Hevidar Ahmed
Bağdat/Erbil (Rûdaw) - Irak’ın başkenti Bağdat’ta seçim sandıklarının yerini kapalı kapılar ardındaki pazarlıklar aldı. Siyasi kulislerde "En çok oyu kim aldı?" sorusundan ziyade "Başbakan kim olacak?" sorusu yankılanıyor. Rûdaw’ın edindiği bilgilere göre, yeni hükümetin kaderi Şiilerin kendi aralarında dengelere, Kürtlerin şartlarına ve Erbil’den çıkacak onaya bağlı.
Bağdat’ta siyasetin kalbi, Şii çatı oluşumu Koordinasyon Çerçevesi içindeki liderlik savaşıyla atıyor.
Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki ve mevcut Başbakan, İmar ve Kalkınma Koalisyonu lideri Muhammed Şiya es-Sudani arasındaki rekabet kızışırken, hükümet kurma anahtarının Erbil’de olduğu bir kez daha teyit edildi.
Maliki yeniden sahneye çıkıyor
Nuri el-Maliki, başbakanlık koltuğu için yeniden güçlü bir aday olarak öne çıkıyor.
Maliki’ye yakınlığıyla bilinen Abbas Musevi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Koordinasyon Çerçevesi’nin uzlaşması halinde Maliki’nin göreve hazır olduğunu belirtti.
Musevi, "Koordinasyon Çerçevesi toplantılarından beyaz dumanın tütmesini bekliyoruz" diyerek, yarışın "birinci sınıf" Şii liderler arasında geçtiğini ifade etti.
Mevcut Başbakan Sudani’nin durumu ise parlak görünmüyor.
Hükümetin mali performansı ve yüz trilyonlarca dinarı aşan iç borç yükü, Sudani’nin elini zayıflatan en büyük etkenler.
Şii bloğu içindeki bazı taraflar, Sudani’nin performansını "güven verici" bulmuyor.
Trafik Pirmam’a aktı: Gizli ve açık ziyaretler
Bağdat’taki kilitlenmenin çözümü için gözler bir kez daha Başkan Mesud Barzani’ye çevrildi.
Nuri el-Maliki’nin geçtiğimiz günlerde Erbil’in Pirmam kasabasında Başkan Barzani ile yaptığı görüşme, sürecin dönüm noktası olarak nitelendiriliyor.
Maliki’ye eşlik eden Abbas Musevi, görüşmeyi "tarihi" olarak tanımlayarak, "Görüşlerde köklü bir ayrılık yoktu" dedi.
Rûdaw’ın özel kaynaklardan edindiği bildilere göre, sadece Maliki değil; Hamid Şatri ve Falih Feyyaz gibi etkili Şii figürler de kameralardan uzak bir şekilde Pirmam’ın yolunu tuttu.
Bu ziyaret trafiği, Erbil’in onayı olmadan Bağdat’ta hükümet kurmanın imkansız olduğu gerçeğini pekiştirdi.
Zebari: Boş kağıda imza atmayız
Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), yeni hükümete katılım konusunda bu kez çok daha temkinli ve şartlı yaklaşıyor.
Rûdaw’a konuşan KDP Politbüro Üyesi Hoşyar Zebari, partisinin tutumunu net bir şekilde ortaya koydu:
"Biz hiç kimse için beyaz kağıda (boş senede) ve şartsız imza atmayız. Katılımımız hakkaniyetle, hesaplı ve anayasa temelinde olacaktır."
Kürtlerin birlik olması halinde belirleyici olacağını vurgulayan Zebari, cumhurbaşkanlığı makamının Kürtlerin hakkı olduğunu ve KDP’nin bu konuda ısrarcı davranacağını belirtti.
Zebari ayrıca, "Cumhurbaşkanı anayasanın koruyucusudur, koltuktaki kişi isterse geniş yetkilere sahiptir" hatırlatmasında bulundu.
ABD’nin kırmızı çizgileri
Hükümet kurma sürecinde uluslararası faktörler de masada. Zebari’nin aktardığına göre ABD, kurulacak hükümetin "egemen" olmasını şart koşuyor.
Washington, Petrol ve Maliye gibi stratejik bakanlıkların, ABD’nin yaptırım listesindeki grup veya şahısların kontrolüne geçmesine kesinlikle karşı çıkıyor.
Mevcut tablo, başbakanlık koltuğunun sahibinin Necef, Bağdat ve Erbil üçgenindeki zorlu müzakereler sonucunda belirleneceğini gösteriyor.
.webp&w=3840&q=75)