Brezilya’dan Rojava'ya uzanan çarpıcı hikaye - Adı artık ‘Rojda’ ve iyi derecede Kürtçe konuşuyor

Rojava'da yaşayan Brezilyalı aktivist Natalia Gonzalez de Oliveira, sanatsal faaliyetlere imza atıyor.

"Rojda" adını kullanan ve iyi derecede Kürtçe konuşan Gonzalez, Süleymaniye'de Kürtler üzerine bir konferansa ve Hunergeha Welat'ın konserine katıldı. Gonzalez, Rûdaw'a Kürtlerle olan serüvenini anlattı.

Kürt kadınlarının mücadelesinin kendisini çok etkilediğini belirten Natalia Gonzalez, "Rojava hakkında bir haber okudum çünkü özgürlük üzerine çalışan bir kadın hakkında araştırma yapıyordum. Faşizme karşı direnmek için savaşan ve örgütlenen kadınlar hakkındaki haberleri okudum. Mesela IŞİD'e karşı savaşıyorlardı. Bunu okuduğumda nutkum tutuldu. 'Vay canına!' dedim. Bu 2017'deydi" dedi.

Natalia Gonzalez, Rojava yolculuğunun nasıl başladığını ise şöyle anlattı:

"Bakın, Rojava'ya vardığımda kültürel bir iş için gitmedim. Durumu görmek, toplumun devletsiz bir yaşam için kendini nasıl örgütlediğini görmek için gittim. Bir başkanları yok. Bunu nasıl yönetiyorlar? Bu 'Demokratik Konfederalizm' nedir? Bunu görmek için gittim. Sonra oraya aşık oldum. Neden? İster inanın ister inanmayın, bunun ideolojiyle ilgisi yok. Toplumla ilgisi var. Gerçek bir toplum gördüm, insanlar birlikte çalışıyor, birlikte iş yapıyorlardı."

Natalia Gonzalez, Rojava'daki yaşamına dair ise şunları söyledi:

"Rojava'ya gittiğimde kendimi iyi ve güvende hissediyorum çünkü toplum bizimle. İdeoloji her yerde aynı, herkeste olmasa da genel olarak aynı. Onlar için en önemli şey yaşam, direniş, kültür ve demokrasiye bağlı. Kadınlar da çok güçlü. Kendilerini örgütleme yetenekleri var. Savaşma yetenekleri var. Gittiğiniz her yerde kendi işlerini yapıyorlar."

Natalia Gonzalez de Oliveira, Rûdaw'ın sorularını yanıtladı:

Rûdaw: Bu bir Kürt konferansı. Daha önce hiç burada bulundunuz mu?

Natalia Gonzalez: Evet, İngilizce konuşuyorum ama Kurmanci de konuşuyorum.

Rûdaw: Rojava'nın adını nasıl duydunuz?

Natalia Gonzalez: Rojava hakkında bir haber okudum çünkü özgürlük üzerine çalışan bir kadın hakkında araştırma yapıyordum. Faşizme karşı direnmek için savaşan ve örgütlenen kadınlar hakkındaki haberleri okudum. Mesela IŞİD'e karşı savaşıyorlardı. Bunu okuduğumda nutkum tutuldu. 'Vay canına!' dedim. Bu 2017'deydi. "Alina Sanchez" adında Arjantinli bir kadını tanıyorum. Orada Kürt halkı ve Kürt kadınlarıyla birlikte savaşıyordu.

Rûdaw: YPG'nin bir parçası olduğunu mu kastediyorsun?

Natalia Gonzalez: Evet, onun bir parçasıydı. Şehit düştü ve bu hikaye beni çok etkiledi, ben de daha fazla okumaya başladım. Brezilya'da Kürdistan hakkında pek haber alamıyoruz.

Rûdaw: Yani Rojava'yı gazetelerden, televizyon programlarından ya da siyasetten mi duydunuz?

Natalia Gonzalez: Evet, bu şekilde. İlk okuduğumda, "Kürt halkı da ne? Daha önce hiç duymamıştım, Kürtleri bilmiyorum" dedim. Şaşırmamın yanı sıra Ortadoğu'da özgürlükleri için savaşan kadınlar hakkında bir şeyler duyduğuma da çok sevindim. Çünkü biz Latin Amerikalılar için, Ortadoğu'daki kadınların şunu yapamayacağını, bunu yapamayacağını, özgür olmadıklarını düşünürüz. Ama çok güçlü kadınlar hakkında bir haber okuduktan sonra...

Rûdaw: Peki, Kürtler hakkında hiçbir şey bilmiyor muydunuz?

Natalia Gonzalez: Hayır.

Rûdaw: Kürt kadınlarını da mı?

Natalia Gonzalez: Hayır.

Rûdaw: Şimdi her şeyi biliyorsunuz.

Natalia Gonzalez: Her şeyi değil.

Rûdaw: Çoğunu.

Natalia Gonzalez: Biliyor musunuz, her zaman söylerim, her gün öğreniyorum. Neden? Çünkü bütün Kürt halkı benim öğretmenim, çünkü bana toplumu, yaşamı ve kültürü öğretiyorlar. Bakın, ben Brezilyalıyım ve tiyatro alanında çalışıyorum. Ama alternatif tiyatro. Alternatif tiyatro diyebilirsek eğer. Çünkü ben tiyatroyu toplum için ve dansla birlikte yapıyorum. Buraya, Kürdistan'a geldiğimde, kendi kültürüm hakkında hiçbir şey bilmediğimi fark ettim.

Rûdaw: Kendi kültürünüz mü?

Natalia Gonzalez: Evet. Neden? Ben Brezilyalıyım. Ailem İtalya, Portekiz ve İspanya'dan. Soyadıma bakın, Gonzalez (İspanyolca), Oliveira (Portekizce). Ailem İtalyan-Fransız. Brezilya'ya kendi istekleriyle değil, mecbur kaldıkları için, yaşamak için gelmişler. Brezilya'nın yerli halkından sonra, ki benim akrabalarım Brezilya'nın yerli halkından değil. Avrupalılar Latin Amerika'ya ulaştıktan sonra tüm yerli kültürü öldürdüler. Benim dilim Portekizce, ki o da Portekiz'e ait. Brezilya'nın yerli dili değil. Brezilya'da kaç dil olduğunu biliyor musunuz? 200 dil var ama sadece bir milyon kişi bu dilleri biliyor.

Rûdaw: Yani kendi ülkenizden çok Rojava'ya gittiniz, öyle mi?

Natalia Gonzalez: Evet. Olabilir.

Rûdaw: Rojava'da ne yapıyorsunuz?

Natalia Gonzalez: Bakın, Rojava'ya vardığımda kültürel bir iş için gitmedim. Durumu görmek, toplumun devletsiz bir yaşam için kendini nasıl örgütlediğini görmek için gittim. Bir başkanları yok. Bunu nasıl yönetiyorlar? Bu 'Demokratik Konfederalizm' nedir? Bunu görmek için gittim.

Sonra oraya aşık oldum. Neden? İster inanın ister inanmayın, bunun ideolojiyle ilgisi yok. Toplumla ilgisi var. Gerçek bir toplum gördüm, insanlar birlikte çalışıyor, birlikte iş yapıyorlardı.

Altı ay sonra arkadaşlar beni tiyatro çalışması için davet ettiler. ‘Gel bizimle tiyatro yap, dans ettiğini gördük. Bize farklı bir hareket getirebilirsin’ dediler. Biraz korktum, ‘Hayır, buranın kültürünü bilmiyorum. Ben bir yabancıyım’ dedim. ‘Hayır, gel, gel, gel’ dediler. Sonra onlarla çalışmaya başladım. Tiyatro dersleri vermeye başladım. İngilizce olmadan, Kurmanci olmadan. Bunu nasıl yaptım? Bedenimle. Ders vermeye başladım ve sonra beni koreografi işi için davet ettiler. Çünkü konuşamadığım zamanlarda...

Rûdaw: Kürt kadınlarına Brezilya dansını mı öğrettiniz?

Natalia Gonzalez: Hayır. Bakın, biraz farklı. Dediğim gibi, kendi kültürüm hakkında bir şey bilmiyordum. Brezilya'da bir dansçıyım ama klasik bale yaptım. On yıl bale eğitimi aldım. Hala bale yapıyorum ama Rojava'da bale sunamam, onlarla bir ilgisi yok. Hoşlanmazlar ve ben de onlara öğretmek istemem.

Rûdaw: Onlara ne tür bir dans öğrettiniz?

Natalia Gonzalez: Nasıl yaptım? Daha önce öğrendiğim tüm teknikleri, onların bedenlerini hazırlamak için kullanıyorum. Mesela, açma germe vs.

Rûdaw: Hazırlık?

Natalia Gonzalez: O kelime. Evet, "Hazırlık." Onları dansa hazırlıyorum. Yoga kullanıyorum çünkü yoga biliyorum, ayrıca klasik bale ve modern dans da biliyorum. Biz bir araya gelip onlara bilgi verdikten ve onları eğittikten sonra, grup hazır olduğunda, arkadaşlar müzik yapıyor; ben "Hunergeha Welat"ta çalışıyorum. Onlar müzik yapıyorlar.

Rûdaw: Kürtçe şarkılar mı?

Natalia Gonzalez: Evet, her şey Kürtçe.

Rûdaw: Bildiğiniz bir Kürtçe şarkı var mı?

Natalia Gonzalez: Benden şarkı söylememi istemeyin.

Rûdaw: Biliyor musunuz, bilmiyor musunuz?

Natalia Gonzalez: Evet, "Hunergeha Welat" ile çalışıyorum. Hepsini seviyorum.

Rûdaw: Peki, halay çekmeyi biliyor musunuz?

Natalia Gonzalez: Evet, Kürt dansını (halay) biliyorum çünkü bakın, her zaman arkadaşlarımla dans ediyorum. Rojava'da sürekli dans ediyorlar. Dışarı çıktığımızda, Newroz için, tüm kutlamalar için halay çekiyoruz. Bu çok ilginç bir şey. Onların dans tarzını sevmeye başladım, çünkü el ele tutuşuyorlar. Balede yalnız dans edersin, modern dansta da. Ama burada el ele tutuştuklarında ve birlikte dans ettiklerinde, bu dansın yerli kültürle nasıl bağlantılı olduğunu anlıyorsun. Bu, toplum için çok önemli, onların kültürü ve tarihi için bir çalışma. Biz bu şeyi kaybettik. Ona sahip çıkmalı ve dünyaya göstermeliyiz. Onu korumalıyız. Bu yüzden şimdi insanlar diyor ki: "Çok şarkım var, çok param var, çok şey biliyorum ama mutlu değilim."

Rûdaw: Peki, son sorum, Brezilya'dayken Kürtlere bakış açınızla şimdiki bakış açınız arasındaki fark nedir?

Natalia Gonzalez: Kürdistan hakkında öğrenmeye başladığımda, sadece Kürdistan'ı değil, Ortadoğu'yu da öğreniyordum. Ortadoğu hakkında hiçbir şey bilmiyoruz. Ortadoğu'yu uzak ve yabancı bir yer olarak görüyoruz. Latin Amerika ile Avrupa arasında karşılaştırma yapmaktan pek hoşlanmıyorum, çünkü Avrupa bizim kültürümüzü yok etti. Tıpkı Ortadoğu'da yaptığı gibi. Avrupa ve Amerika'nın yaptığı şey bu. Bu bir gerçek. Ortadoğu'ya ne yapıyoruz? Rojava'dan bahsettiğinizde, sadece Rojava'dan bahsetmiyorsunuz, dört parçada da mücadele eden halktan bahsediyorsunuz. Herkes Kürtlerin bir ülkesi olmadığını biliyor. Eskiden Kürtlerin bir vatanı olmadığı düşünülürdü. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Kürtleri böldüler.

Rûdaw: Peki, tek bir cümlede, Kürt halkını nasıl görüyorsunuz?

Natalia Gonzalez: Çok fazla bilmiyorum çünkü sadece Rojava'da bulundum.

Rûdaw: Rojava ve Kürdistan Bölgesi.

Natalia Gonzalez: Rojava ve Güney halkı biraz farklı çünkü Rojava'nın ideolojisi farklı. Hayatta kalabilmek için ideolojileri konusunda çok güçlü olmaları gerekiyor çünkü Suriye'nin gerçekliği çok zor. Sadece Rojava'dan bahsetmiyoruz, onlar Suriye'nin içindeler. Orada birçok sorun olduğunu biliyoruz.

Rûdaw: Rojava'da rahat mısınız?

Natalia Gonzalez: Evet. Rojava'ya gittiğimde kendimi iyi ve güvende hissediyorum, çünkü toplum bizimle. İdeoloji her yerde aynı, herkeste olmasa da genel olarak aynı. Onlar için en önemli şey yaşam, direniş, kültür ve demokrasiye bağlı. Kadınlar da çok güçlü. Kendilerini örgütleme yetenekleri var. Savaşma yetenekleri var. Gittiğiniz her yerde kendi işlerini yapıyorlar.

Bakın, kadınlardan bahsettiğimde, ben de bir kadınım ve kadın olmanın ne kadar zor olduğunu biliyorum. Bu sadece burada, Ortadoğu'da böyle değil, Latin Amerika'da da böyle. Her zaman savaşmak zorundayız. Önde olmak için. En iyi olduğum için değil, eşit olmak istediğimiz için önde olmak istiyorum. Erkekler ve kadınlar eşit olsun. Ama bunu birlikte yapmak için, çok ama çok uzun bir zamana ihtiyacımız var. Mesela, Rojava bana nasıl savaşacağımızı öğretti. Kadın savaşabilir. Erkeklere karşı savaşmak istemiyorum. Bunu istemiyorum. Ama birlikte adım atmalıyız. Bunu birlikte yapmalıyız, çünkü kadınlar da var.

Rûdaw: Erkeklerle omuz omuza yürümek.

Natalia Gonzalez: Evet, omuz omuza. Bunu yapmak için zamana ihtiyacımız var.

Rûdaw: Çok teşekkürler.

Natalia Gonzalez: Teşekkürler.