد باشترە.

بەنگین رێکانی: هەوڵێکی زۆر هەیە، تەنانەت لە لایەنی دیکەشەوە، وەک شیعەکان زۆر ئومێدیان هەیە و هەوڵیش هەیە کورد پێکەوە بچن. قۆناخی داهاتوو لە عێراق زۆر قورسە، ئاڵنگاری و چالێنجی زۆر هەن؛ لە بواری ئابوورییەوە؛ هەروەها ئەو گۆڕانکارییەی لە ناوچەکە هەیە، ئەوەی لە سووریا روودەدات، ئەوەی لە هەموو ناوچەکە روودەدات، ئەوانیش ئومێد و حەزیان هەیە کە حکومەتێکی بەهێز دروست بکەن، زۆرینەیەکی باش هەبێ، بنەمایەکی فراوان هەبێ بۆ پشتگیریی حکومەت و سیستمی سیاسی لە عێراق، لەبەر ئەوە حەز دەکەن کورد پێکەوە بن.

بەنگین رێکانی: پەیامەکە هەر ئەوەیە و هانی هەردوولا دەدەن و دەڵێن پێکەوە بن، رێکبکەون، یەک بەربژێرتان هەبێ و هاودەنگ بن، بۆ ئێمە باشە و بۆ ئێوەش باشە.

بەنگین رێکانی: ئەوان پێویستیان بەوەیە کە ئێستا سەقامگیری دروست بێ. خۆت دەزانی، ئێستا لەنێو شیعەکاندا تەنیا چوارچێوەی هاوئاهەنگی لە گۆڕەپانەکەیە، سەدرییەکان نەماون. پێشتر هەر شتێک لە عێراق روویدابایە، دەکرا هەر لاینێک بیخاتە ئەستۆی ئەوی دیکە، بەڵام ئێستا ناتوانن ئەوە بکەن، چونکە شیعەکان یەک فراکسیۆنن هەموویان. فراکسیۆنێکمان بینی پێرێ لەنێو کۆبوونەوەدا رایگەیاند، هەر چوارچێوەی هاوئاهەنگییە، ئینجا پێیان خۆشە بتوانن بە شێوەیەکی سەقامگیرانە لە عێراق حوکمڕانی بکەن و هەموو کورد پاڵپشتییان بکەن.

بەنگین رێکانی: من ناتوانم بڵێم گفتوگۆ هەیە، بەڵام دەتوانم بڵێم پەیوەندی هەیە. بەڵام تاکە کەسییە یان فەرمییە، فەرمی نییە تاوەکو ئێستا، بەڵام [پەیوەندیی] تاکە کەسی هەیە.

بەنگین رێکانی: هەر هەمان شتە. زۆر کەس هەیە لە هەردوو لایەن حەز دەکەن و پەیام دەگەیێنن. بۆ نموونە، ئەوەی پێرێ، کاک بافڵ کە لەنێو پڕۆسەکەی پەرلەمان بووین بۆ دەستنیشانکردنی جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمان، خۆی پەیامێکی نارد و گوتی دەنگ دەدەینە بەربژێری پارتی. ئەوانە پەیامی ئەرێنین و هەوڵ دەدەن. هەندێک کەس هەن لە هەردوو لایەن کە پەیامی ئەرێنی دەگەیێنن.

بەنگین رێکانی: قسەی لەگەڵ منیش کرد.

بەنگین رێکانی: گوتی ئەوە دەنگ دەدەین.

بەنگین رێکانی: گوتی دەنگ دەدەین.

بەنگین رێکانی: دوای ئەوەی کە گۆڕیمان.

بەنگین رێکانی: پێشتر رایان لەسەری نەبوو.

بەنگین رێکانی: دوو یان سێ ئەگەر هەن. یەکەم سیاسییە. پەیامێکی سیاسی بوو کە ئەوانی دیکە، هاوپەیمانییەکی دژی پارتییان هەیە؛ هەندێک سوننەن، هەندێک شیعەن، لەگەڵ یەکێتی و لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی کورد وەک بەرەی هەڵوێست و کۆمەڵی دادگەری و یەکگرتووی ئیسلامی. هەموویان پێکەوە بوون، ئەو دەنگەی کە دەیبینیت، دەنگی ئەوانن. دووەم (شەکلی) بوو، کاتێک ڤێتۆ هەبوو لەسەر حەلبووسی و گوترا نابێ حەلبووسی هەبێت، ئینجا ئەوانیش گوتیان ئەگەر حەلبووسی نەبێ، دەبێ ئەوەی پارتیش نەمێنێت. سێیەم کێشەی تاکە کەسیش هەبوو، پێکەوە کارکردن هەندێک جار کێشە دروست دەکات و ئەوەی من بینیم، زۆرێکی لەوانەی لە پەرلەمان ئەوەی پێی خۆش بوو دەنگیش بە پارتی بدات، حەزیان دەکرد پارتیش بەربژێری خۆی بگۆڕێت.

بەنگین رێکانی: بۆ پێکەوە کارکردن دەبێ هەموو لایەنەکان رازی بن، ئێمەش زۆر جار ڤێتۆمان هەبووە لەسەر زۆر کەس. ئەی ئێستا چۆن حەلبووسی لادرا؟ ئەی پێشتر چۆن جەعفەری نەبووە سەرۆکوەزیران؟ چۆن عەبادی دووبارە نەبووەوە سەرۆکوەزیران؟ ئێمەش ڤێتۆمان هەبوو، بەڵام دەبێ ئەو شتە بەر لە چوونە هەڵبژاردن بکرێ، دەبێ لە دانوستاندندا گەنگەشە بکرێ، لەسەر کەسێک کە بزانین هەموو لێی رازین [رێکبکەوین]. خۆیانیش ئێستا ئەگەر شیعەکان یەک کەس دەستنیشان بکەن، پێشتر رایبگەیێنن کە ئەوە بەربژێری ئێمەیە بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران، دەچن لەگەڵ لایەنەکانی دیکە قسە دەکەن، ئەرێ تێبینیتان هەیە؟ رازین یان نا. ئەوە دەبێ بکرێ.

بەنگین رێکانی: بۆ کێ؟

بەنگین رێکانی: تاوەکو ئێستا ئەوان دەستنیشانیان نەکردووە. کاتێک ئەوان دەستنیشانی دەکەن ئینجا دێن، تەنانەت سوودانی یان بەر لەویش، هەموو جارێک بەر لەوەی بە فەرمی رایبگەیێنن، دێن دەپرسن و رایان وەردەگرن.

بەنگین رێکانی: تاوەکو ئێستا بەربژێریان نییە.

بەنگین رێکانی: بۆ کام پۆست؟

بەنگین رێکانی: ماوە، نازانم. لە عێراق عادەتەن لە ساتەکانی کۆتایی بڕیار دەدرێت لە ژێر گوشارێکی زۆر.

بەنگین رێکانی: لەوانەیە، لەوانەیە ناوێک بێت کە ئێوە نەیناسن.