Siyasi İşler ve Seçim İşbirliğinden Sorumlu BM Irak Temsilcisi Yardımcısı ve BM Genel Sekreteri'nin Irak Özel Temsilcisi Vekili Claudio Cordone, “Uluslararası toplum ve Birleşmiş Milletler, Kürdistan parlamento seçimlerini yakından takip ediyor. Gördüğümüz bütün siyasi partiler seçime katılacaklarını söylüyorlar” dedi.
Adil ve şeffaf bir seçimin yapılmasını öneminden bahseden Claudio Cordon, “Seçimlerde hiç kimse kendisini başka bir kişi olarak tanıtamayacak, oylar tüm tarafların huzurunda elektronik ve manuel olarak sayılacak. Doğrudan seçim sonuçları seçim merkezlerinde açıklanacak, tüm sonuçlar ise 24 saat içinde açıklanmış olacaktır. Alınan tüm önlemler, sürecin organize edilmesi ve hile karıştırma olasılığın azaltması için çok önemli” değerlendirmesinde bulundu.
Claudio Cordoni, seçimlerin Kürdistan Bölgesi için çok önemli olduğunu ve Kürdistan Bölgesi kurumlarının meşruiyetinin seçimlerle yenilenmemesi halinde, birileri Federal Mahkemeye gidip geçici hükümetin aldığı tüm kararları iptal etme talebinde bulunabileceğini belirtti.
UNAMI olarak siyasi partiler arasında yapılacak olan müzakerelerin veya siyasi diyalogların bir parçası olmayacaklarını aktaran Claudio Cordone ” Bahsedilen anlamda bir rolümüz yok, dolayısıyla siyasi diyaloğun bir parçası olmayacağız. Geçtiğimiz Mayıs ayında Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan son yetki belgesine uygun olarak görevimiz, seçim sürecine teknik destek sağlamaktır. Ama işin siyasi boyutu partilerin ve yeni parlamentonun yetkisi altına olacaktır” dedi.
Kadınların seçim kampanyalarına özgür bir şekilde katılmalarını sağlanmasının gerektiğini vurgulayan Claudio Cordoni, Kürdistan seçimlerinde 350'si kadın olmak üzere toplam bin 193 aday olduğunu ve buda BM misyonu için çok önemli olduğunu söyledi.
Siyasi İşler ve Seçim İşbirliğinden Sorumlu BM Irak Temsilcisi Yardımcısı ve BM Genel Sekreteri'nin Irak Özel Temsilcisi Vekili Claudio Cordone 28 Ağustosta Rûdaw muhabiri Nwener Fatih ile bir röportaj gerçekleştirdi:
Rûdaw: Geçen hafta Irak Seçim Komisyonu başkanıyla görüştünüz. Kürdistan’da seçim hazırlıklarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Claudio Cordone: Kürdistan Bölgesi Başkanı’nın sonunda kesin bir tarih açıklaması ve 20 Ekim’deki seçimler için hazırlıkların devam etmesinden memnununuz. Bildiğiniz gibi Seçim Komisyonu bunun gerçekleştirmek için buraya geldi. Seçimleri takip etmesi için özel bir komite kuruldu. Biz BM misyonu olarak geçmişte birçok yönden yaptığımız gibi bunu desteklemeye devam edeceğiz.
Rûdaw: Bugünlerde siyasi partilerle bir görüşme gerçekleştirdiniz mi? Herhangi bir siyasi partinin Kürdistan'daki seçimleri yeniden erteleme niyetinde olduğunu duydunuz mu? Seçimlerin zamanında yapılacağına dair herhangi bir garantiniz var mı?
Claudio Cordone: Evet, uluslararası toplumun özelliklede Birleşmiş Milletlerin bu seçimi yakından takip ettiğini mesajını vermek için tüm siyasi partilerle görüştük. Seçimler Uzun süre ertelendi, bunun Kürdistan Bölgesi'ndeki kurumların meşruiyetini etkileyeceğini ve seçimin yapılmasının zamanı geldiğini düşünüyorum. Bunu için kesin bir tarih in belirlenmesi bizi son derece mutlu etti. Belki de bazı tarafların, siyasi partilerin bu seçimi boykot edebileceği konusunda çekincelerini ifade etmiş olabilir. Ama şu anda görüştüğümüz siyasi partilerin tamamı, seçimlere katılmak istediklerini belirttiler. Seçimlerin şeffaf, güvenilir ve iyi yönetilmesi, bu belirsizliğin devam etmesinden daha önemli.
Rûdaw: Peki, şu ana kadar görüştüğünüz tüm siyasi partiler size belirlenen tarihte seçimlere hazır olduklarına dair mesaj verdi mi?
Claudio Cordone: Evet, bildiğiniz gibi tüm partiler aday gösterdi. Şu anda 350'si kadın olmak üzere bin 193 aday var ki bu, BM misyonu olarak bizim için çok önemli. Kadınların siyasi sürece özelliklede seçimlere katılmalarını kolaylaştıran, Güvenlik Konseyi'nde çıkardığımız bir karar var, yani şu ana kadar işler iyi gidiyor.
Rûdaw: Kürdistan Başkanı Sayın Neçirvan Barzani ile de görüştünüz. Atığınız bir tweette, görüşmede “adil ve şeffaf” bir seçimden bahsettiğinizi yazdınız. Bunu biraz açıklar mısınız? Adil ve şeffaf bir seçim sizin için ne anlama geliyor?
Claudio Cordone: Elbette seçimin teknik yönlerine odaklanıyoruz, özellikle seçimlerde hile yapılma riskinin mümkün olduğunca azaltılmasını sağlamaya çalışıyoruz. Ayrıca seçmenlerin biyometrik yoluyla tespit edilmesi gibi mevcut prosedürlere ilişkin bazı detaylardan da bahsedebilirim. Seçimlerde hiç kimse kendisini başka bir kişi olarak tanıtamayacak, oylar tüm tarafların huzurunda elektronik ve manuel olarak sayılacak. Doğrudan seçim sonuçları seçim merkezlerinde açıklanacak, tüm sonuçlar ise 24 saat içinde açıklanmış olacaktır. Alınan tüm önlemler, sürecin organize edilmesi ve hile karıştırma olasılığın azaltması için çok önemli. Ayrıca işlerin zamanında yürüdüğünden emin olmak için deneysel testler konusunda Seçim Komisyonu ile birlikte çalıştık. Seçim mekanizması açısından, parmak izlerinin okunmaması sorunu da dahil olmak üzere, tüm bu sorunların çözüldüğünü düşünüyorum.
Rûdaw: Bahsettiğiniz tüm bu tedbirler göz önüne alındığında, seçimin adil ve şeffaf olmayacağına dair herhangi bir kuşkunuz var mı?
Claudio Cordone: Her zaman kötümser olmanıza gerek yok, elinizden geleni yapıyorsunuz ve bizde destek veriyoruz. Seçimleri biz yönetmiyoruz, tüm siyasi partilerle görüşmeler yapıp Seçim Komisyonu’na destek vermekteyiz. Herkesi bu seçime demokratik bir şekilde yaklaşmaya çağırıyoruz. Buradan da seçmenleri oy kullanmaya teşvik etmek istiyoruz. İnsanlar, seçimlerde sahtekarlık olduğunu ya da seçimlerin ciddi olmadığını konusunda bazen şüpheye düşebilir. Ancak oy vermezseniz, bu seçimlerin sonucunu etkileme fırsatını kaçırmış olacaksınız. Dolayısıyla seçimlerde geniş katılımın önemli bir nokta olduğunu düşünüyorum.
Rûdaw: Birleşmiş Milletler Irak Yardım Misyonu (UNAMI) olarak adil ve şeffaf bir seçim için farklı yolarla Seçim Komisyonuna destek veriyorsunuz, bu süreci garanti altına almak için ne gibi destekler sağlıyorsunuz?
Claudio Cordone: Seçim Komisyonuyla günlük olarak çalışan ve tüm ayrıntıları gözden geçiren seçim çalışanlarımız mevcut. Böylece sahtekarlık riskinin önlenmesi için sürecin teknik olarak mümkün olduğunca kusursuz olmasını sağlıyoruz. Seçim Komisyonu, Kürdistan Bölgesindeki diplomatik misyonlardan seçimi gözlemlemeleri için bir talep oluşturdu. Bizde bunu destekliyoruz. Bunu kolaylaştırmaya çalışıyoruz, elbette gözlemci sayısı çok fazla değil ama yine de seçim günü, hatta oylama öncesinde ve sonrasında dışarıdan gözlemcilerin olması önemli. Bildiğiniz gibi seçim merkezlerinde farklı siyasi partilerin ve yerel kuruluşların temsilcileri bulunuyor. Bunlar hepsi adil ve özgür bir sonuç elde etmek için önemli olduklarını unutmayalım.
Rûdaw: Yani UNAMI bu seçimlere gözlemci olarak katılmıyor mu?
Claudio Cordone: Doğru, bunu daha önce yapmadık çünkü bizim görevimiz sadece Seçim Komisyonu ile çalışmak olarak belirlendi. Gözlemleme işini Seçim Komisyonu ile doğrudan bağlantılı olmayan başka kurumların yapmasını tercih ediyoruz. Dolayısıyla alınacak önlemler konusunda istişareler veriyoruz.
Rûdaw: Özgür ve adil bir seçim, tüm siyasi partiler için özgür ve adil bir kampanyayla sağlanır, siz siyasi partilerin seçim kampanyalarını takip edecek misiniz?
Claudio Cordone: Evet kesinlikle, biliyorsunuz ki bizim bir seçim ekibimiz var, aynı zamanda insan haklarını gözetleyen ekiplerimiz var, sosyal medyadaki her türlü gözdağı ve saldırıyı izleyen başka ekiplerimiz de var. Aynı zamanda süreci gözlemleyen hükümete bağlı güvenlik komitesi var. Bu süreçte özelliklede kadın adaylar için özel çaba gösterilmesini teşvik ediyoruz. Geçen gün Kadın Yüksek Kurulu ile bu konuda nasıl yardımcı olabileceğimizi görüştüm. Tabi ki alınan bu tedbirler etkili olacak ve elimizden geldiğince gözlemlemeye devam edeceğiz. Açık bir saldırı veya şiddet eylemi görürsek bunları rapor edeceğiz. Diğer taraflarında bu konuyu takip edeceğinden eminim.
Rûdaw: Kürdistan Bölgesi hükümeti yetkilileriyle yaptığınız görüşmeler çerçevesinde, tüm siyasi partiler için sağlanması gereken özgür ve adil seçim kampanyasından bahsettiniz mı?
Claudio Cordone: Seçim kampanyaları yakında başlayacaktır. Bu konuda yapılan hazırlıkları görüştük. Güvenlik Komisyonunun ve seçim komisyonunun çalışmalarından haberimiz var, ayrıca İçişleri Bakanlığının bu konuda üstlenmesi gereken önemli bir rol var. Bizim kadınların katılmasının teşvik edildiğinden emin olma gibi bir görevimiz var. Çünkü bazen kampanyalara katılan kadınlar, erkeklerden daha fazla hedef alınıyor.
Rûdaw: Biliyorsunuz ki seçimlerden sonra yeni bir dönem başlayacak, ilki siyasi partilerin seçim sonuçlarını kabul etmesi olacaktır, daha sonra tüm taraflar görüşüp yeni bir parlamento kurmaları ve her şeyden önce bir anlaşmaya varmaları gerekiyor. Görüştüğünüz siyasi partilere bu seçim sonuçlarını kabul edip etmeyeceklerini sordunuz mu?
Claudio Cordone: Seçim güvenilirse ve iyi yönetilirse sonuçlardan şüphe etmek için hiçbir neden yoktur. Buradaki demokratik oyun, kaybedenler arasında olsanız bile seçim sonuçlarını kabul etmektir. Ne yazık ki bazen sadece burada değil, diğer ülkelerde de seçimleri kaybedenlerin yaptığı ilk şey, seçimin meşruiyetinden şüphe etmektir. Onun için seçimin şeffaf ve adil bir şekilde yapılmasının önemli olduğunu düşünüyorum. Daha sonra seçim sonuçları kabul edilerek, hükümetin kurulması ve çeşitli kurumların atanmasına ilişkin siyasi müzakereler başlayacaktır, buda normal demokratik sürecin bir parçasıdır.
Rûdaw: UNAMI olarak siyasi partiler arasında yapılacak olan müzakerelerin veya siyasi diyalogların bir parçası olacak mısınız? bu konuda bir rol üstlenmeyi düşünüyor musunuz?
Claudio Cordone: Bahsettiniz anlamda bir rolümüz yok, dolayısıyla siyasi diyaloğa katılmıyoruz. Geçtiğimiz Mayıs ayında Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan son yetki belgesine uygun olarak görevimiz, seçim sürecine teknik yardım sağlamaktır. Ama işin siyasi boyutu partilerin ve yeni parlamentonun yetkisi altına olacaktır.
