Erbil (Rûdaw) – Erbil’in Soran Bağımsız İdaresi sınırları içerisinde bulunan Balakayati bölgesinde salatalık hasadı çiftçinin yüzünü güldürmedi. Günlük 40 ton üretim yapılan bölgede fiyatların düşüklüğü nedeniyle zarar eden çiftçiler, ürünlerini pazarlayamamaktan şikayetçi. Öte yandan bir süpermarket zinciri, yerli üreticiye destek için ürünleri alma taahhüdünde bulundu.
Kürdistan Bölgesi’nin tarım merkezlerinden Balakayati bölgesinde salatalık hasadı devam ediyor ancak piyasadaki fiyat istikrarsızlığı üreticiyi iflasın eşiğine getirdi.
Bölgede günlük yaklaşık 40 ton salatalık üretiliyor; bunun 10 tonu Soran pazarına, 30 tonu ise Erbil’deki hallere gönderiliyor.
Soran Tarım Müdürlüğü verilerine göre bu yıl bölgede 2 bin 750 dönüm araziye salatalık, 8 bin dönüm araziye ise domates ekildi.
“Bazen borçlu çıkıyoruz”
Üreticiler, salatalığın kilosunu tarlada sadece 200 dinara satabildiklerini, ancak bu rakamın sadece üretim maliyetini karşıladığını belirtiyor.
Çoman ilçesine bağlı Nawende köyünden çiftçi Bahtiyar Şoreş, Rûdaw’a yaptığı açıklamada yaşadıkları krizi şu sözlerle özetledi:
“Bir kilo salatalığı 200 dinara satıyoruz. Oysa bir ton salatalığın bize üretim maliyeti zaten 200 bin dinar. Buna nakliye ve işçilik giderlerini eklediğimizde ton başına 180 bin dinar ek masraf çıkıyor. Çoğu zaman satıştan sonra cebimizde para kalmadığı gibi bir de borçlu çıkıyoruz.”
Tarlada 200, markette 750 dinar
Rûdaw’ın yaptığı araştırmaya göre, Balakayati salatalığının fiyatı zincirdeki halkalar ilerledikçe katlanıyor. Çiftçiden 200-250 dinara çıkan salatalık, halde 350-400 dinara toptancılara, market ve manavlarda ise vatandaşın eline ulaşana kadar 750 dinara yükseliyor.
Soran Hali Temsilcisi Kevkez Sadık, ürünlerin halde ucuz olduğunu ancak perakendecilerin yüksek fiyatlarla sattığını ifade etti.
Gübre fiyatları ve kontrol noktası engeli
Çiftçilerin bir diğer büyük sorunu ise artan girdi maliyetleri. Bölgesel gerilimler ve lojistik sorunlar nedeniyle gübrenin torba fiyatı 20 bin dinardan 50 bin dinarın üzerine çıktı.
Ayrıca, Kürdistan Bölgesi’nde üretilen ürünlerin Irak’ın orta ve güney illerine gönderilmesinde de ciddi engeller yaşanıyor. Kevkez Sadık, özellikle bazı kontrol noktalarında Heşdi Şabi gruplarının yerli ürünlerin geçişinde zorluk çıkardığını, bunun da pazarın daralmasına neden olduğunu vurguladı.
Soran İdaresi’nden destek sözü: Yatırımcıya çağrı
Soran Bağımsız İdaresi Sorumlusu Helgurd Şeyh Necip, çiftçilerin taleplerine yanıt vererek, yerli ürünün pazarlanması için ciddi bir çalışma yürüteceklerini söyledi.
16 yıldır tamamlanmasına rağmen faaliyete geçmeyen soğuk hava depoları sorununa da değinen Şeyh Necip, “Yatırımcılarımıza çağrıda bulunuyorum; bölgede soğuk hava depoları kurun, biz her türlü kolaylığı sağlamaya hazırız” dedi.
Soran Tarım Genel Müdürü Kameran Hüseyin ise bölgenin Irak’ın en zengin tarım havzası olduğunu belirterek, yerli ürünlerin "markalaşması" gerektiğini ve hükümetin tarım yatırımlarını artırmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
Team Mart’tan müjdeli haber
Rûdaw’ın canlı yayını sırasında üreticilerin sesini duyan süpermarket zinciri Team Mart’tan destek geldi. Team Mart CEO’su Dr. Muhammed İsmail, yayına bağlanarak şunları söyledi:
“Irak genelinde 183 şubemiz var. Balakayati’nin kaliteli ürünlerini satın alıp raflarımızda satmaya hazırız. Yerli üreticinin yanındayız ve bugünden itibaren satın alma prosedürlerini başlatıyoruz.”
Bu gelişme, ürünleri ellerinde kalan ve düşük fiyattan şikayet eden Balakayati çiftçileri için bir umut ışığı oldu.
.jpg&w=3840&q=75)
