Erbil (Rûdaw) – Erbil'de düzenlenen Büyük Kürdistan Edebiyat Festivali, teknolojinin edebiyat üzerindeki etkilerini ve okur sayısındaki düşüşü tartışmaya açtı. Festivale katılan şairler, "duygu ve hayal" var olduğu sürece, “yapay zekanın gerçek bir şairin kalp atışının yerini alamayacağını” vurguladı.
Kurmanci bir şiirle, katılımcıların hayali Efrin ve Rojava'nın cadde ve sokaklarına taşındı.
13 yıldır Kürdistan Bölgesi'nde yaşayan şair Tara İbo, `Efrin'in yaralı ruhunun temsilcisi` olarak festivale katıldı.
İbo, bu dönemde şairliğin sadece kelimeleri yazmak olmadığını, teknolojinin yok ediciliğine karşı bir kimlik savunması olduğuna inanıyor.
Şair Tara İbo, Rûdaw'a yaptığı açıklamada, "Engeller çok fazla ama sonunda halk, gerçek şairleri ve iyi yazarları tanır" dedi.
Geçen yıl online olarak düzenlenen festival, bu yıl Erbil'de yüz yüze gerçekleştirilerek edebiyat dünyasına farklı bir sıcaklık kattı.
Endişe ortak
Salonda toplanan şairlerin çoğunu ortak bir endişe bir araya getiriyor: Kitap okurunun azalması ve sosyal ağlar ile insan duygularına hükmeden yapay zekanın egemenliği.
Şair Mamiz Herki, "Teknolojinin yazarlar üzerinde çok kötü bir etkisi oldu. Çünkü eski yazarların kitaplarına, yazılarına ve eserlerine bakarsak, kendi fikirleri, düşünceleri ve duygularıyla yazmışlar. Ama şimdiki yazılara bakarsak çoğu birbirine benziyor ve bu da yapay zekanın etkisidir" dedi.
Okurun zevkinin değişmesi ve yeni neslin felsefe ile derin edebiyattan uzaklaşması, şiirin bedeni üzerindeki bir başka yara.
Nasih Xargêlaneyî, evindeki büyük kütüphanesinde, edebi sokakta görülen aynı mücadeleleri yaşıyor.
“O kadar sosyal ağlarla meşguller ki…”
Şair Nasih Xargêlaneyî durumu şöyle anlatıyor:
"Evde şimdi çocuklarım var, o kadar sosyal ağlarla meşguller ki, kütüphanemdeki kitaplarla o kadar meşgul değiller. Evde büyük bir kütüphanem var, onlardan çok rica ediyorum; git bir felsefe kitabı çıkar da kendini ve insanları tanı."
Festivalin ana amacı sadece eleştiri yapmak değil, Kürdistan'ın dört parçasından 170 şairi edebi bir çatı altında toplayarak dilin ve şiirin hala yapay sınırları aşabildiğini göstermekti.
Festival organizatörü Rizgar Çavşin, Rûdaw'a, "170 şair katıldı ve bu sayıdan 95'i yarışmaya girdi. Bu 95'ten 32'si finale kaldı ve biz de birinci, ikinci ve üçüncüyü seçtik" dedi.
Festival, 50'den fazla şair ve yazarın katılımıyla sona erdi.
Teknoloji ciddi bir tehdit olsa da, bu salondaki farklı sesler diyor ki: "İnsanların duygusu ve hayali" var olduğu sürece, hiçbir yapay zeka, gerçek bir şairin kalp atışının yerini tutamaz.
