Erbil (Rûdaw) - ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırıların yedinci gününde çatışmaların odağı askeri hedeflerden stratejik ekonomik altyapılara kaydı.
Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin durma noktasına gelmesi ve bölgedeki enerji tesislerinin hedef alınması petrol fiyatlarını hızla yükseltirken, küresel piyasalarda sert düşüşler yaşanıyor.
6 Mart 2026 itibarıyla “Destansı Öfke” operasyonu ilk haftasını geride bıraktı. Hava savunma sistemlerinin önemli bölümünü kaybeden İran’ın misilleme stratejisini ekonomik altyapılara yöneltmesiyle Körfez’de ticari faaliyetler ciddi şekilde aksadı.
Uluslararası finans kuruluşlarının ilk hesaplamalarına göre, savaşın küresel borsalara maliyeti yalnızca ilk dört günde yaklaşık 3,2 trilyon dolar oldu.
Hürmüz Boğazı kapandı: Enerji ticaretinin “şahdamarı” kesildi
Dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, savaşın yedinci gününde fiilen trafiğe kapandı.
Boğaz girişinde 150’den fazla kargo gemisinin beklediği, geçişlerin ise normal seviyenin yaklaşık beşte birine düştüğü bildiriliyor.
Petrol fiyatları
Brent petrol yüzde 13 artarak 82 doların üzerine çıktı. Enerji uzmanları, boğazın iki hafta boyunca kapalı kalması durumunda petrol fiyatının 150 dolara kadar yükselebileceği uyarısında bulunuyor.
Doğal gaz piyasası
Katar’ın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini durdurmasıyla birlikte Avrupa’da doğal gaz fiyatları kısa sürede iki katına çıktı.
Körfez ekonomileri ateş hattında
Körfez’de tırmanan gerilim bölgenin ekonomik altyapısını da doğrudan etkiliyor. Ticaret ve enerji merkezlerinde meydana gelen hasar nedeniyle bazı sektörlerde faaliyetler ciddi şekilde aksadı.
Birleşik Arap Emirlikleri’nde Dubai’de bulunan Cebel Ali Limanı ile Abu Dabi’deki yakıt terminallerinin saldırılarda hasar gördüğü bildirildi.
Havacılık sektörü de gelişmelerden ağır şekilde etkilendi. Bölgenin önde gelen havayolu şirketlerinden Emirates ve FlyDubai, güvenlik gerekçesiyle uçuşlarının yaklaşık yüzde 70’ini iptal etti.
Dijital altyapıda da kesintiler yaşandığı belirtiliyor. Bölgedeki Amazon Web Services (AWS) veri merkezlerinin hedef alınmasının ardından çok sayıda çevrim içi hizmette aksama meydana geldi.
Enerji sektöründe ise tablo daha da kritik.
Suudi Arabistan’da dünyanın en büyük rafinerilerinden biri olan Ras Tanura, insansız hava aracı saldırısı sonrası çıkan yangın nedeniyle üretim dışı kaldı.
Katar’da Ras Laffan ve Mesaieed sanayi tesislerinin hedef alınmasının ardından ülkenin doğal gaz ihracatının geçici olarak durduğu bildirildi.
Bölge ülkelerinde depolama ve güvenlik krizi
Irak ve Kuveyt
İhracat yollarının kapanması nedeniyle her iki ülke de petrol depolama kapasitesinin sınırına ulaştı. Irak, üretimini günlük yaklaşık 1,5 milyon varile düşürmek zorunda kaldı.
Kuveyt’te “dost ateşi” olayı
Bölgede gerilimin tırmandığı bir sırada Kuveyt’e ait bir F/A-18 savaş uçağının yanlışlıkla üç ABD F-15E uçağını düşürdüğü bildirildi. Olayın “dost ateşi” kaynaklı olduğu ifade edilirken incelemelerin sürdüğü kaydedildi.
Umman
Petrol tesislerinin Hürmüz Boğazı’nın dışında bulunması nedeniyle zarar görmeyen tek ülke Umman oldu. Yükselen enerji fiyatları, ülkeyi mevcut kriz ortamında ekonomik açıdan kazanç sağlayan az sayıdaki aktörden biri haline getirdi.
Kazanan Rusya, kaybeden dünya
Enerji piyasalarındaki dalgalanmanın beklenmedik kazananlarından biri Rusya oldu. Suudi Arabistan ve İran’dan gelen petrol arzının azalmasıyla Moskova yönetimi, Çin ve Hindistan’a daha yüksek fiyatlarla enerji satmaya başladı.
Öte yandan bazı ülkelerde ekonomik baskı hızla artıyor. Mısır, Körfez’den gelen işçi dövizlerindeki düşüş ve artan gıda fiyatları nedeniyle “ekonomik olağanüstü hal” ilan etti.
Lübnan’da ise İsrail’in başlattığı kara operasyonunun etkisiyle insani krizin daha da derinleştiği bildiriliyor.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın