Türkiye, Rus petrolüne alternatif arıyor

Haber Merkezi - Rusya’ya yönelik yaptırımlar nedeniyle Türkiye, diğer ülkelerden yaptığı petrol ithalatını artırdı. Bu ülkeler arasında Irak da yer alıyor.

Konuya yakın iki kaynak ve birkaç sektör kaynağına göre, son dönemde Türkiye’nin en büyük rafinerilerinden biri olan Star Rafinerisi, Irak, Kazakistan ve diğer ülkelerden toplam dört petrol sevkiyatı satın aldı. Star Rafinerisi, Azerbaycan devlet petrol şirketi SOCAR’a ait olup Türkiye’nin en büyük tesislerinden biri konumunda.

Türkiye’nin Rusya dışındaki ülkelerden aldığı petrol miktarı, günlük 77 binden 129 bin varile yükseldi. Bu durum, SOCAR’ın Rus petrolüne olan bağımlılığını azalttığına işaret ediyor.

Enerji araştırma şirketi Kpler verilerine göre, Türkiye’nin Kasım ayında Irak’tan günlük 141 bin varil ham petrol satın alması bekleniyor.  Bu miktar, Ekim ayında 99 bin varil ve yılın başlarında yaklaşık 80 bin varil seviyesindeydi. Aralık ayına ilişkin veriler henüz açıklanmadı.

Bu artış, Kpler verilerine göre, Eylül ve Ekim aylarında Star Rafinerisi’nin neredeyse tüm ham petrolünün — günde yaklaşık 210 bin varil — Rusya’dan geldiği bir dönemin ardından gerçekleşti.

Geçtiğimiz ayın 23’ünde, Avrupa Birliği, Rusya’ya yönelik 19’uncu yaptırım paketini açıkladı. Bu paket, enerji ve petrol ihracat sektörünü hedef alıyor.

Kaynaklardan ikisi, dört sevkiyattan birinin Kazakistan’a ait KEBCO petrolü olduğunu ve bu petrolün kalite bakımından Rus “Urals” tipi petrolle benzerlik gösterdiğini belirtti.

SOCAR’a ait Star Rafinerisi, bu yıl sadece bir kez Kazak petrolünü ithal etti ve 2024 yılı boyunca hiç alım yapmadı.

Diğer iki kaynak, Türkiye’nin bir diğer büyük rafinerisi olan Tüpraş’ın Rus “Urals” tipi petrol alımlarını azalttığını ve bunun yerine Irak dahil olmak üzere diğer petrol türlerini artırdığını aktardı. Ancak detay paylaşılmadı.

İki kaynağın açıklamasına göre, Tüpraş — Türkiye’nin iki büyük rafinerisine sahip şirket — kısa süre içinde rafinerilerinden birinde Rus petrolü ithalatını tamamen durdurabilir. Böylece Avrupa’ya yönelik akaryakıt ihracatını sürdürürken yaptırım riskinden kaçınabilecek. Ancak şirket, diğer rafinerisinde Rus petrolünü işlemeye devam edecek.

Kpler verilerine göre, Türkiye Şubat’tan Ekim ayına kadar günde ortalama 669 bin varil ham petrol ithal etti. Bu miktarın 317 bini, yani yüzde 47’si Rusya’dan geldi.

Geçtiğimiz yılın aynı döneminde Türkiye’nin günlük ham petrol ithalatı 580 bin varil olmuş, bunun 333 bini Rusya kaynaklıydı.

Şubat 2022’de Rusya-Ukrayna savaşının başlamasının ardından, ABD ve Batılı müttefikleri Rus enerji sektörüne çok sayıda yaptırım uyguladı. Bu yaptırımlara karşı Moskova, özellikle Çin ve Hindistan gibi ülkelerin ilgisini çekmek amacıyla petrolünü piyasa fiyatının yüzde 10 altında satmaya başladı.

Rus yetkililer, Batı yaptırımlarının ülkenin enerji sektörüne ciddi zarar vermediğini savunuyor. Ancak Washington merkezli Uluslararası Stratejik Araştırmalar Merkezi’ne göre, yalnızca geçen yıl uygulanan yaptırımlar Rusya ekonomisine en az 100 milyar dolarlık zarar verdi.