Haber Merkezi - Irak Başbakanı Muhammed Şiya Sudani, Ankara'nın Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın direktifleri doğrultusunda yaptığı su salımında belirgin bir artış olup olmadığının izlenmesini istedi.
Irak resmi haber ajansı INA, Sudani'nin Türkiye'den Kürdistan Bölgesi’ne giren su akışının izlenmesini emrettiğini aktardı.
Irak Su Kaynakları Bakanı Avn Diab, "Seviyeleri ve deşarjları günün her saati izlemeye devam edecek ölçüm cihazlarımız var" diyerek Türkiye'nin anlaşmaya uyumunu izlemenin önemini vurguladı.
Bakan Diab, "Türk tarafının Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın direktiflerine olan bağlılığının kapsamını izlemeye devam etmeliyiz. Özellikle de en üst düzeyden geldikleri için. Bunun devam etmesini umuyoruz" diye konuştu.
Anlaşma sağlandığı duyurulmuştu
Dün sabah Irak parlamentosu, Türkiye'nin bugünden itibaren Dicle ve Fırat nehirlerine günlük su salımını saniyede 420 metreküp artırmayı kabul ettiğini duyurmuştu.
Anlaşma, salı günü Ankara'da, Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Parlamentosu Başkanı Mahmud el-Meşhedani arasında gerçekleşen toplantının ardından gerçekleşti.
Irak parlamentosunun açıklamasına göre, Erdoğan, Meşhedani'nin "Çarşamba gününden itibaren her gün saniyede 420 metreküp su akışı talebini" onayladı.
Meşhedani, Türkiye’yi Irak'ın ağırlaşan su krizini görmeye ve özellikle kuraklık çeken güney bölgelerine yeterli su temini sağlamaya çağırdı.
Parlamentonun açıklamasına göre, Erdoğan talebi onaylayarak, "Türkiye, Tanrı'nın kendisine bahşettiğini Irak'taki kardeşleriyle paylaşıyor ve onlardan esirgemeyecek" dedi.
Bakan Diab, bugün su akışında iyileşmeler gözlemlendiğini doğruladı ve "Dicle Nehri'nin debisi saniyede 66 metreküpten 133 metreküpe çıktı ve Fırat Nehri'nde de artış görüldü. Bu akışların istikrarlı ve sürekli kalmasını istiyoruz" dedi.
Iraklı bakan ayrıca su dosyasının Bağdat ve Ankara arasında birçok kez müzakere edildiğini ve bu müzakerelerin en önemlisinin Erdoğan'ın Nisan 2024'teki Irak ziyareti sırasında gerçekleştiğini belirtti.
Milyarlarca dolarlık stratejik çerçeve anlaşması imzaladılar
Nisan 2024'te Irak Başbakanı Sudani ve Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, paylaşılan su kaynaklarını yönetmek için Bağdat'ta milyarlarca dolarlık bir stratejik çerçeve anlaşması imzaladı. 10 yıllık anlaşma ortak nehir yönetimi projelerini içeriyordu ve Türk yatırımlarının kapısını açıyordu.
Bu önemli diplomatik başarıya rağmen, Irak giderek ağırlaşan su krizinin pençesinde kalmaya devam ediyor. Ülke, her ikisi de Türkiye'den kaynağını alan Dicle ve Fırat nehirlerine büyük ölçüde bağımlı. Özellikle Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) başta olmak üzere Türkiye’nin büyük baraj projeleri, Irak'a ulaşan su hacmini önemli ölçüde azalttı.
Irak'ın su rezervleri 80 yılın en düşük seviyesine düştü
Irak Su Kaynakları Bakanlığı Sözcüsü Halid Şamal'a göre, mayıs ayı sonlarında Irak'ın su rezervleri 80 yılın en düşük seviyesine düştü. Rûdaw'a konuşan Şamal, "Yaz sezonunun başında en az 18 milyar metreküp suyumuz olmalıydı. Bugün ise sadece yaklaşık 10 milyar metreküp suyumuz var" diyerek, bunun sonucunda tarımsal faaliyetlerin ciddi şekilde kısıtlandığını söyledi.
Derinleşen krizin ortasında, Irak liderleri, Irak'ın adil su payını güvence altına almak ve uzun vadeli sürdürülebilirliği sağlamak için Türkiye ile bağlayıcı, kapsamlı bir uluslararası anlaşma çağrısında bulundu.
