Erbil (Rûdaw) - Irak hükümetinin Şengal Kaymakamlığı görevine bir askeri komutanı getirme girişimleri, Kürt ve Ezidi siyasetçilerin sert tepkisine neden oldu. Şengalli siyasiler, ilçenin askeri bir vesayet yerine sivil bir idareye ihtiyacı olduğunu belirterek, kararın dayatılması halinde Şengal tarihinin en büyük kitlesel protestosunu başlatacakları uyarısında bulundu.
Rûdaw'a konuşan Irak Parlamentosu (Ezidi Dosyası) İttifakı Grubu Başkanı Murad İsmail, Şengal'in geleceğiyle ilgili kararların Bağdat'tan değil, doğrudan ilçe sakinlerinin iradesiyle alınması gerektiğini vurguladı.
Bağdat'ın bölge üzerinde gizli bir plan yürüttüğünü savunan İsmail, "Danışmanlar ve askeri makamlar aracılığıyla oldu bittiye getirilmek istenen yeni bir anlaşma çabası var. Bu adımın tek bir amacı var; o da Ezidi bileşenini tamamen ötekileştirmek ve haklarını gasp etmektir" dedi.
Hükümeti açıkça uyaran İsmail, "Eğer Bağdat yönetimi bu askeri atama kararını uygular ve Ezidilerin iradesini bir kez daha yok sayarsa, derhal kitlesel bir halk hareketi başlatacağız. Bu dayatma ve marjinalleştirme politikasını kırmak için Şengal tarihinin en büyük gösterisini düzenleyeceğiz" ifadelerini kullandı.
"Valilik olarak askeri kaymakam önerisini reddettik"
Bağdat'tan gelen üst düzey heyetle yapılan görüşmenin detaylarını Rûdaw ile paylaşan Musul Vali Yardımcısı Gazwan Dawoodi ise söz konusu askeri atama girişimini doğruladı.
Dawoodi, geçen salı günü (1 Eylül) Başbakanlık Ofis Müdürü Abdulmir Şemmeri, Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım Abudi ve Irak Ulusal Güvenlik Teşkilatı Başkanı Basım Bedri'den oluşan üst düzey bir heyetin Şengal dosyasını görüşmek üzere Ninova'ya geldiğini aktardı.
Dawoodi, görüşmede yaşananları şu sözlerle anlattı:
"Başbakanlık Ofis Müdürü Şemmeri, Şengal'e kalıcı bir kaymakam belirlenene kadar 3 aylık bir süre için Batı Musul Operasyonlar Komutanı Ali Fazıl İmran'ın kaymakam vekili olarak atanmasını teklif etti. Ancak ben, valiliği temsilen bu öneriyi yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle kesin bir dille reddettim."
"Şengal'in silahlı görüntülerden arınmaya ihtiyacı var"
Şengal'in askeri zihniyetle yönetilmesinin anayasaya aykırı olduğunu belirten eski Irak Milletvekili Macid Şengali de duruma tepki gösterdi.
"Batı Musul Operasyonlar Komutanı'nın Şengal Kaymakamı olarak görevlendirilmesi, ilçede askeri bir otorite ve vesayet kurmaktır" diyen Şengali, bunun yerel yönetim yasalarının açık bir ihlali olduğunu dile getirdi.
Macid Şengali, "Şengal ve halkı geçmişte çok büyük acılar ve zulümler yaşadı. Şu an Şengal'in ihtiyacı olan en son şey askeri bir idaredir; aksine ilçe her türlü silahlı ve askeri görünümden acilen arındırılmalıdır. Şengal'in şu an hak ettiği yönetim; tüm bileşenlerin güven duyduğu, toplumsal barışı inşa edecek sivil ve milli bir idaredir" değerlendirmesinde bulundu.
Çözüm: Şengal Anlaşması'nın uygulanması
Rûdaw'a konuşan Kürt ve Ezidi siyasetçiler, ilçedeki krizin çözüm anahtarının Bağdat ve Erbil arasında imzalanan 2020 tarihli Şengal Anlaşması'nın harfiyen uygulanmasından geçtiği konusunda hemfikir. Temsilciler, göçzedelerin evlerine dönebilmesi ve istikrarlı bir sivil yönetimin kurulması için anlaşmanın şartlarının yerine getirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kürdistan Bölgesi idaresi dışındaki Kürdistani bölgeler (140. Madde kapsamındaki bölgeler) arasında yer alan Şengal için, 2020 yılında Erbil ile Bağdat arasında bölgedeki durumun normalleştirilmesi amacıyla bir anlaşma imzalanmıştı. Anlaşma, yasadışı silahlı grupların (PKK ve Heşdi Şabi'ye bağlı milisler) ilçeden çıkarılmasını ve ortak bir sivil idarenin kurulmasını öngörüyordu ancak anlaşmanın temel maddeleri şu ana kadar hayata geçirilebilmiş değil.
