Irak-Türkiye petrol hattında kritik eşik: 1973 Anlaşması bu yıl sona eriyor
Bağdat (Rûdaw) - Irak ile Türkiye arasında 1973 yılında imzalanan stratejik "Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması" bu yıl Temmuz ayında sona erecek. Kuzey Petrol Şirketi Müdürü Amir Halil, anlaşmanın yenilenmesi için Türk tarafıyla görüşmelerin sürdüğünü belirtirken; SOMO, Kürdistan Bölgesi boru hattı üzerinden Türkiye’ye yapılan sevkiyatın devam ettiğini bildirdi.
Irak Kuzey Petrol Şirketi Müdürü Amir Halil, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Türkiye ile Irak arasındaki anlaşmanın 27 Temmuz 2026 tarihinde resmen dolacağını anımsattı.
Yenileme için Ankara ile yoğun mesai
Sürecin hukuki boyutuna dikkat çeken Halil, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 21 Temmuz 2025 tarihinde imzaladığı kararın ardından bu sürecin netleştiğini hatırlattı.
Amir Halil, "Anlaşmanın 27 Temmuz itibarıyla sona erecek olması nedeniyle Türk yetkililerle bir süredir masadayız. Sözleşmenin güncellenmesi ve şartların yeniden belirlenmesi için koordinasyon toplantılarımız aralıksız devam ediyor" dedi.
IŞİD ile savaş döneminde hasar gören boru hattındaki teknik çalışmaların da sürdüğünü belirten Halil, hattın ne zaman tam kapasiteyle sevkiyata hazır olacağının Ankara ile varılacak yeni mutabakata bağlı olduğunu vurguladı.
Kürdistan hattı üzerinden sevkiyat sürüyor
Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) Genel Müdürü Ali Nizar ise, ulusal hattaki onarım çalışmaları sürerken Kürdistan Bölgesi üzerinden geçen boru hattının aktif olarak kullanıldığını belirtti.
Nizar, "Şu an Kürdistan Bölgesi hattı üzerinden Türkiye’ye günlük ortalama 160 bin ile 200 bin varil arasında petrol gönderiyoruz. Bu miktar lojistik şartlara göre bazen artsa da, satılan petrol uluslararası borsalarda oldukça yüksek fiyatlara alıcı buluyor" bilgisini paylaştı.
Basra ve Hürmüz çıkmazı
Hürmüz Boğazı’ndaki duruma da değinen SOMO Müdürü Ali Nizar, Basra’daki güney limanlarından yapılan petrol satışlarının bu ay kısıtlı olduğunu belirtti.
Nizar, "Güney limanlarından petrol sattık ancak bu miktar önceki dönemlerle kıyaslanamaz, oldukça sınırlı" ifadelerini kullandı.
Irak’ın petrol taşıma gemisi olmadığını hatırlatan Nizar, "Biz petrolü limanda satıyoruz. Alıcı firmalar bu petrolü Hürmüz Boğazı üzerinden mi götürür yoksa Körfez’de mi kullanır, bu tamamen alıcı şirketlerin kararıdır. Petrol sattığımız şirketler tanınmış uluslararası firmalardır ve herhangi bir yaptırım altında değillerdir" dedi.
Türkiye ile anlaşma
Türkiye ile Irak arasında 1973 yılından bu yana yürürlükte olan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 27 Temmuz 2026 itibarıyla sona erecek.
Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, 21 Temmuz 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştı.
Buna göre, Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, Ham Petrol Boru Hattı Protokolü ve diğer ilgili anlaşma ve protokoller, 27 Temmuz 2026 tarihinden itibaren sona erecek.
İki ülke arasında 27 Ağustos 1973'te imzalanan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması çerçevesinde hattın ilk fazı, 1976 yılında işletmeye alınmıştı. Anlaşma, 2010'da yenilenerek 15 yıllığına uzatılmıştı.