Bağdat (Rûdaw) - Irak'ın Babil vilayetine bağlı Curf es-Sahar (Curf en-Nasr) nahiyesinde, silahlı bir grubun himayesinde yıllardır organize bir şekilde petrol kaçakçılığı yapıldığı ortaya çıktı.
Rûdaw’ın ulaştığı, uydu görüntülerine ve saha takibine dayanan 19 sayfalık "çok gizli" ibareli teknik ve istihbari raporda, Museyyib ilçesine bağlı Curf es-Sahar bölgesindeki kaçakçılık ağının detaylarına yer verildi.
Raporda, 2021 yılından 2026'nın ortalarına kadar bölgede hakimiyet kuran silahlı bir grubun koruması altında kesintisiz yürütülen faaliyetlerin, Irak'ın kamu servetine büyük çaplı mali ve ekonomik zarar verdiği kaydedildi.
İstihbarat verilerine göre kaçakçıların, Bağdat-Babil ana karayoluna 1 ila 4 kilometre mesafedeki Behbehani Kavşağı yakınlarında Irak Petrol Bakanlığına ait ana boru hatlarını deldiği tespit edildi.
Çalınan petrolün (ham petrol mü yoksa işlenmiş ürün mü olduğu henüz netlik kazanmadı) taşınmasında her biri 36 bin litre kapasiteli büyük tankerlerin kullanıldığı bildirildi.
Uydu görüntülerinde iki ayrı dolum noktası tespit edildi
Uydu analizlerine dayandırılan raporda, kaçak petrolün iki ana noktadan tankerlere yüklendiği belirtildi.
Boru hattına 342 metre mesafede, hurma ağaçları arasındaki iki evden oluşan birinci noktada, Şubat 2024 ile Temmuz 2026 arasında aynı anda 1 ila 3 tankerin kesintisiz dolum yaptığı saptandı.
Boru hattına 962 metre uzaklıkta yerin altına kazılan büyük bir petrol çukurundan oluşan ikinci noktada ise Haziran 2021'den Temmuz 2026'ya kadar yoğun tanker hareketliliği izlendi.
Bu noktada 1 Haziran 2021'de 4, 23 Ekim 2021'de 3, 30 Kasım 2021'de 7 tankerin görüntülendiği, faaliyetlerin zirve yaptığı 30 Ekim 2022'de ise aynı anda 21 tankerin yükleme yaptığı belirlendi. Aynı bölgede 2025 ve 2026 yıllarında da ortalama 3 tankerin dolum faaliyetini sürdürdüğü kaydedildi.
Gizli rafineriler ve uydudan gizlenme yöntemleri
Rapora göre, doldurulan tankerler petrolü delme noktasına 7 kilometre, Bağdat-Babil yoluna ise 11 kilometre mesafede kurulan bir ilk depolama alanına ve iki küçük gizli rafineriye taşıyor.
Ekim 2021'de boş bir arazi ve inşaat aşamasında olan birinci rafinerinin Ekim 2022'de faaliyete geçtiği ve 30 Temmuz 2026'ya kadar avlusunda sürekli 36 bin litrelik 6 ila 9 tankerin kaydedildiği aktarıldı.
Birinci tesise 700 metre mesafede inşa edilen ve 2025-2026 yıllarında tamamlanan ikinci rafinerinin yakınında ise 30 Ocak 2025 ve 30 Temmuz 2026 tarihlerinde 14 büyük tankerin park halinde olduğu tespit edildi.
Şebekenin, gözetleme uçakları ve uydulardan gizlenmek için üç temel yöntem kullandığına dikkat çekilen raporda şu bilgilere yer verildi:
"Yüzeyde standart tanklar ve depolar inşa etmek yerine petrolü depolamak için yerin altına derin çukurlar kazıldı. Petrol lekelerinin ve tanker hareketliliğinin havadan görülmesini engellemek amacıyla çukurlar, yükleme alanları ve hatta çevredeki hurma ağaçları beyaz sac çatılarla kapatıldı. Ayrıca yükleme işlemlerinin büyük bölümü gece saatlerinde gerçekleştirildi. Görüntülerdeki onlarca tankerin sadece gündüz saatlerine ait olması, gece yapılan hırsızlığın boyutunun bu rakamların birkaç katı olduğunu gösteriyor."
Kaçak petrol üç güzergahtan Bağdat'a taşınıyor
Analitik istihbarat haritalarına göre, kaçak petrol üç farklı güzergah üzerinden başkent Bağdat'a sevk ediliyor.
Kuzey yönündeki birinci güzergahta tankerler, Bağdat-Babil ana karayoluna çıkarak Museyyib Köprüsü üzerinden doğrudan Bağdat'a ulaşıyor.
İkinci güzergahta gizli rafinerilerden Amiriyet el-Felluce'ye doğru ilerleyen tankerler, akaryakıt istasyonlarına ait resmi tanker konvoylarının arasına karışıyor. Ardından Annaz Köprüsü kontrol noktasından Fırat Nehri'ni geçen tankerler, İntisar kontrol noktası ve uluslararası otoyol üzerinden başkente giriyor.
Enbar üzerinden uzanan üçüncü güzergahta ise tankerler Amiriyet el-Felluce, Habbaniye ve Felluce kenti üzerinden nehri geçtikten sonra bir yol ayrımına ulaşıyor; araçların bir kısmı uluslararası otoyoldan, diğer kısmı ise eski Ebu Gureyb yolundan Bağdat'a giriş yapıyor.
Petrol Bakanlığına "ihmal" eleştirisi
Raporun sonuç bölümünde, 2021'den bu yana söz konusu ihlalleri durdurmak için hiçbir önlem almadıkları gerekçesiyle Irak Petrol Bakanlığına bağlı Boru Hatları Şirketi ile Petrol Ürünleri Dağıtım Şirketine sert eleştiriler yöneltildi.
Bölgenin silahlı grup kontrolünde olması nedeniyle Curf es-Sahar'daki petrol hırsızlığının halen sürdüğü vurgulanan raporda, ihmali bulunan bakanlık yetkilileri ve failler hakkında sert yasal işlemlerin başlatılması, boru hatlarındaki basınç düşüşü verilerinin uydu görüntülerinin saatleriyle karşılaştırılması ve her türlü delme işleminin anında tespiti için boru hattı basınç izleme sisteminin aktif hale getirilmesi tavsiye edildi.
Babil Valisi Mansuri iddiaları reddetti: 'Burası eski bir yakıt istasyonu'
Öte yandan Babil Valisi ve İl Güvenlik Komitesi Başkanı Ali Türki el-Mansuri, 10 Kasım Salı akşamı uydu görüntülerinde işaret edilen bölgeye saha ziyareti gerçekleştirerek iddiaları "apaçık bir yalan" olarak nitelendirdi.
Kays el-Hazali liderliğindeki Asaib Ehlil Hak hareketinin siyasi kanadı Sadikun Hareketi mensubu olan Mansuri, sosyal medyada paylaşılan hava görüntülerine ve coğrafi koordinatlara dayanarak doğrudan söz konusu noktaya gittiklerini belirtti.
Görüntülerdeki tesis ve tankerlere ilişkin açıklama yapan Mansuri, şunları kaydetti:
"Burası gizli bir rafineri değil, 'Medine-i Münevvere İstasyonu' adında eski bir akaryakıt istasyonudur. İstasyon şu anda Haşdi Şabi güçleri ve Federal Polis tarafından askeri araç ve ekipmanlarına yakıt sağlamak amacıyla kullanılmaktadır. Görüntülerdeki tankerler ise park halindeki 3 eski tanker ile istasyonun kendisine ait olan, daha önce vatandaşların yakıtını depolamak için kullanılan ve şu anda güvenlik kurumlarına yakıt temin etmek için yararlanılan birkaç eski tankerden ibarettir."
Suçlamaları siyasi ve medyatik bir kampanya olarak değerlendiren Mansuri, "Bu yalanlar bugün açık ve nettir, amaçları da bilinmektedir. Bu, birkaç ay önce yapıldığı gibi Medinetü'n-Nasr'ı hedef almaya yönelik planlı bir kampanyanın parçasıdır. Ancak bu kez, daha önce 'buzdolabı kampanyası' ve diğer kampanyalarda gördüğümüz eski yöntemler gibi ihanet ve hırsızlık suçlaması şeklinde tekrarlanmaktadır." ifadelerini kullandı.
Petrol kaçakçılığı iddialarını reddeden Mansuri, bölgede konuşlu güçleri "mücahit" olarak tanımlayarak bu unsurların eski çatışma bölgeleriyle "ilk temas hattı" konumundaki bölgeyi koruduğunu savundu ve kendisine eşlik eden basın mensuplarına bölgede serbestçe çekim yapmaları çağrısında bulundu.
Kapalı askeri bölge: Curf es-Sahar
Bağdat'ın yaklaşık 60 kilometre güneybatısında, Fırat Nehri'nin batı kıyısında yer alan Curf es-Sahar; Babil, Enbar, Kerbela ve Bağdat vilayetlerini birbirine bağlayan stratejik bir noktada bulunuyor.
Daha önce Fırat kıyılarının kayalık yapısı nedeniyle "Curf es-Sahar" (Kayalık Kıyı) olarak bilinen, 2014 öncesinde çoğunlukla Sünni Arap aşiretlerinin (özellikle Cenabi aşireti) yaşadığı ve hurma bahçeleriyle tanınan bölge, Ekim 2014'te IŞİD'den geri alındıktan sonra Babil yerel hükümetince önce "Curf en-Nasr" (Zafer Kıyısı), yakın zamanda ise "Medinetü'n-Nasr" olarak adlandırıldı.
IŞİD'e karşı yürütülen savaşın ardından yerinden edilen bölge sakinlerinin evlerine dönmesine bugüne kadar izin verilmedi. O tarihten bu yana tamamen Heşdi Şabi'ye bağlı silahlı grupların kontrolünde kapalı bir askeri alana dönüşen bölgeye, hükümetin idari ve güvenlik yetkilileri dahi söz konusu güçlerin izni olmadan giremiyor.
