Erbil (Rûdaw) - Irak hükümeti, küresel finans sistemindeki dijitalleşme trendine ayak uydurarak resmi para birimini dijital ortama taşıma hazırlıklarına başladı.
Başbakanlık Mali Danışmanı projenin taslak aşamasında olduğunu duyururken, parlamento üyeleri dijital para sisteminin getireceği "mali özgürlük" risklerine karşı uyarılarda bulundu.
Irak Başbakanı Muhammed Şiya Sudani’nin Mali ve Ekonomik Danışmanı Muzher Muhammed Salih, bugün Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Irak'ın dünyadaki birçok merkez bankası gibi yeni dijital ödeme sistemine entegre olmayı planladığını ve "Dijital Dinar" projesinin masada olduğunu bildirdi.
"Kripto para değil, elektronik nakit"
Sistemin işleyişine dair bilgi veren Salih, çıkarılacak dijital paranın Bitcoin gibi bağımsız bir kripto varlık veya paralel bir para birimi olmadığının altını çizdi.
Salih, "Bu, Merkez Bankası tarafından çıkarılan Irak Dinarı'nın bizzat kendisidir; tek farkı kağıt değil, elektronik formda olmasıdır. Kağıt parayla aynı değere ve yasal özelliklere sahiptir" ifadelerini kullandı.
Hükümet, bu hamleyle dört temel hedefe ulaşmayı planlıyor:
- Kağıt paradan dijital ödeme sistemine kademeli geçişi sağlamak.
- Yüksek maliyetli para basım giderlerini düşürmek.
- Yastık altı birikimleri sisteme kazandırmak.
- Mali hareketlerde şeffaflığı artırarak para akışını denetleyebilmek.
Projenin mali reform paketinin bir parçası olduğunu belirten Salih, uygulamanın aşamalı olacağını; güçlü bir siber güvenlik altyapısı ve yasal düzenleme gerektirdiğini vurguladı.
Milletvekili Koçer'den 7 maddelik "risk" uyarısı
Irak Parlamentosu Maliye Komisyonu Üyesi Cemal Koçer ise projeye temkinli yaklaşan isimlerden.
Rûdaw’a konuşan Koçer, dijital dinarın (CBDC) teknik gerekliliklerinin yanı sıra vatandaşlar için ciddi riskler barındırdığını belirterek 7 kritik noktaya dikkat çekti:
Mahremiyetin sonu: Hükümet vatandaşın her kuruşunu nerede harcadığını görebilecek.
Devlet kontrolü: Devlet, hesapları tek tuşla bloke edebilir, vergi ve cezaları doğrudan kesebilir.
Özgürlük kısıtlaması: Nakit kullanımının azalması, bireyin parası üzerindeki bağımsızlığını yitirmesi demektir.
Siber tehditler: Veri tabanları ve dijital cüzdanlar siber saldırılara açık hale gelebilir.
Teknoloji uçurumu: İnterneti olmayan veya yaşlı vatandaşlar sisteme adapte olmakta zorlanacak.
Bankacılık sektörüne darbe: Vatandaş parasını ticari bankalar yerine doğrudan Merkez Bankası cüzdanında tutarsa, bankaların kredi verme gücü zayıflar.
Enflasyon riski: Dijital paranın kolay üretimi, piyasadaki para arzını kontrolsüz artırabilir.
Merkez bankası: Henüz erken
Irak Merkez Bankası Başkanı Ali Allak da 2 Aralık'ta yaptığı açıklamada, projenin uygulama aşamasına girdiğini doğrulamış, ancak sistemin en iyi şekilde çalışması için zamana ve eksiksiz bir teknik altyapıya ihtiyaç duyulduğunu belirtmişti.
