Erbil (Rûdaw) - Irak genel seçimlerine üç haftadan az bir süre kala siyasi hareketlilik hız kazandı. Kerkük’te Azm İttifakı Başkanı Mussenna Samarai seçim kampanyasını başlatırken, Basra’da İmar ve Kalkınma İttifakı lideri Muhammed Şiya es-Sudani halka seslendi. Diyala’da yapılan son anket ise Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) bir sandalye kazanacağını öngörüyor.
Samarai: Kerkük’ün birliği ulusal istikrarın temelidir
Azm İttifakı Başkanı Mussenna Samarai, 25 Ekim 2025 Cumartesi günü Irak Eğitim Bakanı Dr. İbrahim Nams ve ittifak liderleriyle birlikte Kerkük’e bir ziyaret gerçekleştirdi. Samarai, kentteki seçim kampanyası kapsamında Naim Seyidlerini ziyaret ederek, ittifakın adayı Saddam Naimi ve aşiret liderleriyle bir araya geldi.
Azm İttifakı tarafından yapılan açıklamada, görüşmede ilin hizmet ve kalkınma ihtiyaçlarının ele alındığı, vatandaşlarla ilişkilerin güçlendirilmesine vurgu yapıldığı belirtildi. Açıklamada ayrıca, “Katılımcılar, ittifakın proje, program ve liderliğine desteklerini ifade ederek, Kerkük halkını temsil etme kapasitesine olan güvenlerini yinelediler” denildi.
Samarai, “Kerkük’ün çeşitliliğiyle Irak’ın küçük bir örneği olduğunu, birliğinin ise ulusal istikrarın temeli sayıldığını” ifade etti. Samarai, siyasi güçlere “barışçıl bir arada yaşamı destekleyen ve bileşenler arasında güveni güçlendiren programlar yürütme” çağrısında bulundu.
Bu yıl Kerkük’te 250 aday, Hıristiyan kotası için ayrılan bir sandalye hariç 12 sandalye için yarışıyor. İldeki Sünni Araplar arasındaki siyasi çekişmeler nedeniyle, bu seçimde dört farklı ittifak ve iki listeyle yarışa giriyor.
Diyala Anketi: Bedir Örgütü önde, KYB bir sandalye alıyor
Bağımsız Seçim İşleri Ulusal Merkezi tarafından Diyala’da yapılan ankete göre, Bedir Örgütü 3 sandalye, Takaddum, Azm ve Hikmet ittifakları ise ikişer sandalye kazanacak. Ankette ayrıca Hukuk Devleti, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), sivil güçler, Asaib Hareketi ve Türkmen temsilcilerin her birinin birer sandalye elde edeceği tahmin edildi.
Diyala ili, Irak Parlamentosu’nda 14 sandalyeye sahip (4’ü kadın kotası). Ankete 700 kişi katılırken, katılımcıların %39’u seçim sürecine güven duymadığını ifade etti.
Ankete göre Diyala'daki parlamento sandalyelerinin dağılımı:
- Bedir: 3 sandalye
- Hikmet: 2 sandalye
- Takaddum: 2 sandalye
- Azm: 2 sandalye
- Hukukun Üstünlüğü: 1 sandalye
- Kürdistan Yurtseverler Birliği: 1 sandalye
- Sivil Güçler: 1 sandalye
- Asaib Hareketi: 1 sandalye
- Bağımsızlar ve Türkmen güçleri: 1 sandalye
KYB’nin 24 numaralı adayı Soran Mansur, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, “Diyala’daki bir sandalye bizim için kesin, ikinci sandalye için de yoğun çaba gösteriyoruz” dedi.
KDP Xaneqin 15. Şube Sorumlusu Akber Haydar ise daha önce, “Diyala’daki Kürt bölgelerinde 10 bin oyumuz var, bu da il sınırları içinde bir sandalye kazanmamıza yetecek” ifadelerini kullanmıştı.
Sudani Basra’da: Vaatlerimiz Halkla Yapılmış Bir Şeref Sözleşmesidir
Aynı gün, İmar ve Kalkınma İttifakı Başkanı Muhammed Şiya es-Sudani, Basra’daki seçim kampanyasında halka hitap etti.
Sudani, “Basra, Irak’ın ruhu, umudu ve geleceğidir” diyerek hükümetinin vaatlerinin seçim vaadi değil, halkla yapılmış bir “şeref sözleşmesi” olduğunu vurguladı.
Basra’nın Irak ekonomisinin kalbi olduğunu belirten Sudani, “Basra petrol, liman ve ülkenin dünyaya açılan kapısıdır. Basra olmadan Irak da olmaz” dedi.
Sudani’nin Basra Vaatleri: Su, enerji, sanayi ve konut
Sudani, Basra’da hükümetinin yürüttüğü projelere değinerek şu başlıkları öne çıkardı:
- Su Arıtma: 4 milyar dolarlık Ortadoğu’nun en büyük deniz suyu arıtma tesisi projesinin başlatıldığını ve üç yıl içinde tamamlanacağını söyledi.
- Enerji: Siemens şirketiyle 7500 megavatlık iki elektrik santrali için anlaşma imzalandığını, ayrıca Fav elektrik santrali projesine onay verildiğini belirtti.
- Gaz Yakımının Sıfırlanması: “30 ay içinde Basra sahalarında gaz yakımını sıfıra indireceğiz.”
- Fav Rafinerisi: Günlük 300 bin varil kapasiteli Fav Rafinerisi inşaatının başladığını açıkladı.
- Güneş Enerjisi: 1000 megavatlık Basra Güneş Enerjisi Santralinin kurulduğunu duyurdu.
- Sağlık: Seyyab Hastanesi açıldı, sekiz ek sağlık projesi devreye alındı.
- Eğitim: Yeni okul inşaatları ve Umm Kasr gibi nahiyelerin ilçeye dönüştürülmesi planlanıyor.
- İskan Projeleri: Düşük gelirli kesimler için konut projeleri ve “hizmet şehirleri” inşa edilecek.
Sudani ayrıca Basra’daki aşiretler ve gençlere seslenerek, “Basra’nın fedakâr kabileleri ve gençleri, kalkınma ve değişim hareketinin öncüleridir” dedi.
Yolsuzluk eleştirilerine de değinen Sudani, “Biz, halkın taleplerine kulak veriyoruz; dedikodulara, sabotajlara ya da yolsuzlara değil” ifadelerini kullandı.
Sudani vatandaşlara seslenerek seçime yoğun katılım sağlamaları çağrısında bulundu.
Hikmet Cephesi: Başbakanlık tartışması için erken
Hikmet Cephesi Ulusal İlişkiler Ofisi Başkanı Muhammed Hüsam Hüseyni, siyasi güçlerin şu anda tamamen seçim hazırlıklarına odaklandığını belirterek, “Başbakanlık konusunu tartışmak için henüz erken” dedi.
üseyni, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Sonuçlar, yeni hükümetin şeklini belirlemede belirleyici rol oynayacak” ifadelerini kullandı.
Tefevvuk İttifakı: Hiçbir dış tarafa bağlı değiliz
Sünni ittifaklardan Tefevvuk İttifakı lideri Faysal İsavi, ittifaklarının hiçbir dış taraf veya gündeme bağlı olmadığını belirterek, “Tefevvuk İttifakı, ulusal devlet projesini destekleyen Enbar’ın sadık güçlerinden oluşuyor” dedi.
İsavi, “Dış gündemlere bağlı kişi ve taraflar, tüm Enbar halkı tarafından biliniyor” ifadelerini kullanarak, dış müdahalelere kapalı olduklarını vurguladı.
Seçim takvimi ve genel durum
Irak Parlamentosu seçimleri 11 Kasım 2025 tarihinde yapılacak. Parlamento, 320’si genel seçimle, 9’u kota sistemiyle olmak üzere 329 sandalyeden oluşuyor.
Ülkedeki kampanya süreci, hem merkezi hükümetin politikaları hem de yerel ittifakların performansları açısından yoğun bir rekabet ortamında ilerliyor.
