Haber Merkezi - İran Dışişleri Bakanlığı, İngiltere, Fransa ve Almanya’nın (E3) İran’ın nükleer programı gerekçesiyle BM yaptırımlarını yeniden devreye sokabilecek “snapback” mekanizmasını işletmek için BM Güvenlik Konseyi’ne başvurmasına sert tepki gösterdi.
Bakanlık, bu girişimi "hukuken geçersiz" ve "siyasi amaçlı" olarak nitelendirdi.
Yapılan açıklamada, "İran Dışişleri Bakanlığı, Fransa, Almanya ve İngiltere’nin 2231 sayılı karar hakkında yaptığı yasa dışı başvuruyu kesin bir dille reddetmekte ve en güçlü şekilde kınamaktadır. Bu temelsiz girişim, nükleer anlaşmada öngörülen anlaşmazlık çözüm mekanizmasına aykırıdır. Ayrıca daha önce iptal edilmiş kararları yeniden yürürlüğe koymaya yönelik haksız bir çabadır" ifadelerine yer verildi.
"Snapback için yetkileri yok"
Açıklamada, E3 ülkelerinin bu mekanizmayı işletmek için hukuki ya da ahlaki bir yetkisinin bulunmadığı vurgulandı: "Dolayısıyla yaptıkları bu başvuru geçersizdir, hükümsüzdür ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz."
"Üç Avrupa ülkesi yükümlülüklerini ihlal etti"
İran, E3 ülkelerinin uzun süredir yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve ABD’nin nükleer anlaşmadan yasa dışı şekilde çekilmesine destek verdiğini belirtti. Açıklamada, “Bu ülkeler ‘iyi niyetli taraflar’ olduklarını iddia edemezler. Kendi yasa dışı eylemlerini İran’ın anlaşma çerçevesindeki yasal adımlarıyla haklı göstermeleri mümkün değildir” denildi.
"Suçluyu ödüllendiriyor, mağduru cezalandırıyorlar"
Tahran, nükleer tesislerinin saldırıya uğradığı bir dönemde bu mekanizmanın gündeme getirilmesini “açık bir kötü niyet” olarak tanımladı. Açıklamada, “Gerçekleri görmezden gelen bu yaklaşım, suçluyu ödüllendirip mağduru cezalandırmaktadır. 2018’de anlaşmadan çekilen İran değil, ABD’ydi. Taahhütlerini yerine getirmeyen ve aksine yeni yaptırımlar uygulayan ise Avrupa ülkeleriydi” ifadeleri kullanıldı.
“Bu adıma gereken yanıt verilecektir”
Bakanlık, E3’ün bu adımının İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) arasındaki mevcut iş birliğini zayıflatacağını belirterek, “Gereksiz ve kışkırtıcı bu adıma gereken yanıt verilecektir” uyarısında bulundu.
İran, anlaşmayı korumak için bugüne kadar itidalli davrandığını hatırlatarak, "İran diplomasiyi samimiyetle sürdürmeye ve yapay krizlerin önlenmesine bağlı kalan BM üyeleriyle iş birliğine hazırdır. Ancak ilk adım, E3 ülkelerinin iptal edilmiş yaptırımları geri getirmeye yönelik yasa dışı girişiminin reddedilmesidir" açıklamasını yaptı.
E3’ün snapback başvurusu
İngiltere, Fransa ve Almanya, İran’a yönelik BM yaptırımlarını yeniden devreye sokabilecek "snapback" mekanizmasını işletmek amacıyla BM Güvenlik Konseyi’ne resmi başvuru yapmıştı.
