New York (Rûdaw) - Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi dönem başkanı Bahreyn, Hürmüz Boğazı krizini çözmek ve küresel ölçekte artan ürün fiyatlarını düşürmek amacıyla Çin ile diplomatik temaslarını yoğunlaştırdı.
Bahreyn, bu ay yürüttüğü Güvenlik Konseyi başkanlığı kapsamında boğazın tüm gemilerin geçişine açılması için güç kullanılmasını öngören bir karar taslağı sundu.
Toplantı öncesi bir mesaj yayımlayan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD Başkanı Donald Trump’ın dün geceki sert söylemlerine dolaylı bir yanıt verdi.
Trump, İran'ı "yıkmakla" tehdit etmiş ve boğazın açılmasının sadece Washington'ın sorumluluğu olmadığını savunmuştu.
Guterres'ten yoksul halklar uyarısı
Genel Sekreter Guterres, konuya ilişkin şunları söyledi:
"Hürmüz Boğazı düğümlendiğinde, dünyanın en yoksul insanları nefes alamaz hale geliyor. Filipinler’den Sri Lanka’ya, Mozambik’ten diğer toplumlara kadar gıda ve enerji maliyetlerindeki artışın etkilerini insanların günlük yaşamında görüyoruz."
Güvenlik Konseyi’ndeki görüşmelerde odak noktası İran olmasına rağmen, İran temsilcisi toplantıya davet edilmedi.
Çin ve Rusya, Ortadoğu’daki krizden İran’ı değil, ABD ve İsrail’i sorumlu tutuyor.
Büyük güçler arasındaki görüş ayrılığı
Çin'in BM Daimi Temsilcisi Fu Kong, güç kullanımına karşı çıkarak şu uyarıda bulundu:
"Mevcut şartlar altında üye ülkelere güç kullanma yetkisi vermek, yasa dışı güç kullanımını meşrulaştırmak anlamına gelir. Bu durum şüphesiz gerilimi tırmandıracak ve tehlikeli sonuçlar doğuracaktır."
Perşembe günü ABD’li üst düzey bir yetkili Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Washington’ın Bahreyn’in sunduğu taslağı desteklediğini doğrulamıştı. Rûdaw muhabiri Namo Abdulla’nın "Taslak yarın oylanacak mı?" sorusuna, ABD BM Daimi Temsilci Yardımcısı Tammy Bruce, "Destekliyoruz" yanıtını verdi.
Fransa'nın belirsiz tutumu
Washington’ın desteklediği kararlara genellikle müttefikleri de katılırken, bu kez Fransa farklı bir tutum sergiliyor. Güvenlik Konseyi’nde veto yetkisi bulunan Fransa, taslaktaki "güç kullanımı" dilinden duyduğu endişeyi dile getirdi.
Rûdaw’ın görüş alma çabalarına yanıt vermeyen Fransa’nın, kararı veto etmek yerine çekimser kalabileceği tahmin ediliyor.
Hürmüz'ü açmak için yasal dayanak
Fransa'nın çekimser kalma ihtimali, Bahreyn ve Körfez ülkeleri tarafından olumlu karşılanıyor. Kararın geçmesi için gerekli oy sayısı mevcut; ancak Rusya veya Çin’in vetosu süreci engelleyebilir.
Eğer Rusya ve Çin geçen ayki tutumlarını sürdürürse, ABD ve müttefikleri Hürmüz Boğazı’nı güç kullanarak açmak için uluslararası bir yasal dayanak elde etmiş olacak. Ancak bu kararın sahada uygulanmasının ne kadar kolay olacağı büyük bir soru işareti olarak kalmaya devam ediyor.