ژمارەی قوتابییان لە کۆبانێ لە 72 هەزارەوە بۆ نیوە کەم بووەتەوە

 

لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ رووداو، کە پێشکێشکاری نوورۆژ نالین حەسەن کردوویەتی، رێزان عەتۆ بەڕێوەبەری قوتابخانەکان لە کۆبانێ باس لە کێشەکانی وەک کەمیی قوتابخانە و قەرەباڵغیی پۆلەکان دەکات و جەخت دەکاتەوە کە بۆ ساڵی نوێی خوێندنیش خەریکی ئامادەکردنی پەرتووکە کوردییەکانن، بەڵام پاشەڕۆژی سیستمەکە هێشتا ناڕوونە.

 

 

 

رێزان عەتۆ: پیشتر لە هەرێمی فورات، یان هەرێمی کۆبانێ، ژمارەی قوتابیانمان 72 هەزار بوو. دوای ئەو رووداوانەی روویاندا و ئەو شەڕەی کرایە سەر ناوچەکە، قوتابخانەکانمان بۆ دوو مانگ راوەستان. ئێستا ژمارەی قوتابیانمان نزیکەی نیوەی ئەو ژمارەیەیە. بەتایبەتی دوای ئەوەی ئاوارە بووین، قوتابخانەکان زیانیان بەرکەوت و دەرفەتەکان کەم بوونەوە. ٤٧٠ قوتابخانەمان هەبوو، بەڵام بەشێکیان کەوتنە ژێر کۆنترۆڵی حکومەتی کاتیی سووریا. لە هەرێمی کۆبانێ، بەتایبەتی لە خودی کۆبانێ و گوندەکانی نزیکی، 106 قوتابخانەمان کردووەتەوە. هەروەها لە قەنایێ، سرین، چەلەبی و عەین عیساش قوتابخانەکانمان کراونەتەوەو پڕۆگرامەکان بە زمانی کوردین. لەناو گوندە کوردییەکانی سرین کە هێشتا لە ژێر کۆنترۆڵی بەڕێوەبەریی خۆسەردان، قوتابخانەکانیان کراونەتەوە. ژمارەیەک قوتابخانە لە ناوەندی قەنایێش کراونەتەوە.

 

 

رێزان عەتۆ:  بەڵێ، تا ئێستا زمانی کوردی زمانی سەرەکییە. ئێمە بەرەو کۆتایی وەرزی دووەم دەچین و کارنامەی قوتابیانمان دابەش کردووە. سیستمەکەمان بە زمانی کوردییە لەگەڵ تەواوی پڕۆگرامەکانیدا.

 

 

ڕێزان عەتۆ: 25ی ئایار تاقیکردنەوەکانمان کۆتایی دێن و ساڵی خوێندن تەواو دەبێت و بڕوانامەکان بەسەر قوتابیاندا دابەش دەکەین. کارنامەی قۆناغەکانی سەرەتایی، ناوەندی و ئامادەیی دابەش کران.

 

رێزان عەتۆ:  هێشتا ناڕوونە، بەڵام دوای ئەو رێککەوتنەی کرا، پێمان گوتراوە کە ئێمە پڕۆگرامەکانمان بە زمانی کوردی، کە زمانی فەرمیی ناوچەکەیە، تەواو دەکەین و ساڵی داهاتووش بەڕێوەبەریی خۆسەر بە هەمان شێواز بەردەوام دەبێت. وا پێمان گوتراوە، بەڵام مرۆڤ نازانێت، چونکە هەموو شتێکی ئەم حکومەتە کاتییە، زارەکییە و نووسراو نییە.

 

 

رێزان عەتۆ: بەڵێ، وا دەبێت، دواتر کۆمیتەیەک پێکدەهێنرێت و کار لەسەر ئامادەکردنی شێوازەکانی خوێندن دەکات.

 

 

رێزان عەتۆ:  لە ساڵی 2012 و شۆڕشی 19ی تەمموزەوە، ئێمە منداڵەکانمان بە زمانی کوردی پەروەردە دەکرد و تاوەکو ئێستاش ئەمە بەردەوامە. دەرچووی زانکۆ و پسپۆڕی زمانمان هەیە و لە هەموو بوارەکاندا، چ زانستی و بیرکاری، چ وێژەیی، بە زمانی کوردی خوێندوویانە. پڕۆگرامەکان ئامادە کراون و ئەمە 12 ساڵە پەروەردە بە زمانی کوردی هەیە. ئاستی خوێندن باشە، دەرچوومان هەیە بوونەتە پزیشک و ئەندازیار کە لە زانکۆکانی رۆژاوا بە زمانی کوردی خوێندوویانە.

رووداو: بۆ ساڵی داهاتووی خوێندن، خوێندنی پۆلی یەکەم، کاتێک قوتابیان نوێ دەچنە قوتابخانە، بە کوردییە؟

 

رێزان عەتۆ: بەڵێ، بە زمانی کوردی دەبێت. ئێمە ئامادەکارییەکانی خۆمان دەکەین و پەرتووکەکان چاپ دەکەین، بەتایبەتی بۆ پۆلی یەکەم.

 

 

رێزان عەتۆ: کوردی 4 پەرتووکە و پەرتووکەکانی پۆلی یەکەم هەموو ساڵێک لە نوێوە چاپ دەکرێنەوە. ساڵ بە ساڵ دەگۆڕدرێن.

 

 

رێزان عەتۆ: ئەمە لە ناوچەکانی ئێمە قبوڵ ناکرێت و ناکرێت جێبەجێ بکرێت. مەحاڵە منداڵێک دوای 12 ساڵ پەروەردە بە زمانی کوردی، بگەڕێتەوە سەر پەروەردە بە زمانی عەرەبی. ئەمە زیانێکی گەورە بە نەوەیەک دەگەیەنێت، کە 70 هەزار قوتابیمان بە زمانی کوردی پەروەردە دەبن. ئێستا ئێمە سەرلەنوێ بچین و بە عەرەبی بخوێنین، ئەمە کێشەیە. داواکاریی ئێمە ئەوەیە کە مافی زمانی کوردی لە دەستووری سووریادا بچەسپێنرێت، تاوەکو بتوانین مافی خۆمان بەتایبەتی زمانی کوردی بپارێزین.

 

 

رێزان عەتۆ: هەمیشە دیداریان لەگەڵ حکومەتی شام هەیە و دانوستاندن دەکرێت. تاوەکو ئێستا هیچ شتێکی یەکلاکەرەوە نییە، لە سەرەتادا چەند کۆبوونەوەیەک کرا و رێککەوتن کە ساڵی داهاتوو سیستمەکە وەک خۆی بمێنێتەوە و خوێندن بە پڕۆگرامە کوردییەکان بێت. دوای ئەوە هەر رێککەوتنێک بکرێت، پێوەی پابەند دەبن.

 

 

رێزان عەتۆ: بەگوێرەی ئەو رێککەوتنانەی بەڕێوەبەریی خۆسەر دەیکات، ئێمەش بەو پێیە مامەڵە دەکەین. بەڵام بڕوا ناکەم ئایدۆلۆژیایەک کە قبوڵ نەکرێت، لە ناویدا هەبێت. بەڵام بەشی زانستی، ئەگەر هاوکێشەیەک بە کوردی یان ئینگلیزی یان عەرەبی بخوێنیت وەک یەکە.

 

 

رێزان عەتۆ: بەڵێ، مێژووی کوردستان بە هەر چوار پارچەکەی و مێژووی سووریاش. داواکاریی هەر کەسێک ئەوەیە کە ئەم بنەمایەی داڕێژراوە و ئەم چەند ساڵە بە زمانی کوردی پەروەردەی تێدا دراوە، بەردەوام بێت. وەک چۆن لە سیستمی خوێندنی بەڕێوەبەریی خۆسەردا لە پۆلی چوارەمەوە وانەی زمانی عەرەبی دەچێتە ناو پڕۆگرامەکان بۆ قوتابیانی کورد، ئێستاش مافێکی رەوای منداڵانە تا پۆلی سێیەمی خوێندن بە زمانی دایک پەروەردە بکرێن، دواتر مرۆڤ دەتوانێت زمانەکانی دیکەی بێگانە بخاتە ناو سیستمی خوێندنەوە.

 

 

رێزان عەتۆ: لە شەڕی کۆبانێ و شەڕی داعشدا، زۆر لە قوتابخانەکانمان زیانیان بەرکەوت. 10 قوتابخانەمان خاپوور کران. بەڵام بەهۆی ئەوەی ژمارەی قوتابیان زۆر بوو، بەتایبەتی دوای ئەوەی ئاوارەکانی عەفرین، رەققە و شەهبا هاتن، ژمارەکە هێشتا زیادی کردووە و پێویستییەکی زۆرمان بە قوتابخانە هەیە، بەتایبەتی لە ناو شاری کۆبانێ. ئێمە ساڵانە یەک دوو قوتابخانە دروست دەکەین، بەڵام دیسان کەمە و پلانمان هەیە قوتابخانەی دیکە دروست بکەین. لە سیستمی جیهانیدا لە هەر پۆلێکدا 18 قوتابی هەن، بەڵام لای ئێمە زۆر زۆرترە.

 

 

رێزان عەتۆ:  ژمارەکە بەپێی قوتابخانە و شوێنەکان دەگۆڕێت. هەندێک جار تا 50 قوتابی لە یەک پۆلدا هەن.

 

 

رێزان عەتۆ: 15ی ئایار لە هەموو کوردان پیرۆز دەکەین. کۆمیتەیەکی ئامادەکاریمان پێکهێناوە و بەرنامەی خۆمان داناوە. ئێمە لەسەر کارەکانمان بەردەوامین.