دۆخی رۆژئاوای کوردستان پێ دەنێتە قۆناغێکی هەستیار و یەکلاکەرەوەوە. لە کاتێکدا هێرشی سوپای سووریا و گرووپە چەکدارەکان چڕتر بووەتەوە، فەرماندەیی گشتیی هەسەدە داوای "شکاندنی سنوورەکان" لە گەنجانی هەر چوار پارچەی کوردستان دەکات. هاوکات هەوڵە دیپلۆماسییەکان بۆ راگرتنی شەڕ بەردەوامن، بەڵام دانوستاندنە راستەوخۆکانی نێوان هەسەدە و حکومەتی راگوزەری سووریا بەهۆی مەرجە قورسەکانی دیمەشقەوە شکستیان هێناوە. شەقامەکان لە کوردستان و تاراوگە بوونەتە مەیدانی پشتیوانی، و جیهانیش بە نیگەرانییەوە لە مەترسیی گەڕانەوەی تیرۆر دەڕوانێت.
بانگەوازی "سەفەربەریی گشتی" و تێکشکاندنی سنوورەکان
فەرماندەیی گشتیی هەسەدە لە پەیامێکی بەپەلەدا داوای "چەکهەڵگرتنی گشتی" دەکات و بانگەواز لە گەنجانی هەر چوار پارچەی کوردستان و تاراوگە دەکات کە "سنوورەکان تێکبشکێنن" و پەیوەندی بە بەرەکانی جەنگەوە بکەن. هەسەدە بەڵێن دەدات شارەکان لە دێرکەوە بۆ کۆبانێ بکاتە "گۆڕستانی نەوەکانی داعش" و ئاماژە بەوە دەکات کە لە 6ی کانوونی دووەمەوە رووبەڕووی هێرشێکی دڕندانەی سوپای سووریا و گرووپە توندڕەوەکان بوونەتەوە.
هۆشداریی مەسەدە و ئیلهام ئەحمەد لە مەترسیی "کۆمەڵکوژی"
ئەنجومەنی سووریای دیموکرات (مەسەدە) و ئیلهام ئەحمەد، بەرپرسی پەیوەندییەکانی دەرەوە، هۆشداری تووند دەدەن لە مەترسییەکانی سەر کۆبانێ و پڕۆژەی پێکەوەژیان. مەسەدە کوشتنی شەڕڤانانی یەپەژە و ئازادکردنی داعش بە هەوڵێک بۆ "بەرهەمهێنانەوەی تیرۆر" وەسف دەکات. ئیلهام ئەحمەدیش داوا لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات بێدەنگ نەبن بەرامبەر ئەو کۆمەڵکوژییە و دەڵێت: "گەلی ئێمە ئێوەی پاراست، ئێستا نۆرەی ئێوەیە هەڵوێستتان هەبێت."
دۆخی مەیدانی؛ لە گەمارۆی زیندانەکانەوە تاوەکو شەڕی دەستەویەخە
بەپێی زانیارییە مەیدانییەکان، سوپای سووریا 40 کم لە حەسەکە دوورە. مەترسی گەورە لەسەر زیندانەکانە؛ بە جۆرێک لە شەدادی نزیکەی 1500 چەکداری داعش هەڵاتوون و ئێستا شەڕی هەسەدە دەکەن، زیندانی "ئەقتان"یش لە رەققە گەمارۆدراوە. هاوکات شەڕڤانان لە باشووری کۆبانێ و ناوچەی سرین داستانێکی قارەمانانەیان تۆمار کردووە و 5 هێرشیان تێکشکاندووە، کە تێیدا چەندین زرێپۆش و درۆنی دوژمن لەناوبراون.
شکستی دانوستاندنەکان؛ مەزڵووم عەبدی رەتیدەکاتەوە ببێتە "بووکەڵە"
کۆبوونەوەی پێنج کاژێریی نێوان مەزڵووم عەبدی و ئەحمەد شەرع، سەرۆکی حکومەتی راگوزەری سووریا بەبێ ئەنجام کۆتایی هات. دیمەشق داوای تەسلیمبوونی تەواوەتی و گەڕانەوە بۆ دۆخی پێش 2011ی کردووە، بەڵام مەزڵووم عەبدی بە ڕوونی رەتیکردووەتەوە سازش لەسەر خوێنی شەهیدان بکات و گوتوویەتی: "ئێمە نابینە بووکەڵە و نوێنەری گەلێکین."
جووڵەی دیپلۆماسی؛ لە پەیوەندییەکەی ترەمپەوە بۆ هۆشداریی یەکێتیی ئەورووپا
لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی، دۆناڵد ترەمپ پەیوەندی بە ئەحمەد شەرعەوە کردووە و هۆشداری داوەتێ کە نەچێتە ناو حەسەکە و مافی کورد بپارێزێت. هاوکات یەکێتیی ئەورووپا و هۆڵەندا داوای ئاگربەستی دەستبەجێ دەکەن و پاراستنی مافی کورد بە "پرسێکی یەکلاکەرەوە" بۆ رێگری لە گەڕانەوەی داعش دەزانن.
بەکارهێنانی ئایین و مێژوو بۆ شەڕی رۆژئاوا
حکومەتی دیمەشق کارتی ئایینی و مێژوویی بەکاردەهێنێت؛ وەزارەتی ئەوقاف داوای "تەکبیر و قونووت" بۆ سەرکەوتنی سوپا دەکات. هاوکات وەزیری راگەیاندنی سووریا بە بیرهێنانەوەی مێژووی ساڵانی 1925، رایدەگەیەنێت کە رێگە بە دروستبوونی هیچ قەوارەیەکی سەربەخۆ لەژێر ناوی "ویلایەتی جەزیرە" نادەن.
عێراق سنوورەکان تووندوتۆڵ دەکات و سەدر هۆشداری دەدات
وەزیری ناوخۆی عێراق دڵنیایی دەدات کە بە خەندەق و کامێرای گەرمیبین سنوورەکانیان کۆنترۆڵ کردووە. لەلایەکی دیکەوە، موقتەدا سەدر هۆشداری دەدات لە هەماهەنگی نێوان پاشماوەکانی بەعس و گرووپە توندڕەوەکانی سووریا و داوای رادەستکردنەوەی بەعسییەکان لە ئوردن دەکات.
راپەڕینی جەماوەری؛ هەر چوار پارچەی کوردستان بۆ رۆژئاوا هاتنە سەرپێ
وەک وەڵامێک بۆ بانگەوازەکەی هەسەدە و دۆخی مەترسیداری رۆژئاوا، شەپۆلێکی بەهێزی خۆپێشاندان و ناڕەزایەتی هەر چوار پارچەی کوردستانی گرتەوە:
باشووری کوردستان: لە هەولێر هەزاران کەس لەبەردەم کونسوڵخانەی ئەمریکا کۆبوونەوە. سلێمانی تا بەرەبەیان نەخەوت و هەزاران کەس پشتیوانییان دووپاتکردەوە. لە دهۆک و زاخۆ گەنجان داوای کردنەوەی سنووریان دەکرد بۆ پەیوەندیکردن بە بەرەکانی جەنگەوە. لە کەرکوک و گەرمیان مامۆستایانی ئایینی پێشەنگایەتی خۆپێشاندانەکانیان کرد و پشتیوانی رۆژئاوایان بە "حەق" و ئەرکی ئایینی و نەتەوەیی ناساند.
باکوور و رۆژئاوا: لە شارەکانی باکووری کوردستان وەک نسێبین، و لە ناوخۆی رۆژئاوا لە قامیشلۆ، کۆبانێ و دربێسیێ، جەماوەر رژانە سەر شەقامەکان بۆ دەربڕینی توڕەیی بەرامبەر هێرشەکان و پشتیوانی لە هێزەکانی هەسەدە.
پەیامی گشتیی خۆپێشاندەران روون بوو: "رۆژئاوا تەنیا نییە و دەبێت کورد لەم قۆناغە مێژووییەدا یەک دەنگ بێت."
رۆژی هیوا جەمال
شۆیەکی 50 خولەکییە هەموو بەیانییەک کاژێر 08:00 بەشێوەی زیندوو پێشکێش دەکرێت. تێیدا گفتوگۆی پڕ زانیاری لەگەڵ کەسانێک دەکرێ کە مەرج نییە لەنێو هەواڵەکاندا ناسراوبن، بەڵام مژارەکانیان زۆر گرنگن. هەوڵدەدرێ لە رێگەی چیرۆکە کەسییەکانەوە باشتر و ئاسانتر زانیاری بگەیێندرێتە خەڵک.
لە ماوەی بەرنامەکەدا هەوڵدەدرێ وەرگر بەشی تەواوی رۆژەکە بەرچاوڕوونیی هەبێ سەبارەت بەو شتانەی لە کوردستان و ناوچەکە و جیهانیش روودەدەن. هەموو بەیانییەکیش هیوا جەمال راستی و ناڕاستیی زانیارییەک ئاشکرا دەکات کە لەنێو خەڵک دا بڵاوبوونەتەوە.
دیوێکی جیاوازی دیکەی ئەم شۆیە، گەنگەشەی پێشکێشکارە لەنێو خەڵک و لەسەر شەقام لەسەر ئەو مژارانەی رای گشتییان بەخۆیەوە سەرقاڵ کردووە.
ئامانجی شۆیەکە ئەوەیە وەرگری کوردستانی لە هەواڵی ساختە (فەیک نیوز) دووربخاتەوە. وابکات هەمیشە بۆ زانینی ئەوەی بڕیار وایە بەدرێژایی رۆژ و رۆژانی دواتر رووبدات بگەڕێتەوە بۆ (رۆژی هیوا جەمال).
