Haber Merkezi - Türkiye’nin İran’dan ithal ettiği doğal gazın miktarnda yüzde 46, Rusya’dan aldığı gazın miktarında ise yüzde 41,5 gerileme yaşandı. Buna karşılık Katar’dan ithal edildi gaz yüzde 124, ABD’den ithal edilen miktarda ise yüzde 144,3 arttı.
Boru hatlarıyla taşınan doğal gaz, yüksek proje maliyetleri ve ülkeler arasında uzun dönemli sözleşmeler nedeniyle fiyatlarda değişikliğe izin vermezken, gemilerle taşınan LNG ise spot piyasada daha hızlı, ucuz maliyetli ve fiyat dalgalanmalarına karşı esnekliğe sahip özellikleriyle öne çıkıyor.
Bu kapsamda Türkiye de son yıllarda doğal gaz ithalatında, boru hatlarına kıyasla daha ucuz ve esnek ödeme imkanı yakaladığı LNG'ye ağırlık veriyor.
Türkiye Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu verilerinden derlediği bilgilere göre, bu yılın ocak-haziran döneminde Türkiye’nin toplam doğal gaz ithalatı 2019’un aynı dönemine göre yüzde 3,5 azalarak 22 milyar 483 milyon 46 bin metreküpe geriledi.
Söz konusu dönemde, ithalatın 12 milyar 152 milyon 85 bin metreküpü boru hatlarıyla yapılırken 10 milyar 330 milyon 61 bin metreküplük kısmı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) olarak gerçekleştirildi.
Bu dönemde boru hatlarıyla ithal edilen gazın miktarı yüzde 24,8 azaldı, LNG ithalatı ise yüzde 44,8 artış gösterdi.
İran ve Rusya’nın payında düşüş
Türkiye, bu yılın ilk yarısında ülke bazında en yüksek miktarda doğal gazı 5 milyar 444 milyon 99 bin metreküple Azerbaycan’dan ithal etti.
Bu ülkeden alınan gazın miktarı geçen yıla göre yüzde 23,4 arttı. Bu miktarın artmasında Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı’ndan gelen gaz miktarındaki yükseliş etkili oldu.
Diğer yandan, aynı dönemde Rusya’dan ithal edilen gazın miktarı yüzde 41,5 düşüşle 4 milyar 678 milyon 66 bin metreküpe geriledi. Geçen yılın aynı döneminde Rusya’dan 7 milyar 993 milyon 86 bin metreküp gaz ithal edilmiş, Rusya en fazla ithalat yapılan ülke olmuştu.
Yılın ilk yarısında İran’dan alınan doğal gazın miktarı ise yüzde 46 azaldı ve 2 milyar 29 milyon metreküp seviyesinde gerçekleşti. İran’dan nisan, mayıs ve haziran aylarında hiç doğal gaz ithalatı yapılmadı.
ABD ve Katar’dan ithalat arttı
Türkiye, ocak-haziran döneminde en fazla LNG’yi 2 milyar 991 milyon 68 bin metreküple uzun vadeli kontratı bulunan Cezayir’den ithal ederken, en fazla spot LNG Katar’dan alındı. Bu dönemde, ABD’den ithal ettiği spot LNG miktarı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 144,3 artışla 2 milyar 161 milyon metreküpe ulaştı.
Katar’dan ise 2 milyar 853 milyon metreküp LNG ithal edildi ve bu miktar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 124 artış gösterdi.
Ayrıca, Türkiye’nin uzun vadeli gaz kontratı bulunan Nijerya’dan ithal ettiği LNG miktarı ise yüzde 17,3 azalışla 1 milyar 151 milyon metreküpe geriledi.
Bu yılın ilk yarısında, Türkiye LNG satın aldığı kaynak ülkelerini de çeşitlendirdi. Bu kapsamda, Trinidad ve Tobago’dan 633 milyon metreküp LNG ithal edildi. Ekvator Ginesi, Kamerun, Mısır, Norveç ve İspanya LNG ithalatı yapılan diğer ülkeler arasında yer aldı.
Söz konusu dönemde, Yunanistan’a 203 milyon metreküp gaz ihraç edildi. Bu miktar geçen yılın aynı döneminde 378 milyon metreküp olmuştu.
Tüketim yüzde 3,8 azaldı
Ocak-haziran döneminde Türkiye’nin doğal gaz tüketimi 2019’un aynı dönemine göre yüzde 3,8 azalışla 24 milyar 305 milyon 94 bin metreküpe geriledi.
Türkiye'nin toplam doğal gaz ithalatı içinde LNG'nin payı 2017'de yüzde 19,5 iken, 2018'de yüzde 22,5'e, geçen yıl ise yüzde 28'e çıktı.
ABD’nin payında gözle görülür artış
Türkiye'nin spot LNG ithalatında ABD'nin payı 2017'de yüzde 16 olarak kayıtlara geçti. Bu oran 2018'de yüzde 8,6'ya geriledi ancak geçen yıl ABD'den LNG alımı hızlı bir şekilde arttı ve söz konusu oran yüzde 23'e yükseldi.
Böylece Türkiye 2019'da ABD'den 1,2 milyar metreküp LNG ithal etmiş oldu. Ayrıca ABD, geçen yıl Türkiye'nin Katar'dan sonra en çok spot LNG ithalatı yaptığı ülkeydi.
"Türkiye ABD LNG'sini Avrupa'ya satabilir"
Houston merkezli Leadville Resources şirketi hissedarı ve uluslararası enerji yatırımcısı Robert Bensh, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada, küresel doğal gaz piyasasında şu an fiyatların çok düşük olduğunu belirtmişti.
Türkiye’nin mevcut gaz fiyatı dinamiklerinden tam olarak yararlanabileceğini belirtenBensh, “Bunun için ABD'nin ucuz gazından olabildiğince alabilir. Fiyatlar her zaman düşük kalmayacak, 6 ila 9 ay içinde yükselecek. Türkiye'nin çok ucuz fiyatlardan yaralanabilmesi için yıl sonuna kadar vakti var" demişti.
Bensh, Türkiye'nin ABD'den ucuza alacağı gazın tamamını kendi iç pazarında tüketmesi gerekmediğini ve bunun bir kısmının Avrupa'ya ihraç edilebileceğini vurgulamıştı.
