پەیامێك لە ریفراندۆمچییەكانەوە
رەوشی ئێستای عێراق سەلمێنەری ئەو راستیەیە كە حكومەتە یەك لە دوای یەكەكانی پاش 2003 بەشێوەیەكی سیستەماتیك تاك و گرووپە جیاوازەكانی نێو كۆمەڵگەی عێراقییان چەوساندووەتەوە .
چەوساندنەوەی سیستەماتیك لە نێوەڕاست و باشوور
بۆ نموونە: دابینكردنی خزمەتگوزاری سەرەتایی وەك ئاوی خواردنەوە، سادەترین ئەركی حكومەتە و هاوكاتیش یەكێكە لە ساكارترین مافەكانی مرۆڤ كە دەبێ لەلایەن دەوڵەتەوە بۆی فەراهەم بكرێت. بەڵام وەك دەبینن حكومەتی عێراقی-عەرەبی لە بەسرە كە یەكیك لە گەورەترین و دەوڵەمەندترین پارێزگاكانی عێراقە، بە دڕندانەترین شێواز و نامرۆڤانەترینیان بەرپەرچی داخوازییە سەرەتاییەكانی خەڵكی سیڤیل دەداتەوە و دەیاندەنە بەر دەستڕێژی گوللە . مرۆڤ بە سەرنجدانێكی سەرەتایی دەتوانێ پرسیاری ئەوە بكات، ئەگەر حكومەتێكی شیعی بەوشێوەیە شیعەكان دەچەوسێنێتەوە دەبێ چ لە سوننەكانی ئەنبار ، تكریت ، موسڵ و ناوچەكانی نێوەڕاستی عێراق كردبێت؟ ئەی دەبێ ژیانی تاك و كۆمەڵ لەسایەی وەها حكومەتێكدا لە میسان و زیقار چۆن بێت؟ ئەی ئەگەر بۆی بلوێت چ بەسەر كورد دێنێت؟ رەنگە نموونەی چەوساندنەوەی كوردی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان باشترین بەڵگەبن بۆ سەلماندنی ئاستی دڕندایەتی ئەم حكومەتە تایفییە.
چەوساندنەوەی سیستەماتیك و كاردانەوەی هەرێمی كوردستان
ئەم فاكتانە ئەوەمان بۆ دەردەخەن كە ئەگەر لەبەر هۆكاری وەك بوونی حكومەتی هەرێمی كوردستان، سوپای پیشمەرگە و هێزەكانی ئاسایش و چاودێری چڕی نێودەوڵەتی نەبووایە یانیش نەبن، ئەو عەقلیەتەی لە بەغدا حوكمدەكات هەمان سیناریۆی باشوور و نێوەڕاستی عێراقی بە دڕندانەترین شێوە لە هەرێمی كوردستان دووبارە دەكردەوە. لەم پرسەشدا بەتایبەتی حكومەتی حەیدەر عەبادی هیچ كەمتەرخەمییەكی نەنواندووە و زۆربەی میتۆدەكانی شەڕی سیاسی و ئابووری و سەربازی لەگەڵ هەرێمی كوردستان تاقیكردووەتەوە. بۆ نموونە: لەكاتی خۆپیشاندانەكانی هەرێمی كوردستاندا بەئاشكرا دەستوەردانی دەكرد و لە رێگەی سیاسەتی پەرتكە و زاڵ بە هەوڵی لاوازكردنی یەكڕیزی و یەكدەنگی لایەنە سیاسییە كوردستانییەكانی دەدا .
هەوڵەكانی عەبادی بەوەوە نەوەستاون و تەنانەت لە رێگەی گوشارخستنەسەر ئەكتەرە نێودەوڵەتییە چالاكەكانی نێو گۆڕەپانی ناوچەكە هەوڵیدا پەیوەندییەكانیان لەگەڵ هەرێمی كوردستان بپچڕێنن. لەلایەكی دیكەوە عەبادی یەكێك لە ئەندازیارە سەرەكییەكانی بڕینی بەشە بودجەی هەرێمی كوردستان بووە و وتەكانی بەڕێز فوئاد مەعسوم سەرۆككۆماری عێراق دەرخەری ئەو راستییەن. كاتی خۆی عەبادی هەوڵی ئەوەیداوە كە بەشە بودجەی هەرێمی كوردستان لە 7% زیاتر نەبێت. ئەم كردار و هەڵوێستانەی حكومەتی عەبادی جارێكی دیكە ئەو پرسیارە دەهێنێتەوە گۆڕێ كە بۆچی كوردستانیان مەحكومی ئەوەن لەگەڵ عەقڵییەتێكی بەوشێوەیەدا بژین؟
ئەرگیۆمێنتی ریفراندۆمچییەكان
وەك دەزانن ریفراندۆمچییەكان ئەرگیۆمێنتی خۆیان بەو بەڵگەیە بەهێز دەكرد كە حكومەتی عێراق 50 ماددەی دەستووری پێشێلكردووە. ئەوە راستە، هەرچەندە من رەخنەیەكی زۆرم لەم ئەرگیۆمێنتە هەبوو. چونكە بەپێی جاڕنامەی گەردوونی مافەكانی مرۆڤ هەر نەتەوەیەك ئازادە بڕیار لەسەر مافی چارەی خۆنووسینی خۆی بدات، بەبێ ئەوەی رووخسەت لە هیچ كەس و لایەنێك وەربگرێت. كورد لەم بەشەی كوردستان هەزاران شەهیدی داوە لەپێناو سەربەخۆییدا، بۆیە پشتبەستن بەم بەڵگەیە بەهێزترین هۆكار دەبێ بۆ پەنابردن بۆ گشتپرسی یان جیابوونەوەی بێ گشتپرسی. ئایا كارەساتی ئەنفال، هەڵەبجە، شنگال و خورماتوو بەس نین بۆ ئەوەی ئێمەی كوردستانی لە ئەوانیدیكەی عێراقی جیا ببینەوە؟ كاردانەوەكانی حكومەتی عێراق بەرامبەر بە دەربڕینی رای ئازادی كوردستانییەكان كە خۆی لە هەڵوێست و كرداری حەیدەر عەبادی و پەرلەمانە تایفییەكەیدا دەردەخست ئەو راستییەیان سەلماند عێراقی عەرەبی و كاراكتەری تاكی سیاسی عەرەب بچووكترین ماف بۆ كوردستانییەكان بە رەوا نابینن . بۆیە دەبێ هەر دوو توێژە سیاسییەكەی هەرێمی كوردستان بە عاقڵ و كاڵفامەكانیشەوە لەوە گەیشتبن كە نە تەنیا عەبادی و موقتەدا و عەمار و هادی...هتد، بەڵكو هیچ مرۆڤێكی عێراقی ئامادەنییە دان بە مافەكانی گەلی كوردستان دابنێن و قبووڵ بكەن كە كورد هەمان مافی هەبێت كە ئەوان هەیانە. كاراكتەری مرۆڤی عەرەبی عێراقی یان باشتر بڵێن عەرەبی، هەمیشە كوردێكی رەزیل و لاوازی دەوێ كە بەردەوام بەدەم پاڕانەوەوە رێگەی بەغدا بگرێتەبەر و هەركاتێكیش بەغدا زانی بەهێزبووە و مەترسییە بۆ سەری، بێهێزی بكات.
لەدوای رووخانی دەوڵەتی عێراقی عەرەبی بە سەرۆكایەتی سەدام حوسێن، تووندوتیژترین هەنگاو واتە هەنگاوی سەربازی لەدژی كوردستانیانی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان و هەرێمی كوردستان لەلایەن حەیدەر عەبادییەوە هەڵگیرا. تەنیا گوناهی هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان و ناوچە كوردستانییەكان ئەوەبوو گوتیان بەڵی بۆ سەربەخۆیی. ئەو مافە بەپێی دیباجەی دەستووری نوێی 2005ی عێراق و ماددەی 19 لە جاڕنامەی گەردوونی مافەكانی مرۆڤ یەكێكە لە مافە سەرەتاییەكانی هەر گەل و نەتەوەیەك لەسەر گۆی زەوی .
كوردستانییەكان چییان گوت ؟
هاووڵاتیان گوتیان بەڵی بۆ سەربەخۆیی، عەبادیش فەرمانی هێرشی سەربازی بۆ سەر هەرێمی كوردستان دەركرد. فڕۆكەخانەكانی داخست، لەگەڵ دەوڵەتانی دراوسێ بۆ سەركوتكردنی كورد دەستی تێكەڵكرد، دەستی بەسەر بیرە نەوتەكانی ناوچە دابڕێندراوەكاندا گرت، هەوڵی كۆنترۆڵكردنی دەروازەی سنووری پێشخابووری دا، لەگەڵ حكومەتی بەریتانیا رێككەوت بۆ دەستبەسەرداگرتنی نەوتی كەركووك، لەگەڵ ئێران رێككەوت بۆ داخستنی سنوورە وشكانییەكان، دەستی بەلێدانی قەوارەی نادەستووریبوونی هەرێمی كوردستان كرد و هەوڵیدا وەك پارێزگا مامەڵە لەگەڵ هەرێمی كوردستان بكات... ئەگەر لەبیرتان بێت زۆر هەنگاوی دیكەی هەڵگرت. لەڕاستیدا، گرنگ نییە كە تاوەكو چ رادەیەك عەبادی توانیویەتی ئەو كردارانەی سەرەوە لە سەر ئەرزی واقیع جێبەجێبكات، بەڵام ئەوە گرنگە كە عەبادی هەوڵیدا و هەموو ئەو رێكارانەی گرتەبەر لەدژی خەڵكی كوردستان و نوێنەرە شەرعییەكەیان كە حكومەتی هەرێمی كوردستانە.
لەوە سەیرتر زۆربەی سیاسییەكانی عێراق بە سیستانی و موقتەدا و عامری و عەللاویشەوە پشتگیرییان دەكرد . من تێبینی ئەوەم كردووە كە لە ماوەی چوار ساڵی حكومەتەكەیدا عەبادی زۆرترین جار بە جلوبەرگی سەربازییەوە سەردانی هەرێمی كوردستانی كردووە و لەگەڵ بەرپرسانی هەرێمی كوردستان كۆبووەتەوە و زۆرجاریش هەر لە فڕۆكەخانە كۆبوونەوەكانی لەگەڵ بەرپرسانی هەرێمی كوردستان ئەنجامداوە. بەڕای من ئەمە واتایەكی قووڵی هەیە و نوێنەرەكانی كورد دەبێ خوێندنەوەیەكی زۆر وردی بۆ بكەن. ئێمە وەك كورد هیچ كاتێك ئەوەی سەدام بەرامبەرمان كردوویەتی لە ئەنفال و كیمیاباران و سڕینەوەی ناسنامەوە لەبیر ناكەین، بەڵام پێویستە مرۆڤی عاقڵ زۆر بە وردی لەم كردارانەی عەبادی رامێنێت و ئاماژە دیار و نادیارەكانی پشت یەكێك لە میراتگەرەكانی سەدام بەباشی بخوێنێتەوە.
چی بكرێت؟
ئەوەی دیارە پێدەچێت كە عەبادی و هاوئاوازەكانی لە بەغدا ئەستەمە ئامادەبن بچنە ژێرباری هیچ رێككەوتنێكی درێژخایەن لەگەڵ حكوومەتی هەرێمی كوردستان، بۆیە باشتر وایە نوێنەرانی شاندە دانوستاندنكارەكانی كورد پەلە نەكەن و بە ئاسانی نەچنە هیچ بەرەیەكەوە و بەشێنەیی بەدوای ئەلتەرناتیڤی دیكەدا بگەڕێن. هەروەها حكومەتی هەرێمی كوردستان و پارتە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان پێویستە خوێندنەوەیەكی باش و تەندروست بۆ پێداگری ئەمریكا لەپێناو دووبارە هەڵبژاردنەوەی عەبادی بكەن و خۆیان رادەستی كەسێكی وەك برێت مەكگۆرك نەكەن. سیاسەتمەدارانی كورد پێویستە دەوڵەتی ئەمریكا لە راستییەكان بگەیێنن و لە هەڕەشەو دەرفەتەكان ئاگاداریان بكەنەوە و راو پڕۆژەی كوردیان بۆ روونبكەنەوە. لەم پرسەدا باشتر وایە، حكومەتی هەرێمی كوردستان رۆڵی سەرەكی پێبدرێت و وەك تاكە لایەنی بەرپرسیاربێت كە مافی دیالۆگ و داڕشتن و جێبەجێكردنی رێككەوتنەكانی هەبێت و نوێنەرایەتی گەل بكات.
پێویستە لایەنە كوردستانییەكان و حكومەتی هەرێمی كوردستان هەرگیز تەسلیمی رێنوێنی و گوشارەكانی ئەمریكا نەبن و دەنگ بۆ دووبارە هەڵبژاردنەوەی عەبادی نەدەن. ناوچەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست لە چەند مانگی داهاتوودا گۆڕانكاری زۆر بەخۆیەوە دەبینێت و هاوكێشەكان تاڕادەیەكی زۆر دەگۆڕدرێن. بۆیە بەڕای من، لایەنە كوردستانییەكان نابێ پەلە بكەن.
پەیامی كۆتایی من وەك ریفراندۆمچییەك ئەوەیە بۆ شاندە دانووستاندنكارە كوردستانییەكان، دەنگدان بە دووبارە هەڵبژاردنەوەی عەبادی بۆ سەرۆكوەزیران خیانەتە لە رۆحی ریفراندۆم و ریفراندۆمچییەكان. چونكە كاراكتەری عەبادی وەك كەسێك لە نەتەوەی سەردەست، ئەستەمە رێگەی پێبدات كە دان بە مافەكانی گەلی كورد دابنێت چ لە چوارچێوەی عێراقدا بێ یان لە دەرەوەی . چونكە چاوەڕوانی ئەوەی لێناكرێت لە شەو و رۆژێكدا گۆڕابێت .
* هەڵگری بڕوانامەی دكتۆرایە لە قانوونی دەستووری
چەوساندنەوەی سیستەماتیك لە نێوەڕاست و باشوور
بۆ نموونە: دابینكردنی خزمەتگوزاری سەرەتایی وەك ئاوی خواردنەوە، سادەترین ئەركی حكومەتە و هاوكاتیش یەكێكە لە ساكارترین مافەكانی مرۆڤ كە دەبێ لەلایەن دەوڵەتەوە بۆی فەراهەم بكرێت. بەڵام وەك دەبینن حكومەتی عێراقی-عەرەبی لە بەسرە كە یەكیك لە گەورەترین و دەوڵەمەندترین پارێزگاكانی عێراقە، بە دڕندانەترین شێواز و نامرۆڤانەترینیان بەرپەرچی داخوازییە سەرەتاییەكانی خەڵكی سیڤیل دەداتەوە و دەیاندەنە بەر دەستڕێژی گوللە . مرۆڤ بە سەرنجدانێكی سەرەتایی دەتوانێ پرسیاری ئەوە بكات، ئەگەر حكومەتێكی شیعی بەوشێوەیە شیعەكان دەچەوسێنێتەوە دەبێ چ لە سوننەكانی ئەنبار ، تكریت ، موسڵ و ناوچەكانی نێوەڕاستی عێراق كردبێت؟ ئەی دەبێ ژیانی تاك و كۆمەڵ لەسایەی وەها حكومەتێكدا لە میسان و زیقار چۆن بێت؟ ئەی ئەگەر بۆی بلوێت چ بەسەر كورد دێنێت؟ رەنگە نموونەی چەوساندنەوەی كوردی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان باشترین بەڵگەبن بۆ سەلماندنی ئاستی دڕندایەتی ئەم حكومەتە تایفییە.
چەوساندنەوەی سیستەماتیك و كاردانەوەی هەرێمی كوردستان
ئەم فاكتانە ئەوەمان بۆ دەردەخەن كە ئەگەر لەبەر هۆكاری وەك بوونی حكومەتی هەرێمی كوردستان، سوپای پیشمەرگە و هێزەكانی ئاسایش و چاودێری چڕی نێودەوڵەتی نەبووایە یانیش نەبن، ئەو عەقلیەتەی لە بەغدا حوكمدەكات هەمان سیناریۆی باشوور و نێوەڕاستی عێراقی بە دڕندانەترین شێوە لە هەرێمی كوردستان دووبارە دەكردەوە. لەم پرسەشدا بەتایبەتی حكومەتی حەیدەر عەبادی هیچ كەمتەرخەمییەكی نەنواندووە و زۆربەی میتۆدەكانی شەڕی سیاسی و ئابووری و سەربازی لەگەڵ هەرێمی كوردستان تاقیكردووەتەوە. بۆ نموونە: لەكاتی خۆپیشاندانەكانی هەرێمی كوردستاندا بەئاشكرا دەستوەردانی دەكرد و لە رێگەی سیاسەتی پەرتكە و زاڵ بە هەوڵی لاوازكردنی یەكڕیزی و یەكدەنگی لایەنە سیاسییە كوردستانییەكانی دەدا .
هەوڵەكانی عەبادی بەوەوە نەوەستاون و تەنانەت لە رێگەی گوشارخستنەسەر ئەكتەرە نێودەوڵەتییە چالاكەكانی نێو گۆڕەپانی ناوچەكە هەوڵیدا پەیوەندییەكانیان لەگەڵ هەرێمی كوردستان بپچڕێنن. لەلایەكی دیكەوە عەبادی یەكێك لە ئەندازیارە سەرەكییەكانی بڕینی بەشە بودجەی هەرێمی كوردستان بووە و وتەكانی بەڕێز فوئاد مەعسوم سەرۆككۆماری عێراق دەرخەری ئەو راستییەن. كاتی خۆی عەبادی هەوڵی ئەوەیداوە كە بەشە بودجەی هەرێمی كوردستان لە 7% زیاتر نەبێت. ئەم كردار و هەڵوێستانەی حكومەتی عەبادی جارێكی دیكە ئەو پرسیارە دەهێنێتەوە گۆڕێ كە بۆچی كوردستانیان مەحكومی ئەوەن لەگەڵ عەقڵییەتێكی بەوشێوەیەدا بژین؟
ئەرگیۆمێنتی ریفراندۆمچییەكان
وەك دەزانن ریفراندۆمچییەكان ئەرگیۆمێنتی خۆیان بەو بەڵگەیە بەهێز دەكرد كە حكومەتی عێراق 50 ماددەی دەستووری پێشێلكردووە. ئەوە راستە، هەرچەندە من رەخنەیەكی زۆرم لەم ئەرگیۆمێنتە هەبوو. چونكە بەپێی جاڕنامەی گەردوونی مافەكانی مرۆڤ هەر نەتەوەیەك ئازادە بڕیار لەسەر مافی چارەی خۆنووسینی خۆی بدات، بەبێ ئەوەی رووخسەت لە هیچ كەس و لایەنێك وەربگرێت. كورد لەم بەشەی كوردستان هەزاران شەهیدی داوە لەپێناو سەربەخۆییدا، بۆیە پشتبەستن بەم بەڵگەیە بەهێزترین هۆكار دەبێ بۆ پەنابردن بۆ گشتپرسی یان جیابوونەوەی بێ گشتپرسی. ئایا كارەساتی ئەنفال، هەڵەبجە، شنگال و خورماتوو بەس نین بۆ ئەوەی ئێمەی كوردستانی لە ئەوانیدیكەی عێراقی جیا ببینەوە؟ كاردانەوەكانی حكومەتی عێراق بەرامبەر بە دەربڕینی رای ئازادی كوردستانییەكان كە خۆی لە هەڵوێست و كرداری حەیدەر عەبادی و پەرلەمانە تایفییەكەیدا دەردەخست ئەو راستییەیان سەلماند عێراقی عەرەبی و كاراكتەری تاكی سیاسی عەرەب بچووكترین ماف بۆ كوردستانییەكان بە رەوا نابینن . بۆیە دەبێ هەر دوو توێژە سیاسییەكەی هەرێمی كوردستان بە عاقڵ و كاڵفامەكانیشەوە لەوە گەیشتبن كە نە تەنیا عەبادی و موقتەدا و عەمار و هادی...هتد، بەڵكو هیچ مرۆڤێكی عێراقی ئامادەنییە دان بە مافەكانی گەلی كوردستان دابنێن و قبووڵ بكەن كە كورد هەمان مافی هەبێت كە ئەوان هەیانە. كاراكتەری مرۆڤی عەرەبی عێراقی یان باشتر بڵێن عەرەبی، هەمیشە كوردێكی رەزیل و لاوازی دەوێ كە بەردەوام بەدەم پاڕانەوەوە رێگەی بەغدا بگرێتەبەر و هەركاتێكیش بەغدا زانی بەهێزبووە و مەترسییە بۆ سەری، بێهێزی بكات.
لەدوای رووخانی دەوڵەتی عێراقی عەرەبی بە سەرۆكایەتی سەدام حوسێن، تووندوتیژترین هەنگاو واتە هەنگاوی سەربازی لەدژی كوردستانیانی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی كوردستان و هەرێمی كوردستان لەلایەن حەیدەر عەبادییەوە هەڵگیرا. تەنیا گوناهی هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان و ناوچە كوردستانییەكان ئەوەبوو گوتیان بەڵی بۆ سەربەخۆیی. ئەو مافە بەپێی دیباجەی دەستووری نوێی 2005ی عێراق و ماددەی 19 لە جاڕنامەی گەردوونی مافەكانی مرۆڤ یەكێكە لە مافە سەرەتاییەكانی هەر گەل و نەتەوەیەك لەسەر گۆی زەوی .
كوردستانییەكان چییان گوت ؟
هاووڵاتیان گوتیان بەڵی بۆ سەربەخۆیی، عەبادیش فەرمانی هێرشی سەربازی بۆ سەر هەرێمی كوردستان دەركرد. فڕۆكەخانەكانی داخست، لەگەڵ دەوڵەتانی دراوسێ بۆ سەركوتكردنی كورد دەستی تێكەڵكرد، دەستی بەسەر بیرە نەوتەكانی ناوچە دابڕێندراوەكاندا گرت، هەوڵی كۆنترۆڵكردنی دەروازەی سنووری پێشخابووری دا، لەگەڵ حكومەتی بەریتانیا رێككەوت بۆ دەستبەسەرداگرتنی نەوتی كەركووك، لەگەڵ ئێران رێككەوت بۆ داخستنی سنوورە وشكانییەكان، دەستی بەلێدانی قەوارەی نادەستووریبوونی هەرێمی كوردستان كرد و هەوڵیدا وەك پارێزگا مامەڵە لەگەڵ هەرێمی كوردستان بكات... ئەگەر لەبیرتان بێت زۆر هەنگاوی دیكەی هەڵگرت. لەڕاستیدا، گرنگ نییە كە تاوەكو چ رادەیەك عەبادی توانیویەتی ئەو كردارانەی سەرەوە لە سەر ئەرزی واقیع جێبەجێبكات، بەڵام ئەوە گرنگە كە عەبادی هەوڵیدا و هەموو ئەو رێكارانەی گرتەبەر لەدژی خەڵكی كوردستان و نوێنەرە شەرعییەكەیان كە حكومەتی هەرێمی كوردستانە.
لەوە سەیرتر زۆربەی سیاسییەكانی عێراق بە سیستانی و موقتەدا و عامری و عەللاویشەوە پشتگیرییان دەكرد . من تێبینی ئەوەم كردووە كە لە ماوەی چوار ساڵی حكومەتەكەیدا عەبادی زۆرترین جار بە جلوبەرگی سەربازییەوە سەردانی هەرێمی كوردستانی كردووە و لەگەڵ بەرپرسانی هەرێمی كوردستان كۆبووەتەوە و زۆرجاریش هەر لە فڕۆكەخانە كۆبوونەوەكانی لەگەڵ بەرپرسانی هەرێمی كوردستان ئەنجامداوە. بەڕای من ئەمە واتایەكی قووڵی هەیە و نوێنەرەكانی كورد دەبێ خوێندنەوەیەكی زۆر وردی بۆ بكەن. ئێمە وەك كورد هیچ كاتێك ئەوەی سەدام بەرامبەرمان كردوویەتی لە ئەنفال و كیمیاباران و سڕینەوەی ناسنامەوە لەبیر ناكەین، بەڵام پێویستە مرۆڤی عاقڵ زۆر بە وردی لەم كردارانەی عەبادی رامێنێت و ئاماژە دیار و نادیارەكانی پشت یەكێك لە میراتگەرەكانی سەدام بەباشی بخوێنێتەوە.
چی بكرێت؟
ئەوەی دیارە پێدەچێت كە عەبادی و هاوئاوازەكانی لە بەغدا ئەستەمە ئامادەبن بچنە ژێرباری هیچ رێككەوتنێكی درێژخایەن لەگەڵ حكوومەتی هەرێمی كوردستان، بۆیە باشتر وایە نوێنەرانی شاندە دانوستاندنكارەكانی كورد پەلە نەكەن و بە ئاسانی نەچنە هیچ بەرەیەكەوە و بەشێنەیی بەدوای ئەلتەرناتیڤی دیكەدا بگەڕێن. هەروەها حكومەتی هەرێمی كوردستان و پارتە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان پێویستە خوێندنەوەیەكی باش و تەندروست بۆ پێداگری ئەمریكا لەپێناو دووبارە هەڵبژاردنەوەی عەبادی بكەن و خۆیان رادەستی كەسێكی وەك برێت مەكگۆرك نەكەن. سیاسەتمەدارانی كورد پێویستە دەوڵەتی ئەمریكا لە راستییەكان بگەیێنن و لە هەڕەشەو دەرفەتەكان ئاگاداریان بكەنەوە و راو پڕۆژەی كوردیان بۆ روونبكەنەوە. لەم پرسەدا باشتر وایە، حكومەتی هەرێمی كوردستان رۆڵی سەرەكی پێبدرێت و وەك تاكە لایەنی بەرپرسیاربێت كە مافی دیالۆگ و داڕشتن و جێبەجێكردنی رێككەوتنەكانی هەبێت و نوێنەرایەتی گەل بكات.
پێویستە لایەنە كوردستانییەكان و حكومەتی هەرێمی كوردستان هەرگیز تەسلیمی رێنوێنی و گوشارەكانی ئەمریكا نەبن و دەنگ بۆ دووبارە هەڵبژاردنەوەی عەبادی نەدەن. ناوچەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست لە چەند مانگی داهاتوودا گۆڕانكاری زۆر بەخۆیەوە دەبینێت و هاوكێشەكان تاڕادەیەكی زۆر دەگۆڕدرێن. بۆیە بەڕای من، لایەنە كوردستانییەكان نابێ پەلە بكەن.
پەیامی كۆتایی من وەك ریفراندۆمچییەك ئەوەیە بۆ شاندە دانووستاندنكارە كوردستانییەكان، دەنگدان بە دووبارە هەڵبژاردنەوەی عەبادی بۆ سەرۆكوەزیران خیانەتە لە رۆحی ریفراندۆم و ریفراندۆمچییەكان. چونكە كاراكتەری عەبادی وەك كەسێك لە نەتەوەی سەردەست، ئەستەمە رێگەی پێبدات كە دان بە مافەكانی گەلی كورد دابنێت چ لە چوارچێوەی عێراقدا بێ یان لە دەرەوەی . چونكە چاوەڕوانی ئەوەی لێناكرێت لە شەو و رۆژێكدا گۆڕابێت .
* هەڵگری بڕوانامەی دكتۆرایە لە قانوونی دەستووری