رووداو دیجیتاڵ
نوێنەری ئەنجوومەنی سووریای دیموکرات (مەسەدە) لە دیمەشق بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، ئەو هێرشانەی دەکرێنە سەر گەڕەکە کوردییەکانی حەلەب، هەوڵێکن بۆ "گۆڕینی دیموگرافی" و حکومەتی سووریا دەیەوێت لەڕێگەی سەربازییەوە کێشەکان یەکلایی بکاتەوە، هاوکات ئاماژەی بە دەستی دەرەکی و بەتایبەت تورکیا کرد لەم ئاڵۆزییانەدا.
عەبدولوەهاب خەلیل، نوێنەری مەسەدە لە دیمەشق، لەبارەی دۆخی گەڕەکەکانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە لە حەلەب قسەی بۆ تۆڕی میدیایی رووداو کرد.
بەرپرسەکە گوتی: "دوای هەر گفتوگۆیەک لە نێوان هەسەدە و حکومەتی دیمەشق، راستەوخۆ هێرشەکان دەستپێدەکەن. دیارە حکومەت دەیەوێت چارەسەرێکی سەربازی و تاکلایەنە بدۆزێتەوە، بەڵام پرسی نەتەوەیەک بە تانک و تۆپ کۆتایی نایەت."
"ئەجێندای تورکیا و گۆڕینی دیموگرافی"
سەبارەت بە هۆکاری چڕبوونەوەی هێرشەکان، عەبدولوەهاب خەلیل ئاماژەی بەوە کرد کە ئەمە بەشێکە لە "ئەجێندای تورکیا" لە ناوچەکە و گوتی: "ئامانج لەم هێرشانە دروستکردنی گۆڕانکاریی دیموگرافییە دژی گەلی کورد کە خەڵکی رەسەنی شارەکەن. دەیانەوێت بە زۆر خەڵکەکە دەربەدەر بکەن."
عەبدولوەهاب خەلیل ئەوەشی خستەڕوو کە تورکیا ئامادەیی خۆی نیشانداوە پشتیوانی سوپای سووریا بکات ئەگەر هێرش بکەنە سەر ناوچەکانی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر و دۆخی حەلەبیش وەک "کارتێکی گوشار" بەدەست ئەنقەرەوەیە.
هەڵوەشاندنەوەی رێککەوتنەکان
لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە چارەنووسی "رێککەوتنی یەکی نیسان" و "پەیماننامەی 10ی ئادار"، نوێنەرەکەی مەسەدە روونی کردەوە کە هێرشەکان بە واتای هەڵوەشاندنەوەی ئەو رێککەوتنانە دێت.
ئەو گوتی: "رۆژانە هێرش دەکرێت، ئەمە جاری یەکەم نییە، بەڵکو پێنج یان شەش جارە دوای رێککەوتنەکان هێرش دەکرێتەوە سەر ئەو گەڕەکانە. ئێمە دەمانویست میکانزمی تێکەڵکردنەوەی هێزەکان بکرێتە ئەزموونێکی باش بۆ هەموو سووریا، بەڵام ئەم هێرشانە پرۆسەکە تێکدەدەن."
دۆخی مەیدانی؛ "20 کوژراو و بۆردوومانی نەخۆشخانە"
لێدوانەکانی نوێنەری مەسەدە لە کاتێکدایە کە سێ رۆژە شەڕێکی سەخت لە نێوان سوپای سووریا و هێزەکانی ئاسایشی سەربە بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر لە حەلەب بەردەوامە. ئامارەکان بەمشێوەیەن:
- زیانە گیانییەکان: دکتۆر عەبدولقادر حسکۆ لە نەخۆشخانەی خالید فەجر بە رووداوی راگەیاند، تا ئێستا 20 کەس شەهید بوون و 75ی دیکە بریندارن.
- ئاوارەبوون: لیژنەی وەڵامدانەوەی حەلەب رایگەیاندووە نزیکەی 142 هەزار کەس ئاوارە بوون.
- بۆردوومانی نەخۆشخانە: نەخۆشخانەی خالید فەجر بە چەکی قورس و ئاڕ پی جی کراوەتە ئامانج و کارمەندێکی گیانی لەدەستداوە.
عەبدولوەهاب خەلیل باسی لە دۆخی سەختی خەڵک کرد و گوتی: "خەڵکی ئێمە لەم زستانەدا لەسەر شەقامەکانن و رووبەڕووی راگواستنی زۆرەملێ بوونەتەوە. رژێمی بەعس لە 2011ـەوە ئەم گەڕەکانەی گەمارۆ دابوو."
پەیام بۆ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی
نوێنەری مەسەدە لە دیمەشق ئاشکرای کرد کە ئەوان وەک "ئەرکێکی ئەخلاقی و سیاسی"، نامەیان ئاراستەی لایەنە حکومییەکان و نێودەوڵەتییەکان کردووە بۆ راگرتنی شەڕ.
عەبدولوەهاب خەلیل گوتی: "وەڵامەکان ئەوەن کە کەس نایەوێت شەڕ بەردەوام بێت، چونکە هەمووان گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی ئەگەر شەڕ لە شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە فراوان بێت، هەموو سووریا دەگرێتەوە و وڵات بەرەو هەڵدێر دەبات."
هەڵوێستی نێودەوڵەتی؛ ئەمریکا دەڵێت "نزیک بووین لە رێککەوتن"
لەلایەکی دیکەوە، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سووریا رایگەیاند، هەفتەی رابردوو لایەنەکان زۆر نزیک بوون لە جێبەجێکردنی رێککەوتنی 10ی ئادار، بەڵام گرژییەکان هەموو شتێکیان تێکدا. باراک داوای "راگرتنی دەستبەجێی" شەڕی کرد.
هاوکات پەرلەمانتارێکی سوێد نامەیەکی ئاراستەی وەزارەتی دەرەوەی وڵاتەکەی کردووە بۆ گوشار خستنە سەر دیمەشق و نەتەوە یەکگرتووەکانیش دەڵێت لە پەیوەندیدان بۆ هێورکردنەوەی دۆخەکە.
سیناریۆی داهاتوو
لە کاتێکدا پارێزگاری حەلەب هەڕەشەی کۆتاییهێنان بە "قۆناخی تاریک" دەکات و داوای چەکدانانی هێزە کوردییەکان دەکات، مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هەسەدە هۆشداری دەدات کە ئەمە "زەوینەسازییە بۆ گۆڕینی دیموگرافیی مەترسیدار".
عەبدولوەهاب خەلیل جەختی کردەوە کە ئەوان سەرەڕای هەموو شتێک لە دیمەشق دەمێننەوە و کار بۆ چارەسەری سیاسی دەکەن، "ئاڵای سووریا هی هەموو گەلە نەک رژێمێک، ئێمە دەمانەوێت چارەسەرێکی سیاسی سەرتاسەری بۆ سووریا ببینینەوە."
