رووداو دیجیتاڵ
ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بووە شانۆی رووبەڕووبوونەوەیەکی تووندی دیپلۆماسی، کاتێک لە کۆبوونەوەیەکی بەپەلە دا، نوێنەرانی ئێران، ئیسرائیل، و ئەمریکا، یەکدییان سەبارەت بە هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا بۆ سەر دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێران تۆمەتبارکرد.
لە کۆبوونەوەکەدا کە تێیدا هەڵوێستی جیاوازی زلهێزەکان بە روونی دەرکەوت، سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداریی لە "وەرچەرخانێکی مەترسیدار" دا و داوای دانبەخۆداگرتنی کرد.
نەتەوە یەکگرتووەکان و ئاژانسی وزەی ئەتۆم: نیگەرانیی زۆر لە دەرەنجامەکان
کۆبوونەوەکە بە گوتەی ئەنتۆنیۆ گوتێرێز، سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان دەستیپێکرد. گوتێرێز گوتی: "بانگەوازی پێشووم بۆ پێدانی دەرفەت بە ئاشتی، گوێی لێنەگیرا. لەبری ئەوە، بۆردوومانکردنی دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێران لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە، وەرچەرخانێکی مەترسیدارە ئێستا مەترسیی ئەوەمان لەسەرە بکەوینە نێو چاڵێکی تۆڵەسەندنەوەی یەک لەدوای یەک."
دواتر، رافاێل گرۆسی، بەڕێوەبەری گشتیی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم (IAEA)، زانیاریی تەکنیکی خستەڕوو و گوتی: "سیستمی بڵاونەکردنەوەی چەکی ئەتۆمی کە زیاتر لە نیو سەدەیە ئاسایشی نێودەوڵەتی پاراستووە، لە مەترسیدایە."
گرۆسی پشتڕاستی کردەوە، "چاڵ لە بنکەی فۆردۆدا دیارە، کە ئاماژەیە بۆ بەکارهێنانی تەقەمەنیی زەویبڕ لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە." لەگەڵ ئەوەشدا، دڵنیاییشیدا کە بەپێی زانیارییەکانی ئێران، "هیچ زیادبوونێک لە ئاستی تیشکدانەوەی دەرەوەی بنکەکاندا رووینەداوە."
ئێران: وەڵامی ئێمە لەلایەن سوپاوە دیاری دەکرێت
ئەمیر سەعید ئیرەڤانی، باڵیۆزی ئێران لە نەتەوە یەکگرتووەکان لە گوتارێکی دوورودرێژ و پڕ لە رەخنەدا، رایگەیاند: "ئەمڕۆ، پەڵەیەکی دیکە لە مێژووی سیاسیی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا تۆمارکرا." گوتیشی: "جارێکی دیکە، نەتەنیاهوو، تاوانباری جەنگی داواکراوی نێودەوڵەتی، سەرکەوتوو بوو لە فڕاندنی سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا و راکێشانی بۆ نێو جەنگێکی بێبنەما."
نوێنەری ئێران هێرشەکانی بە پێشێلکاریی روونی یاسای نێودەوڵەتی و پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان ناوبرد و جەختی کردەوە: "کات و شێواز و قەبارەی وەڵامدانەوەی ئێران، لەلایەن هێزە چەکدارەکانییەوە بڕیاری لێدەدرێت،" هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە هێرشەکان هەوڵە دیپلۆماسییەکانیان لەباربردووە، لەکاتێکدا وڵاتەکەی ئامادەکاریی دەکرد بۆ گفتوگۆ لەگەڵ ئەمریکا و وڵاتانی ئەورووپی.
ئیسرائیل: مێژوو گۆڕا، جیهانی ئازاد پێویستە سوپاسگوزار بێت
لە بەرامبەردا، دانی دانن، باڵیۆزی ئیسرائیل گوتی: "شەوی رابردوو مێژوو گۆڕا. ویلایەتە یەکگرتووەکان گەورەترین هەڕەشەی بەرجەستەی لەناوبرد کە رووبەڕووی جیهانی ئازاد ببووەوە."
دانن سوپاسگوزاریی خۆی بۆ سەرۆک ترەمپ دەربڕی و رەخنەی تووندی لە بێدەنگیی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی گرت: "هەندێک دێنە ئێرە بۆ سەرکۆنەکردنی ویلایەتە یەکگرتووەکان و ئیسرائیل. با لێتان بپرسم، ئێوە لە کوێ بوون؟ لە کوێ بوون کاتێک ئێران بەپەلە بەرەو بۆمب دەچوو؟ ئێوە بێدەنگ بوون. ئێوە هاودەست بوون. ئێوە ترسنۆک بوون." نوێنەری ئیسرائیل هێرشەکەی بە "دوا هێڵی بەرگری" وەسف کرد دوای ئەوەی "دیپلۆماسی چەندین جار تاقیکرایەوە و شکستی هێنا."
ئەمریکا: ئامانجی لەنێوبردنی توانای پیتاندن
دۆرۆسی شیا، باڵیۆزی ئەمریکا بەرگریی لە هێرشەکان کرد و رایگەیاند: "ئۆپەراسیۆنەکە ئامانجی لەناوبردنی توانای پیتاندنی ئەتۆمیی ئێران و راگرتنی هەڕەشەی ئەتۆمی بوو، هەروەها بۆ یارمەتیدانی ئیسرائیلی هاوپەیمانمان بوو لە مافی رەوای بەرگریکردن."
شیا هۆشدارییەکی تووندیشی ئاراستەی ئێران کرد و گوتی: "نابێت ئێران گرژییەکان زیاد بکات. وەک سەرۆک ترەمپ گوتی، هەر هێرشێکی ئێران بۆ سەر ئەمریکییەکان، رووبەڕووی تۆڵەسەندنەوەیەکی وێرانکەر دەبێتەوە."
رووسیا و چین
هەڵوێستی رووسیا و چین تووند و روون بوو. ڤاسیلی نێبێنزیا، باڵیۆزی رووسیا لە نەتەوە یەکگرتووەکان بە گاڵتەجاڕییەوە رەخنەی لە داواکاریی بەریتانیا گرت بۆ دانبەخۆداگرتنی ئێران و گوتی: "ئەمە نموونەیەکی سەرسوڕهێنەری دووڕووییە." لەلایەکی دیکەوە، فو کۆنگ، باڵیۆزی نوێنەری چین رایگەیاند، "چین بە تووندی سەرکۆنەی هێرشەکانی ئەمریکا دەکات،" و بە "گورزێکی کوشندە"ی لە سیستمی نێودەوڵەتی ناوبرد.
بەریتانیا و فەرەنسا: بەشداریمان نەکردووە و داوای دیپلۆماسی دەکەین
وڵاتە ئەوروپییەکان خۆیان لە هێرشەکان دوورخستەوە. باربرا ودوۆرد، باڵیۆزی بەریتانیا گوتی: "بەریتانیا بەشداریی لە هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل نەکردووە. کردەوەی سەربازی بە تەنیا ناتوانێت چارەسەرێکی هەمیشەیی بهێنێت." جیرۆم بۆنۆفانت، باڵیۆزی فەرەنسا رایگەیاند، "فەرەنسا نە لە پلاندانان و نە لە جێبەجێکردنی ئەم ئۆپەراسیۆنانەدا بەشدار نەبووە. ئێستا کاتی ئەوەیە هێرشەکان رابگیرێن و دانوستاندن بکرێت."
عێراق: نیگەرانین و رێگە بە بەکارهێنانی خاکمان نادەین
عەباس کازم، باڵیۆزی عێراق، وەک وڵاتێکی دراوسێ کە راستەوخۆ کاریگەریی قەیرانەکەی لەسەرە نیگەرانیی وڵاتەکەی دەربڕی و رایگەیاند: "عێراق هێرشەکە بە گرژییەکی مەترسیدار و هەڕەشەیەکی راستەوخۆ بۆ سەر ئاشتی و ئاسایشی هەرێمی و نێودەوڵەتی دەزانێت." جەختیشی کردەوە، "عێراق بە تەواوەتی رەتیدەکاتەوە خاک یان ئاسمانەکەی بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازی بەکاربهێنرێت."
