ئۆجەلان: یەکێک لە کێشە هەرەبنەڕەتییەکانی گەلی کورد پرسی یەکێتییە

 

لەو پەیامەدا کە لەلایەن حیلمی ئایدۆغدو، ئەندامی سکرتارییەتی دەسپێشخەریی یەکێتیی دیموکراسییەوە دەخوێندرێتەوە، ئۆجەلان ئاماژەی بەوە کرد، کۆمەڵگەی کوردی ساڵانێکی دوورودرێژە رووبەڕووی سیاسەتی نکۆڵیکردن، لەناوبردن و گوشار بووەتەوە، پرسی سەرەکی ئەوەیە ببنە کۆمەڵگەیەکی دیموکراسیی مۆدێرن.

 

ئۆجەلان لە پەیامەکەیدا دەڵێت: "یەکێک لە کێشە هەرە بنەڕەتییەکانی گەلی کورد پرسی یەکێتییە، هەر بۆیە یەکێتیی دیموکراسی، پێویستییەکی مێژووییە".

 

لە پەیامەکەی ئۆجەلاندا هاتووە، بەستنی کۆنگرەیەکی بەرفراوانی یەکێتیی دیموکراسی بۆ دەرخستنی عەقڵ و ویستێکی هاوبەش، ئەرکێکی بەپەلەیە.

 

 

"بەشداربووانی بەڕێز...

 

مانەوەی کۆمەڵگەیەک لەسەر پێی خۆی، راستەوخۆ پەیوەستە بە توانای خۆ گونجاندنی لەگەڵ راستییەکانی سەردەم. هیچ پێکهاتەیەکی کۆمەڵایەتی کە نەگۆڕێت و نەتوانێت دینامیکە ناوخۆییەکانی لەسەر بنەمایەکی دیموکراسی سەرلەنوێ دابڕێژێتەوە، ناتوانێت بەردەوام بێت.

 

کوردیش بەهۆی سیاسەتی نکۆڵیکردن، لەنێوبردن و گوشاری ساڵانێکی دوورودرێژ کە رووبەڕووی بووەتەوە، لەو دەرفەتە بێبەش کراوە کە ئەم گۆڕانکارییە لە رێڕەوی سروشتیی خۆیدا ئەنجام بدات. ئەمڕۆ کێشەی سەرەکیی بەردەممان ئەوەیە؛ کۆمەڵگەی کوردی چۆن دەبێتە کۆمەڵگەیەکی دیموکراسیی مۆدێرن؟

 

کورد بە مێژوو، زمان، کولتوور و پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکەیەوە گەلێکی راستەقینەیە. بەردەوامیی ئەم راستییەش بەوەوە بەندە کە بتوانێت ویستی خۆی لە بوارەکانی سیاسەت، ئابووری، پەروەردە، تەندروستی و کولتووردا نیشان بدات. ئەمەش تەنیا بە دامەزراوەییبوونێکی بەهێزی سیاسی و کۆمەڵایەتی دەکرێت. کۆمەڵگەی دیموکراسی پێویستی بە پڕۆسەیەکی بونیاتنانی هۆشیارانەیە؛ ئەم بونیاتنانەش نە بە تووندوتیژی و نە بە سەپاندن دەبێت، بەڵکو تەنیا لە رێگەی رێکخستنێکی کۆمەڵایەتیی هەمەلایەنەوە دەبێت کە لەسەر بنەمای یاسا و سیاسەتی دیموکراسی بەڕێوە بچێت. دەبێت ئابووری، کولتوور، زمان و مێژوو لەسەر بنەما دیموکراسییەکان سەرلەنوێ تاوتوێ بکرێنەوە. دیموکراسی لەو شوێنەدا دەژی کە تووندوتیژی و گوشاری لێ نییە.

 

هەر بۆیە کۆمەڵگەی کوردی، تەنیا بەرامبەر دەرەوە نا، بەڵکو لە پەیوەندییە ناوخۆییەکانیشدا دەبێت سەرلەنوێ خۆی لەسەر بنەما دیموکراسییەکان رێکبخاتەوە. کاتێک لە پەیوەندییەکانمان لەگەڵ دەوڵەت-نەتەوەکاندا بەرگری لە چارەسەری دیموکراسییانە و دانوستاندن دەکەین، نابێت لە ناوخۆی خۆماندا پەنا بۆ تووندوتیژی ببەین و پێویستە سیاسەت و یاسای دیموکراسییانە بکەینە بنەما. رێگەی یەکێتیی دیموکراسی لە دانوستانی دیموکراسییەوە دەپەڕێتەوە.

 

یەکێک لە کێشە هەرە بنەڕەتییەکانی گەلی کورد پرسی یەکێتییە. هەر بۆیە یەکێتیی دیموکراسی، پێویستییەکی مێژووییە. بەستنی کۆنگرەیەکی بەرفراوانی یەکێتیی دیموکراسی بۆ دەرخستنی عەقڵ و ئیرادەیەکی هاوبەش ئەرکێکی بەپەلەیە. کورد کاتێک لەو وڵاتانەی لێی دەژین لە رێگەی دانوستاندنی دیموکراسییەوە بەدوای چارەسەردا دەگەڕێن، دەبێت کێشەکانی نێوان خۆشیان بە هەمان شێواز چارەسەر بکەن.

 

بەڵام لەبەردەم ئەم پڕۆسەیەدا، سیستمی عەشایەری و خێڵەکی و ئەو پەیوەندییە تەنگەبەرانەی کۆمەڵگە دابەش دەکەن، وەک رێگرێکی گەورە وەستاون. ئەم بیرکرنەوەیە پێکهاتەی کۆمەڵایەتیی لاواز کردووە و وێرانکاریی گەورەی دروست کردووە. بێ رووبەڕووبوونەوەی ئەم راستییە، بونیاتنانی یەکێتیی دیموکراسی مەحاڵە. دەکرێ کۆمەڵگەیەک دروست بکرێت کە ململانێ ناوخۆییەکانی تێپەڕاندبێت و کەشێکی پڕ لە شکۆی تێیدا باڵادەست بێت. رێگەی ئەمەش ئەوەیە بنەما دیموکراسییەکان لە هەموو بوارەکانی ژیاندا پەیڕەو بکرێن. ئەرکی هەرە گرنگ لە قۆناخی داهاتوودا ئەوەیە، ئەم تێگەیشتنە سەرەتا لە ناو پێکهاتە سیاسییەکان و دواتر هەنگاو بە هەنگاو لە ناو کۆمەڵگەدا بڵاو بکرێتەوە.

 

قۆناخی داهاتوو بۆ کۆمەڵگەی کوردی، قۆناخی دووبارە دامەزراندنەوەیە. بنەمای ئەم دامەزراندنەوەیەش یەکێتیی دیموکراسی، سیاسەتی دیموکراسییانە و دانوستاندنی دیموکراسییانە دەبێت. هەر هەنگاوێک لەسەر ئەم بنەمایە بنرێت، داهاتووی هاوبەشمان دیاری دەکات.

 

رێز و خۆشەویستیی نەبڕاوەم ئاراستەی هەمووتان دەکەم.

 

عەبدوڵڵا ئۆجەلان-ئیمرالی"