Erbil (Rûdaw) – Antik astronot teorileriyle tanınan İsviçreli yazar Erich von Däniken, 10 Ocak 2026’da 90 yaşında yaşamını yitirdi. Von Däniken’in, İsviçre’nin orta kesiminde bir hastanede hayatını kaybettiği ailesi ve temsilcileri tarafından doğrulandı.
Von Däniken’in internet sitesinden yapılan açıklamada, yazarın 9 Ocak’ta tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdiği belirtildi. Kızı Cornelia von Däniken de ölümü İsviçre haber ajansı SDA’ya doğruladı. Uluslararası basında yer alan haberlerde, yazarın ileri yaşa bağlı sağlık sorunları yaşadığı ifade edildi.
“Tanrıların Arabaları” ile dünya çapında ün kazandı
Erich von Däniken, 1968 yılında yayımlanan “Chariots of the Gods” (Tanrıların Arabaları) adlı kitabıyla dünya çapında tanındı. Kitapta, Maya, Antik Mısır ve diğer eski uygarlıkların, geçmişte Dünya’yı ziyaret eden uzaylı varlıklardan ileri teknoloji bilgisi aldığı ve bu sayede piramitler gibi dev yapılar inşa edebildiği iddia ediliyordu.
İnsanlığın Ay’a ilk kez ayak basmaya hazırlandığı bir dönemde yayımlanan eser, gizemli ve açıklanamayan olgulara yönelik ilgiyi artırdı. Kitap, bilim çevrelerinden sert eleştiriler almasına rağmen geniş bir okur kitlesine ulaştı.
32 dilde 60 milyon satış
Uluslararası kaynaklara göre von Däniken, “Tanrıların Arabaları”nın ardından benzer temalarda 20’den fazla kitap kaleme aldı. Tarihsel ve bilimsel verilerle uyuşmadığı yönünde yoğun eleştiriler alan bu eserler, 32 dile çevrildi ve yaklaşık 60 milyon adet satıldı. Bu kitaplar, “antik astronot teorileri” olarak bilinen akımın yaygınlaşmasında belirleyici rol oynadı.
Tartışmalar ve hukuki sorunlar
1935 yılında İsviçre’nin Schaffhausen kentinde doğan von Däniken, katı Katolik bir ailede büyüdü. Yatılı okulda aldığı dini eğitime karşı, yaşamın kökenine ilişkin İncil anlatılarına alternatif fikirler geliştirdiği biliniyor.
1950’li yıllardan itibaren garson ve barmen olarak çalışan von Däniken, bu dönemde dolandırıcılık ve mali usulsüzlük suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı ve kısa süreli hapis cezaları aldı. İlk kitabının büyük ticari başarısının ardından da vergi kaçırma suçlamaları nedeniyle yeniden cezaevine girdi.
Paranormal araştırmalar ve seyahatler
Hapisten çıktıktan sonra elde ettiği maddi imkânlarla von Däniken, paranormal konulara yoğunlaştı. 1970’li yıllar boyunca Mısır, Hindistan ve Latin Amerika’da saha gezileri düzenledi, konferanslar verdi ve teorilerini yaymak amacıyla dernekler kurdu. Video ve multimedya araçlarını kullanarak geniş kitlelere ulaşmayı başardı.
Bilim insanları tarafından ortaya konan çelişkiler ve eleştiriler, ne von Däniken’i ne de takipçilerini, Dünya’nın geçmişte uzaylılar tarafından ziyaret edildiği inancından vazgeçirebildi.
Ig Nobel Ödülü
Von Däniken, 1991 yılında “şüpheli iddia ve deneylerle bilime olan farkındalığı artırdığı” gerekçesiyle Ig Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü. Bazı belgesellerde kanıt olarak sunduğu eserlerin yeni üretim olduğunun ortaya çıkmasına rağmen, teorilerinin temelinin doğru olduğunu savunmayı sürdürdü.
1980’lerden itibaren İngilizce konuşulan ülkelerde popülaritesi azalsa da, kitapları ve fikirleri yarı-belgesel arkeoloji yapımlarını ve “The X-Files” gibi paranormal temalı televizyon dizilerini etkiledi.
Son yılları
Von Däniken’in kitaplarından esinlenerek kurulan “Mystery Park” adlı tema parkı, beklenen ilgiyi görmedi ve birkaç yıl içinde kapandı. Parkın yapıları bugün büyük ölçüde atıl durumda bulunuyor.
Erich von Däniken, 65 yıldır evli olduğu eşi Elisabeth Skaja ile birlikte yaşamını sürdürüyordu. Yazarın bir kızı ve iki torunu bulunuyor. Von Däniken, ardında büyük tartışmalar yaratan teoriler ve milyonlarca okura ulaşan eserler bırakarak hayatını kaybetti.
