Erbil(Rûdaw) - Bağdat'ın Kürdistan Bölgesi'ndeki petrol şirketlerine verdiği güvence, şirketlerin yeniden üretime başlaması için henüz yeterli seviyeye ulaşmadı.
Bazı şirketler birkaç hafta içinde faaliyetlerine dönebilecek durumda olsa da, özellikle insansız hava aracı (İHA) saldırılarına maruz kalan bazı şirketlerin yeniden üretime başlaması daha uzun zaman alabilir. Gündeme gelen çözüm önerilerinden biri de petrol sahalarını korumak amacıyla Kerkük ve Musul'da İHA ve füzelere karşı hava savunma sistemleri kurulması.
Irak Petrol Bakanlığı Sözcüsü, "Şirketler, ne zaman geri döneceklerine karar vermek için Kürdistan Bölgesi'ndeki durumu hâlâ yakından izliyor" dedi.
ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılması amacıyla belirlenen 60 günlük müzakere süreci, Irak ve Kürdistan Bölgesi'nde petrol üretiminin yeniden başlaması için yeni bir fırsat yarattı.
Savaş öncesi üretim seviyelerine dönülebilmesi için şirketlerin yeniden üretime başlaması gerekiyor. Federal hükümet de bu konuda güvence verdi.
Sınır hattında güvenlik garantisi
Rûdaw'ın edindiği bilgilere göre, Irak Federal Hükümeti, Kürdistan Bölgesi'ndeki petrol sahalarının korunacağına dair taahhütte bulundu ve bu konuda şirketlere destek verme isteğini ortaya koydu.
Konuyla ilgili bilgili bir kaynak, Rûdaw'a yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Irak'ın gelişmiş bir hava savunma sistemi bulunmadığı için, Kürdistan Bölgesi ile sınır komşusu olan Kerkük ve Musul'da füze ve İHA gibi hava saldırılarının riskini tespit etmeye yönelik sistemler kurulabilir."
3 Haziran 2026'da Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin katılımıyla düzenlenen toplantıya Irak ve Kürdistan Bölgesi'nden 31 yetkili ile petrol şirketlerinin temsilcileri katıldı. Toplantıda şirketlere verilen güvencelerden biri de üretime yeniden başlamaları için saldırılara karşı korunmaları oldu.
Irak Silahlı Kuvvetleri Genel Komutanlığı Sözcüsü Sabah Numan da Rûdaw'a yaptığı açıklamada, "Irak Savunma Bakanlığı, ülkeye gelişmiş hava savunma sistemleri sağlanması amacıyla dünyanın büyük şirketleriyle sözleşmeler imzaladı. Savunma Bakanlığı, kurulacak hava savunma sisteminin niteliğini ve kaynağını belirleyecek" dedi.
28 Şubat'ta İran ile ABD ve İsrail arasında savaşın başlamasının ardından, İran'a bağlı silahlı grupların İHA saldırıları nedeniyle petrol şirketleri üretimlerini durdurmuştu.
Petrol şirketlerinin güvenlik endişelerini gidermek ve petrol sahalarını korumak amacıyla, Irak Savunma Bakanlığı'ndan üst düzey bir heyet 18 Haziran'da Kürdistan Bölgesi'ni ziyaret ederek ilgili taraflarla görüşmeler gerçekleştirdi.
Üretimde üç farklı senaryo
Bağdat'ın petrol şirketlerine verdiği güvence, petrol üretiminin yeniden başlaması ve savaş öncesi seviyelere dönülmesi için henüz fiilen sonuç vermedi.
Konuyla ilgili bir kaynak Rûdaw'a, petrol üretiminin yeniden başlaması konusunda şirketlerin üç farklı durumda bulunduğunu söyledi:
Birinci grup: İHA saldırılarından zarar gören şirketler. Bu şirketlerin üretim seviyelerini yeniden yükseltebilmesi ve sahalarını normale döndürebilmesi için yaklaşık bir yıla ihtiyaç duyabileceği belirtiliyor.
İkinci grup: Saldırıya uğramayan şirketler. Teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından iki ila üç hafta içinde yeniden üretime başlayabilecekleri ifade ediliyor.
Üçüncü grup: Bağdat ile Erbil arasında daha önce imzalanan üçlü anlaşmaya dahil olmayan şirketler. Bu şirketler şu anda Kürdistan Bölgesi Hükümeti ile görüşmelerini sürdürüyor.
Irak'ın mevcut petrol üretimi günlük 1,5 milyon varil seviyesinde bulunuyor. İhracattaki düşüş ve bazı şirketlerin faaliyetlerini askıya alması bu gerilemenin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.
Savaş öncesinde Irak'ın günlük petrol üretimi 4,5 milyon varile, ihracatı ise 3,2 milyon varilin üzerine çıkıyordu.
Irak Petrol Bakanlığı Sözcüsü Selim Rukabi, Rûdaw Medya Ağı'na yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Başbakanlıkta yapılan toplantıda petrol şirketlerine güvence verildi ve ordunun gerekli önlemleri alması yönünde talimat verildi. Üretimin yeniden başlama zamanı konusunda Başbakan şirketlere derhal faaliyetlerine dönmeleri talimatını verdi. Ancak şirketler, geri dönüş konusunda karar vermek için Kürdistan Bölgesi'ndeki durumu izlemeyi sürdürüyor."
Bağdat, petrol üretiminin yeniden başlamasının yanı sıra, ihracatı artırmak ve savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatında yaşanan kayıpları telafi etmek amacıyla Kürdistan Bölgesi'ndeki şirketlerin üretimlerini artırmasını da istiyor.
Rûdaw'ın kaynağına göre:
"Irak hükümeti, Türkiye'nin Ceyhan Limanı üzerinden yapılan petrol ihracatını günlük 750 bin varile çıkarmayı hedefliyor. Bunun 250 bin varili Kürdistan Bölgesi'nden, 250 bin varili Kerkük'ten, kalan 250 bin varili ise orta ve güney Irak'taki sahalardan sağlanacak. Orta ve güneydeki petrol tankerlerle Kerkük'e taşınacak, ardından Kürdistan Bölgesi'ndeki boru hattı üzerinden ihraç edilecek."
Kaynak, İHA saldırılarının bazı petrol sahalarında yol açtığı hasar nedeniyle Kürdistan Bölgesi'nin günlük 250 bin varillik üretim seviyesine yeniden ulaşmasının yaklaşık bir yıl sürebileceğini, ilk aşamada ise üretimin günlük yaklaşık 170 bin varile çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.
