هەموو شتێک لەبارەی زیپکە
زیپکە چییە؟
مەبەست لە زیپکە ئەو گرێ بەرزەى پێستە، شلەیەکى تێدایە و لە ئەنجامى داخستن یا گیرانى رژێنە چەورییەکان و کەناڵى تاڵە مووەکان، بە هاوکارى هەندێک بەکتریاى ناو پێست و زۆربوونى چەوریى پێست دروستدەبێت، زۆربەی زیپکەکان لە رووخسار، مل، شان، پشت و سنگ دەردەکەون.
زیپکە لەنێو گەنجان زۆر باوە، بە جۆرێك لە تەمەنی هەرزەکاریدا 70-87% خەڵکی تووشی دەبن.
بەگوێرەی سەختییەکەی، زیپکە دەبێتەهۆی خەمۆکی دەروونی و برینی پێست جێدەهێڵێت، بەڵام هەرچەندە زووتر چارەسەر بکرێت، دەرهاوێشتەکانی کەمترن.
نیشانەکانی زیپکە
بەپێی سەختی و جۆرەکەی، نیشانەکانی زیپکە لە کەسێكەوە بۆ کەسێكی دیکە جیاوازن، لە باوترین نیشانەکانی:
- زیپکەی سەر سپی "کەناڵی چەورییەکەی گیراوە".
- زیپکەی سەر رەش "کەناڵی چەورییەکەی کراوەیە و کاتێك چەورییەکە بەر هەوا دەکەوێت، قاوەیی و رەش هەڵدەگەڕێ".
- قنچکەی سەر سوور و بە ئازار.
ئەو هۆکارانەی زیپكە خراپتر دەکەن:
1- هۆڕمۆنەکان:
لەکاتی باڵغبوون هۆڕمۆنی ئەندرۆجین لە جەستەی خانمان و پیاوان زیاددەکات، ئەمەش وادەکات چەورییە رژێنەکان گەورەتربن و چەوری زیاتردروستبکەن، کە دەبێتەهۆی زیپکە.
2- دەرمان:
هەندێ جۆری دەرمان، بەتایبەت ستیڕۆیدەکان و ئەندرۆجینەکان زیپکە خراپتر دەکەن.
3- خۆراک:
توێژینەوەکان دەریانخستووە کە هەندێک جۆری خۆراک بەتایبەت شیرەمەنییەکان و ئەوانەی بە کاربۆهایدراتەکان دەوڵەمەندن وەک نان، زیپکە خراپتر دەکەن.
4- گوشاری دەروونی:
ئەمەش هۆکارێكە بۆ خراپتربوونی زیپکە
چارەسەری زیپكە:
بێگومان چارەسەرەکانی زیپکە زۆرن، بەڵام پێویستە بەپێی ڕێنمایی پزیشک بەکاربهێنرێن و ماوەیان بۆ دیاری بکرێت، چونکە زیادبەکارهێنانی دەرمانیش زیانی هەیە.
ئەو دەرمانانەی بۆ زیپکە بەکاردێن جۆریان جیاوازە و دەبنەهۆی کەمبوونەوەی چەوری، هەروەها گۆڕانکاری و نوێبوونەوەی خانەکان خێرادەکەن و جەنگ لەگەڵ بەکتریاکان دەکەن دژی هەوکردن.
لەباوترین دەرمانەکان:
چارەسەری ناوچەیی پێست:
ئەم جۆرە دەرمانانە راستەوخۆ لەسەر پێست دەدرێن و بەشێوەی کرێم هەن، باشترە پێست بشۆرێت و دوای 15 خولەک لە وشكبوونەوەی بەکاربهێندرێن. کە چەند جۆرێكی جیاوازی وەک دژەبەکتریا و ریتینۆیدەکان هەن.
چارەسەر لەرێگەی دەم:
بۆ زیپکەی قوڵ و مامناوەند، هەندێکجار پزیشك لەرێگەی دەم دەرمان بە نەخۆش دەدات، لەوانەش بریتین لە دژە بەکتریاکان و هەندێکجاریش دەرمانە هۆڕمۆنییەکانی رێگریکردن لە منداڵبوون سوودبەخشن بۆ خانمان. هەروەها هەندێکجار پزیشك دەرمانی دژە ئەندرۆجین بە نەخۆش دەدات.
چارەسەری برینی پاشماوەی زیپکە:
چەند رێگەیەکی جیاواز هەن بۆ چارەسەری برینی دوای زیپکە کە بریتین لە
- فیلەری شانە نەرمەکان
- پاککەرەوەی توێکڵی پێست بە ماددە کیمیاییەکان
- چارەسەری رووناکی
- چارەسەری لەیزەری
- نەشتەرگەری پێست