Haber Merkezi - Irak Petrol Bakanlığı, iki ülke arasında petrol ihracatını on yıllardır düzenleyen anlaşmanın bu yaz sona erecek olması nedeniyle, petrolün Türkiye’nin Ceyhan limanına ihraç edilmesi konusunda Ankara ile yeni bir anlaşmanın müzakere edileceğini duyurdu.
Salim el-Rukabi, bugün Rûdaw’a yaptığı açıklamada, “Ortak bir taslak metne ulaşmak ve yeni anlaşmayı imzalamak üzere Irak ve Türk tarafları arasında ikili görüşmeler gerçekleştirildi; bu konuyla ilgili yeni toplantıların yapılması planlanıyor” dedi.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Temmuz 2025’te yayınladığı bir kararname ile Irak-Türkiye Boru Hattı (TIP) anlaşmasını feshederek, 1973 yılında imzalanan anlaşmanın tüm hükümlerini fiilen sona erdirmişti.
Erdoğan, ham petrolün yanı sıra gaz, elektrik ve petrokimyayı da kapsayan daha kapsamlı bir anlaşma yapılması çağrısında bulunmuştu.
“Bir anlaşmaya varacağız”
Türkiye’nin tek taraflı fesih kararının ardından, sözleşmenin 27 Temmuz 2026’da resmen sona ermesi bekleniyor.
Rukabi, “Görüşmelere devam edeceğiz ve o tarihe kadar bir anlaşmaya varacağız” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin fesih karar Paris merkezli Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin Irak lehine verdiği karardan kaynaklanıyordu. Mahkeme, “Kürdistan Bölgesi’nde üretilen petrolün Bağdat’ın onayı olmadan ihraç edilmesine izin vererek 1973 Türkiye-Irak Boru Hattı anlaşmasını ihlal ettiği” iddiasıyla Ankara’yı tazminat ödemeye mahkum etmişti.
Kararın ardından Türkiye ve Irak, ABD’nin arabuluculuğunda, Kürdistan Bölgesi’nin petrolünü Irak Devlet Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) aracılığıyla ihraç etmesine olanak tanıyan geçici bir düzenlemeyi kabul etmişti.
Irak, Hümüz Boğazı’nın kapanmasından sonra yeni yollar arıyor
Irak, Hürmüz Boğazı üzerindeki ihracat kapasitesinin ABD ile İran arasında devam eden gerilimden önemli ölçüde etkilenmesi nedeniyle, kara yolu ve boru hattı üzerinden petrol ihracatını artırmanın yollarını arıyor.
Washington ve Tahran, 28 Şubat’ta başlayan ve 8 Nisan’da ateşkesle sona eren yaklaşık altı haftalık savaşın ardından karşılıklı kısıtlamalar getirmişti.
Bu çatışma, Irak’ın Hürmüz Boğazı üzerinden yaptığı petrol ihracatını tarihi seviyelere geriletti. Savaş öncesi aylık ortalama 93 milyon varil olan ihracat, nisan ayında güneydeki Basra limanları üzerinden 10 milyon varile kadar düştü.
Buna karşılık Irak, boru hatları ve tankerler aracılığıyla alternatif ihracat rotalarını genişletmeye yöneldi.
Irak halihazırda Kürdistan Bölgesi’nin boru hattı ağı üzerinden Türkiye’nin Ceyhan limanına günde yaklaşık 250 bin ila 340 bin varil ham petrol ihraç ediyor; buna ek olarak tankerlerle de günde yaklaşık 200 nin varil sevk ediliyor.
Hükümet, bu alternatif rotalar üzerinden yapılan ihracatı kademeli olarak artırmayı planlıyor.
