Erbil (Rûdaw)- Irak Hükümeti Sözcüsü Haydar Abbudi, petrol kaçakçılığına yönelik soruşturma kapsamında Babil’in Curf en-Nasr bölgesine ordunun girmesi için talimat verildiğini ve Ketaib Hizbullah’a çıkış süresi tanındığını açıkladı.
Talimatların Zaho’dan Basra’ya kadar uzandığını belirten Abbudi, ordunun Kürdistan Bölgesi’ndeki bölgelere de gönderilebileceğini söyledi.
Irak resmi medyasına açıklamalarda bulunan Irak Hükümeti Sözcüsü Haydar Abbudi, uzun yıllardır "kapalı bir dosya" olarak nitelendirilen Babil vilayetindeki Curf es-Sahr bölgesine ilişkin petrol kaçakçılığı soruşturmasının ayrıntılarını paylaştı.
Başbakan Ali Zeydi’nin Irak silahlı kuvvetlerine Curf es-Sahr bölgesine girmeleri talimatını verdiğini bildiren Abbudi, hükümetin kamu servetini koruma yönündeki anayasal sorumluluğu ve yasal yetkilerine dayanarak harekete geçtiğini kaydetti.
Petrol kaçakçılığı şüphelerinin kayıt altına alınarak elektronik bir program üzerinden takip edilmesi için başta Ulusal İstihbarat Teşkilatı ile İstihbarat ve Ulusal Güvenlik Ajansı olmak üzere ilgili güvenlik birimlerine talimat verildiğini aktardı.
Boru hatlarına müdahale ve iki rafineri tespit edildi
Soruşturma sürecine ilişkin bilgi veren Abbudi, İstihbarat Ajansı’nın bilimsel temelli ve ayrıntılı raporu ışığında Başbakan’ın talimatıyla Heşdi Şabi Heyeti’nden güvenlik kökenli bir ismin başkanlığında üst düzey bir komite kurulduğunu açıkladı.
Komitenin Cuma günü sabah saat 10.00’dan sonra bölgeye girerek öğleden sonra yaklaşık saat 4.30’a kadar altı noktada inceleme yaptığını belirten Abbudi, tespitleri şöyle aktardı:
"Komite, bölgeden geçen boru hatlarında açık bir müdahale olduğunu ve bu müdahalenin izlerini kapatma ve gizleme girişimlerinin bulunduğunu tespit etti. Ayrıca bölgede iki rafinerinin yanı sıra bir tanker ve birkaç deponun varlığını belirledi; bunlar bu rafinerilerin çalıştırılması için ham petrol temin edilmesini gerektiren kanıtlardır."
Görevden almalar ve yargı süreci
Komitenin tavsiyelerini sunmasının ardından Başbakan’ın iki gün sonra acil bir güvenlik toplantısı düzenlediğini ifade eden Abbudi, Başbakan’ın komitenin çalışmalarını övdüğünü ve bir dizi görevden alma talimatı verdiğini söyledi.
Kaçakçılık şüphesi tespit edilen tüm bölgelerin takip edildiğini vurgulayan Abbudi, suça karışanların ve dosyanın genel olarak mahkemeye sevk edildiğini, Dürüstlük Komisyonu’nun da süreçte görevlendirildiğini belirtti.
Ayrıca Silahlı Kuvvetler Başkomutanı’nın, ham petrol ve petrol ürünlerinin taşınmasından sorumlu tanker araçlarının çıkışını önlemek üzere güvenlik birimlerini görevlendirdiğini dile getirdi.
Ketaib Hizbullah’a çıkış süresi tanındı
Silahlı kuvvetlerin Curf en-Nasr’a girmesi yönünde karar alındığını ve bunun ülke genelindeki şehir ve ilçelerin yönetiminin doğal bir gereği olduğunu söyleyen Abbudi, Ketaib Hizbullah’ın bölgeden çıkışı hakkında, "Ketaib’in Curf en-Nasr’dan çıkması için bir süre belirlendi ve bu zaman uzak değildir" ifadelerini kullandı.
Uluslararası Koalisyon güçlerinin Irak topraklarından ayrıldığı 30 Eylül Egemenlik Günü’nden bu yana güvenlik güçlerinin hazırlık seviyesinin sürekli yükseldiğini kaydeden Abbudi, güvenlik boşluklarından çıkar sağlayanların resmi güçlerin sahayı kontrol altına almasını memnuniyetle karşılamayabileceğini söyledi.
"Talimatlar Zaho’dan Basra’ya kadar uzanıyor"
Soruşturmanın yalnızca Curf en-Nasr ile sınırlı olmadığını, Silahlı Kuvvetler Başkomutanı’nın talimatlarının Zaho’dan Basra’ya kadar uzandığını belirten Abbudi, ilgili güvenlik birimlerinin birçok bölgede fiilen göreve başladığını aktardı.
Kürdistan Bölgesi ile koordinasyona da değinen Abbudi, hükümetin dosyayı Irak devleti çerçevesinde Bölge’nin yetkilerini belirleyen anayasaya uygun ele aldığını, ancak bu yetkilerin federal hükümet ile Bölge arasındaki ilişkileri düzenleyen anayasal sınırların dışına çıkılması anlamına gelmediğini vurguladı.
Kürdistan Bölgesi ile koordinasyonun sürdüğünü ve federal hükümetin görevlendirdiği güvenlik temsilcileriyle iş birliği yapılması yönünde olumlu işaretler bulunduğunu ifade eden Abbudi, sözlerini şöyle tamamladı:
"Bu dosyayı takip etmekle görevlendirilen güvenlik güçlerinin görevini yerine getirmesine engel olan herkes yasalar karşısında olacaktır. Ordu güçlerinin Kürdistan Bölgesi’ndeki bölgelere gitmesi ihtimali de bulunmaktadır."
Kriz neden patlak verdi?
Babil ilinin kuzeyindeki Curf Sahr bölgesinde, 2021 yılından bu yana ana petrol boru hattının delinerek günde yaklaşık 20 bin varil petrolün kaçırıldığına dair istihbarat bulguları Bağdat’ta siyasi, askeri ve parlamenter bir krizi tetikledi.
Bölgede herhangi bir petrol sahası veya kuyusu bulunmamasına rağmen, güneydeki petrolü Dora ve Beyci rafinerilerine taşıyan ana boru hattı Curf Sahr’dan geçiyor.
Curf Sahr’ın geçmişi ve stratejik statüsü
Stratejik konum: Fırat Nehri’nin batı yakasında, Bağdat’ın yaklaşık 60 kilometre güneybatısında yer alan Curf Sahr; Babil, Anbar, Kerbela ve Bağdat illerini birbirine bağlayan kritik bir kavşakta bulunuyor.
İsim değişikliği
Kıyıların kayalık yapısı nedeniyle geçmişte "Curf Sahr" (Taşlık/Kayalık) olarak bilinen bölgenin adı, Ekim 2014’te IŞİD’den geri alınmasının ardından Babil yerel yönetimince "Curf Nasr" (Zafer), son dönemde ise "Medine Nasr" olarak değiştirildi.
Demografik yapı ve kapalı bölge statüsü
2014 öncesinde çoğunlukla Cenabi aşireti başta olmak üzere Sünni Arap nüfusun yaşadığı, tarımı ve hurmalıklarıyla bilinen bölgenin yerli halkı savaş sonrasında göç etmek zorunda kaldı ve bugüne kadar geri dönmelerine izin verilmedi.
Askeri kontrol
2014’ten beri tamamen Heşdi Şabi’ye bağlı silahlı grupların (özellikle Ketaib Hizbullah’ın) kontrolünde kapalı bir askeri bölgeye dönüşen alana, Babil polisi ile hükümetin idari ve güvenlik yetkilileri dahi izin almadan giremiyor.
Kaçakçılık ağı nasıl işledi? (19 sayfalık uydu raporu)
2021’den 2026 ortasına kadar kesintisiz sürdüğü belirtilen ağ, Behbehani Kavşağı yakınlarında (Bağdat-Babil ana yoluna 1–4 km mesafede) boru hattını delerek 36 bin litrelik tankerlerle petrol çekti.
Boru hattına 342 metre ve 962 metre uzaklıktaki iki yükleme noktasında (biri büyük bir yer altı çukuru) yoğun tanker hareketliliği saptandı; hareketlilik 30 Ekim 2022’de aynı anda 21 tankerle zirveye ulaştı.
Çalınan petrol, delme noktasına 7 km uzaklıktaki ilkel bir depoya ve 2022 ile 2025-2026 dönemlerinde faaliyete geçen iki küçük gizli rafineriye taşındı.
Gizlenme yöntemleri
Şebeke uydulara yakalanmamak için yer üstü tankları yerine derin yer altı çukurları kazdı; çukurları, yükleme alanını ve hurma ağaçlarını beyaz sac çatılarla örttü ve hırsızlığın büyük kısmını gece saatlerinde yaptı.
Hükümetin ve parlamentonun attığı adımlar
Başbakan ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Ali Falih Zeydi, 14 Kasım Cumartesi günü duyurulan kararla Babil İl Polis Komutanı, Babil Haşdi Şabi Komutanı, istihbarat, ulusal güvenlik ve enerji polisi müdürleri ile Petrol Boru Hatları Şirketi Müdürü dahil 9 üst düzey yetkiliyi görevden alıp tüm şüphelileri yargıya sevk etti. Zeydi ayrıca bölgeyi devretmesi için Ketaib Hizbullah’a cuma gününe kadar süre tanıdı.
Ketaib Hizbullah’ın tepkisi ve siyasi yansımalar
15 Kasım Pazar günü suçlamaları reddeden grup, "Egemenlik Anlaşması" imzalamalarına rağmen Başbakan Zeydi’nin sözünden döndüğünü ve ofisinin BAE ile Suudi Arabistan kanallarında uydurma raporlar yaydığını ileri sürdü.
Görüntülenen tesislerin boru hattından 5 bin metreden daha uzaktaki basit askeri yakıt depoları ve kalite iyileştirme tesisi olduğunu savundu.
Babil İl Meclisi ve polis kaynakları, bölgede Haşdi Şabi, ordu ve federal polisin varlığı nedeniyle mevcut istikrar görüntüsüne rağmen olası bir "çatışma korkusu" yaşandığını aktarıyor.



