Erbil(Rûdaw) - Irak Cumhurbaşkanlığına aday olmak isteyenlerin özgeçmişlerini teslim etmeleri için verilen süre bugün son buluyor. Şu ana kadar 40'tan fazla kişi aday olurken, gözlerin çevrildiği Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) ise henüz adaylarını açıklamadı.
Irak'taki siyasi teamüllere göre Cumhurbaşkanlığı makamı Kürtlerin hakkı. Kürtler arasında ise, Bağdat'ta en çok sandalyeye sahip iki parti KDP ve KYB arasındaki önceki anlaşmaya göre, yeni Irak'ta bu görev KYB'ye verilmiş durumda.
KDP'den KYB'ye: Birkaç aday belirleyin, birini seçelim
KDP, KYB'nin adayına oy vermeye hazır ancak bir şartla. Dün KDP Politbürosu toplandı. Toplantının ana gündemlerinden biri de Cumhurbaşkanlığı makamı için belirlenecek aday konusuydu.
Rûdaw'ın edindiği bilgilere göre KDP yönetimi, KYB'ye şu mesajı iletti: "Eğer Cumhurbaşkanlığı için aday olarak birkaç isim belirlerseniz ve içlerinden birini biz seçersek, ona oy veririz."
KDP'den üst düzey bir kaynak Rûdaw'a, KYB'nin birden fazla aday ismi sunmaması durumunda kendi kararlarını gözden geçirebileceklerini söyledi.
Sipan Şerwani: Şartları taşıyan her adaya KDP oy verecek
KDP'nin önceki dönem milletvekili olan ve bu dönem de yeterli oyu alarak yeniden seçilen Sipan Şerwani, Rûdaw yayınında yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Başkan Barzani'nin mesajı konusunda görüşümüz nettir; bizim için önemli olan bu makama KDP'li veya başka bir partili olması değil, samimi ve asil bir Kürt'ün gelmesidir."
29 Aralık 2025 tarihinde Başkan Barzani, Cumhurbaşkanlığı için Kürt temsilcisinin belirlenmesine yönelik birkaç mekanizma önermiş ve bu kişinin Kürdistan Parlamentosu, Bağdat'taki Kürt grupları veya tarafların toplanmasıyla belirlenebileceğini önermiş, "Bu adayın KDP veya KYB'li olması şart değil" demişti.
“Kürdistan halkının güvenini kazanmış olmalı”
Sipan Şerwani sözlerine şöyle devam etti:
"Önemli olan, gelecek Cumhurbaşkanının Kürt halkını gerçek manada temsil etmesi ve Kürt halkının sesi olmasıdır. Bu görevi üstlenecek kişi, Kürdistan halkının güvenini kazanmış olmalıdır."
Şerwani, "Şartları taşıyan her adayı, ister KDP'li olsun ister başka bir taraftan, KDP fraksiyonu destekleyecektir" dedi.
KDP'nin tek şartı: 10. kabinenin kurulması hızlandırılsın
Rûdaw'ın edindiği bilgiye göre, KDP'nin KYB adayına oy vermek için öne sürdüğü taleplerden biri de, seçimlerin üzerinden bir yıldan fazla zaman geçmesine rağmen henüz kurulamayan Kürdistan Bölgesi Hükümeti'nin 10. kabinesinin oluşumuna hız verilmesi.
Ancak üst düzey bir KYB yetkilisi Rûdaw'a yaptığı açıklamada, "Bugüne kadar KDP'nin herhangi bir talebine karşı tavır belirlemedik. Bu konu Politbüro toplantımızda karara bağlanacaktır" dedi.
KYB Politbürosu cumhurbaşkanı adayını netleştirecek
Şu ana kadar KYB resmi adayını açıklamadı. Rûdaw'ın bilgilerine göre bugün Bafıl Celal Talabani başkanlığında toplanacak olan KYB Politbürosu, partinin Cumhurbaşkanı adayını belirleyecek.
KYB içinden bazı isimler aday oldu ancak partinin resmi adayı değiller
Şu ana kadar 40'tan fazla kişi Irak Cumhurbaşkanlığı için bağımsız adaylığını koydu; bunlar arasında KYB üyesi olup partinin resmi adayı olmayan isimler de var.
Eski Süleymaniye Valisi ve daha sonra Irak milletvekili olan Aso Fereydun, Rûdaw'ın edindiği bilgiye göre Pazar günü saat 11:00'de bağımsız aday olarak başvuru formunu teslim etti.
Ayrıca eski KYB milletvekili Şivan Davudi de aday oldu. Davudi, Rûdaw'a "İlk kişi olarak formumu doldurdum ve 1 numaralı makbuzu aldım; Irak Parlamentosu hukuk dairesiyle de mülakat yaptım" dedi.
Şivan Davudi, "Yaklaşık dört buçuk yıldır KYB ile ilişkim kalmadı ve bağımsız bir aday olarak adaylığımı koydum" ifadelerini kullandı.
Aday Olan İsimlerin Bir Kısmı (Bazıları Kürt):
- Şivan Hawêz Ferik Namık Davudi (Kürt)
- Şilan Fuad Abdüllatif Abdurrahman (Kürt)
- Şêrzad Baban Mecid Süleyman (Kürt)
- Ahmed Abdullah Tevfik Ahmed
- Muhammed Mehdi Cemil Waili
- Nebez Muhammed Ali Ahmed (Kürt)
- Hüseyin Taha Hasan Sincari (Kürt)
- Ciwan Muhammed Fuad Masum (Kürt)
- Necmeddin Abdülkerim Hama Kerim (Kürt)
- Emire Cafer Cabir Abudi
- Ammar Adil Avni Şemmeri
- Aso Fereydun Ali (Kürt)
- Hamza Brisim Secil Meshab
- Reşid Mehdi Abbud Sadi
- Dilşad Muhammed Abdurrahman (Kürt)
- Halid Sıddık Aziz Muhammed
- Ahmed Hamis Halil Cenabi
- Saman Ali İsmail Mahmud Şali (Kürt)
- Halid Mustafa Hüseyin Şerif (Kürt)
- Faysal Muhsin Abbud Kilabi
- Enver Hemed Emin Ahmed (Kürt)
- Kafi Dino Biti Kas Yunan
- Muhammed Sabir Süleyman Aziz Süleyman Hemevedi (Kürt)
- Ümid Abdüsselam Kadir (Kürt)
- Sirwan Ahmed Reşid Kêyha Aziz (Kürt)
- Ahmed Sacit Haşim Hasan
- Ahmed Halil Huzeyr Halil
- Salim Havas Ali Saadi
- Ali Casim Ahmed Beyati
- Yusuf Muhammed Ruşen Selahaddin
- Nebil Süleyman Abdülmecid Ubeyd Kubeysi
- Leys Dahil Selumi Neşmi Abudi
- Ali Abbas Casim Ali Sultani
- Abdülcelil Hemed Mecid Fehdavi
- Süheyl Mahmud Casim Rebi
- Salar Rahim Kerim Caf (Kürt)
- Sadık Abdullah Huzeyr Gabin Mehyavi
- Raad Huzeyr Defak Sayil Cenabi
- Sabah Salih Said Abdülmeleka
- Rafi Abdullah Hamid Duri
- Abdullah Muhammed Ali Elyaveyi (Kürt)
Anlaşamazlarsa KDP kime oy verecek?
KDP, KYB'nin aday olarak birden fazla isim göndermesini bekliyor. Bugün KYB Politbürosunun bu konuda toplanıp adayını netleştirmesi bekleniyor ancak tek bir isim mi belirleyecekleri yoksa KDP ile üzerinde anlaşmak üzere birkaç isim mi gönderecekleri belirsiz.
Öte yandan Kürdistan İslami Birlik (Yekgirtu) Fraksiyon Başkanı ve Yönetim Kurulu Üyesi Musenna Emin, Rûdaw'a yaptığı açıklamada, "Irak Cumhurbaşkanlığına adaylığımı koyuyorum. Bize yakın fraksiyonlarla (Yeni Nesil, Adalet Topluluğu ve Ulusal Tutum Akımı) görüştük ve bana oy verme sözü verdiler" dedi.
Musenna Emin ayrıca, "Şu ana kadar KDP'nin adayının olup olmayacağı belli değil, ayrıca KYB ile bir aday üzerinde anlaşıp anlaşmayacakları da net değil. Eğer adayları olmazsa ve KYB ile anlaşamazlarsa, biz onların oylarını isteyeceğiz" ifadelerini kullandı.
