Haber Merkezi - İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yapılan görüşmelerde, iki ülkenin Boğaz'dan elde edilecek gelirlerden payları dahil bazı mutabakatlara ulaşıldığını ve Boğaz'ın açılmasının ABD'nin İran'ın şartlarını kabul etmesine bağlı olduğunu söyledi.
İran'ın Tesnim Haber Ajansına göre Tuğgeneral Muhibbi, düzenlediği basın toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde kontrole sahip olduğunu söyleyen Muhibbi, ABD yönetiminin açıklamalarının aksine Basra Körfezi ve Boğaz'da hiçbir askeri geminin bulunmadığını ifade ederek, "Düşman savaş gemilerinin tamamı Hürmüz Boğazı'ndan en az 400 kilometre uzakta konumlanmışlardır ve askeri ve toprak açısından, İran'ın izni ve yönetimi olmadan hiçbir gemi bu su yolundan geçemez” dedi.
“Hürmüz Boğazı tamamen İran'ın kontrolünde”
Hürmüz Boğazı'nda Umman'a yakın olan su yolunun da tamamen İran'ın kontrolünde olduğunu savunan İranlı komutan, şunları kaydetti:
"Hürmüz Boğazı, İran'a ve karşımızda yer alan Umman ülkesine aittir. Yaklaşık bir ay önce Umman ile müzakerelere başladık ve her iki tarafın da kabul ettiği bazı mutabakatlara ulaştık. Bu müzakerelerde, iki ülkenin Boğaz'daki payı ile İran ve Umman'ın gelirlerden payları konusunda anlaşmalar sağlandı."
ABD'nin Umman ile İran arasındaki anlaşma sürecini engellemeye çalıştığını savunan Muhibbi, "Bu durum sürecin gecikmesine yol açmıştır. Eğer ABD engellemeyi bırakır ve mutabakat zaptına (17 Haziran'da imzalanan mutabakat) dönerse, ulaşılan mutabakat çerçevesinde Hürmüz Boğazı'nı açabiliriz. Dolayısıyla bizim koşullarımız ABD tarafından kabul edilmelidir. Eğer ABD koşullarımızı kabul etmezse Hürmüz Boğazı hiçbir şekilde açılmayacaktır" diye konuştu.
Ne olmuştu?
İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.
ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman kara sularından alternatif rota belirlemişti.
ABD'nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz'da Hürmüz Boğazı çevresinde şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık 2 hafta devam etmişti.
İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'nda ortak koridorun etkinleştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmuştu. Garibabadi, ABD ve diğer ülkelerin, "Hürmüz Boğazı'nın yalnızca İran'ın belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılacağını bilmesi gerektiğini" söylemişti.
