رووداو دیجیتاڵ
33 ساڵ بەر لە ئێستا، حکومەتی پێشووی عێراق هەڵەبجەی کیمیاباران کرد، ئەمڕۆش پارێزگاری هەڵەبجە، ژمارەیەک لە بەرپرسان و هاونیشتمانیان بەپێ بەرەو مۆنیۆمێنتی کیمیاباران بەڕێکەوتن. پارێزگاری هەڵەبجە بە رووداوی گوت، "حەقە حکومەتی هەرێمی کوردستان مامەڵەی تایبەتمان لەگەڵ بکات."
ئازاد تۆفیق، پارێزگاری هەڵەبجە بەیانیی ئەمڕۆ سێشەممە لەکاتی رۆیشتنی بۆ مۆنیۆمێنتی کیمیاباران لە هەڵەبجە قسەی بۆ تۆڕی میدیایی رووداو کرد، باسی مێژووی قوربانییەکانی هەڵەبجەی کرد، گوتی، بووەتە یەکێک لە سیمبوولەکانی نەتەوەی کورد. "هەردوو شۆڕشەکە لە هەڵەبجە و شارەزوور و هەورامانەوە سەریان هەڵداوە.. حکومەت مامەڵەی تایبەتیمان لەگەڵ بکات، چونکە هەنسک و برینی هەڵەبجە ئەوەندە گەورەیە، بە چەند پرۆژەیەکی بچووک ئاوەدان ناکرێتەوە."
حکومەتی هەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی 30 ملیار دینار بۆ هەڵەبجە خەرج دەکات، ئازاد تۆفیق گوتی، "داوای 100 ملیارمان کردووە و 252 پرۆژەمان وەستاوە و سەدان گەنجمان بێکارن.. 30 ملیارەکە جێگەی رێزە، بەڵام خەمی هەڵەبجە بە 30 ملیار و 60 ملیار چارەسەر نابێت."
رۆژی 16ـی سێی ساڵی 1988 فڕۆکە جەنگییەکانی سوپای عێراق بە بۆمبی کیمیایی هێرشیان کردە سەر شاری هەڵەبجە و بەو هۆیەوە زیاتر لە 5 هەزار کەس، لە دانیشتووانی شارەکە، بە پیر و گەنج، پیاو و ئافرەت و منداڵەوە گیانیان لەدەستدا. هەزاران دیکەش بریندار بوون، کە هەندێکیان تاوەکو ئێستا بەدەست برینەکانیان دەناڵێنن.
ساڵانی پێشوو لەمڕۆژەدا رێوڕەسم و یادکردنەوەی کیمیابارانی هەڵەبجە بەفراوانی لە سەرانسەری کوردستاندا بەڕێوەدەچوو، ئەمساڵ بەهۆی مەترسییەکانی کۆرۆناوە، یادکردنەوەەکە سنووردارە، بەڵام وەک باوە لە کاژێر 11:05 خولەکی پێشنیوەڕۆ، بەشێک لە خەڵکی لە سەرانسەری هەرێمی کوردستاندا، بەڕاوەستان رێز لە قوربانییانی کیمیابارانی هەڵەبجە دەگرن.
ئەمڕۆ بڕیارە بەشێک لە کۆنسوڵ و بەرپرسان بچنە هەڵەبجە و لەوێ لە یادی کیمیابارانی ئەو شارە ئامادەبن. ئازاد تۆفیق گوتی، دەرگەمان بۆ هەموو کەسێک کراوەیە.
هەر رۆژی سێشەممە، پەرلەمانی کوردستان لە کاژێر 11:00ـی پێشنیوەڕۆ، بەئامادەبوونی حەوت وەزیری حکومەتی هەرێمی کوردستان، بۆ باسکردنی کێشەکانی پارێزگای هەڵەبجە کۆدەبێتەوە.
لەبارەی گلەیی بەرکەوتووانی چەکی کیمیایی، کە باس لەوە دەکەن، بەشێکیان مووچەیان بۆ بڕاوەتەوە و بەشێکیشیان "پەراوێزخراون". ئازاد تۆفیق گوتی، ئەوە کۆمەڵێک رێکخراوی تایبەت هەیە جیای بکاتەوە، "ئێمە هەموو کارئاسانییەک دەکەین بۆ ئەوەی ئەو کەیسە بگاتە جێگەی خۆی."
نزار مەحموود، بەرپرسی مەکۆی گۆڕان لە هەڵەبجەش قسەی بۆ رووداو کرد، ئەو باسی لەوە کرد، خزمەتگوزارییەکان لە هەڵەبجە وەکو پێویست نین، گوتی "ئەوەی بۆی کراوە لە ئاست خواستەکانی خەڵکی شارەکەدا نین. پێویستە هەڵەبجە بکرێتە پارێزگایەکی نموونەیی.. داوا دەکەین ئەم شارە لە رووی ئیداری و خزمەتگوزارییەوە بکرێتە نموونەیی."
دوای حەوت ساڵ لە بەپارێزگاکردنی، هێشتا هەڵەبجە ئەنجوومەنی پارێزگای نییە. تەنیا پارێزگار و جێگرەکەی دانراون. نزار مەحموود گوتی، "بەهۆی کێشەکانی نێوان پارتی و یەکێتییەوەیە."
هاونیشتمانییەک و کەسوکارێکی قوربانییانی کیمیابارانی هەڵەبجەش گوتی، "داواکارین حکومەتی هەرێمی کوردستان و عێراقیش لە ئاستی داواکارییەکانی خەڵکی هەڵەبجەدا بن."
