Kürdistan Bölgesi'nde benzin fiyatına regülasyon: Yakıt stokları azaldı

Erbil (Rûdaw) - Doğal Kaynaklar Bakanlığı'nın tavan fiyat kararı sonrası Erbil ve Duhok'ta ticari normal benzinin litre fiyatı 850 dinara (50.5 cent) gerilerken, bazı benzinliklerde stoklar tükendi. Süleymaniye ve Halepçe'de ise benzinlik sahipleri pahalıya aldıkları yakıtı zararına satamayacaklarını belirterek ucuz tedarik bekliyor.

Kürdistan Bölgesi Doğal Kaynaklar Bakanlığı, akaryakıt krizini hafifletmek ve vatandaşın alım gücünü desteklemek amacıyla 20 Temmuz'da yayımladığı kararnameyle, ticari normal benzinin (Normal) benzinliklerdeki litre satış fiyatının 850 dinarı geçemeyeceğini duyurdu.

Karar sonrası bölgelerdeki akaryakıt istasyonlarında farklı manzaralar ortaya çıktı.

Erbil ve Duhok'ta karara uyuldu, stoklar azaldı

Rûdaw'ın edindiği bilgilere göre, Erbil, Duhok ve Soran Özerk İdaresi'ndeki akaryakıt istasyonları bakanlığın tavan fiyat kararına uyarak litre fiyatını 850 dinara çekti.

Erbil Benzinlikler Meclisi Başkanı Cengi Mecid, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, "Bölgemizdeki tüm benzinlikler hükümetin kararına uydu. Toptan alım fiyatları da düştü ancak şu an piyasadaki miktar sınırlı" dedi.

Fiyatların düşmesiyle birlikte talep patlaması yaşandığını belirten Mecid, "Daha önce fiyatlar yüksek olduğu için istasyonlar az stok yapıyordu. Gece saatlerinde fiyatlar indirildiğinde eldeki benzin hızla tükendi. İstasyonlarda benzinin kalmaması normaldir, elinde yakıt olan herkes karara uyuyor" ifadelerini kullandı.

"Tedarik sağlandıktan sonra satmayan kapatılacak"

Erbil Petrol ve Mineraller Genel Müdürlüğü Denetim Komisyonu Sorumlusu Salar Muhammed ise sahada 40’a yakın istasyonu denetlediklerini belirterek şunları söyledi:

"Bir kısım benzinlikte gerçekten stok tükenmiş durumda, bunu dürüstçe ifade ettiler. Stok sıkıntısını Doğal Kaynaklar Bakanlığı'na ilettik, çözüm sözü verdiler. Benzinliklere yakıt tedariği sağlandıktan sonra, eğer bir istasyon 'benzinim yok' diyerek satışı reddederse, derhal kapatılacak."

Süleymaniye ve Halepçe'de durum tersine döndü

Düne kadar Erbil ve Duhok'a kıyasla daha ucuz benzinin satıldığı Süleymaniye ve Halepçe'de, bakanlık kararı sonrası mevcut fiyatlar tavan fiyatın üzerinde kaldı. Halihazırda normal benzinin litresi Süleymaniye'de 1150 dinardan, Halepçe'de ise 1100 dinardan satılıyor.

Bölgedeki istasyon sahipleri, yüksek fiyattan satın aldıkları stokları 850 dinardan satmalarının büyük zarar doğuracağını belirtiyor. Halepçe'de benzinlik sahibi olan Zana Reuf, "Benzinin litresini 1050 dinardan aldım, zararına satamam. Hükümet bize litresini 800 dinardan verirse, hemen 850'ye düşürürüz. Fiyatın ucuzlaması bizim de işimize gelir, sürüm artar. Ancak sadece genelgeyle değil, fiili tedarikle bu adım atılmalı" dedi.

Süleymaniye Valisi Dr. Heval Ebubekir ise konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, büyük rafinerilerin Doğal Kaynaklar Bakanlığı gözetiminde çalıştığını hatırlatarak, "Yeni fiyattan yeterli miktar bölgemize ulaştığında, hem kalite garanti altına alınacak hem de istasyonların hakları korunarak benzin vatandaşlara 850 dinardan ulaştırılacak" dedi. Vali Ebubekir ayrıca, bakanlık standartlarına uymak kaydıyla, Kürdistan Bölgesi dışından ithalatın tüm iş insanlarına serbest olduğunu vurguladı.

Güncel Benzin Fiyatları ve İhtiyaca Dair Veriler

Günlük Tüketim

Kürdistan Bölgesi'nin günlük akaryakıt ihtiyacı yaklaşık 6 milyon litre. Bunun yalnızca 2 milyon litresi iç pazarda üretilirken, kalan 4 milyon litre ithal ediliyor.

Fiyatların Geçmişi

Erbil'de 6 Haziran'da 1.175 dinar olan normal benzin, 20 Temmuz'a gelindiğinde 1.400 dinara kadar çıkmıştı. Süleymaniye'de ise 7 Temmuz'dan itibaren yükselen fiyatlar 1.150 dinara ulaşmıştı.

Ticari benzine alternatif olarak hükümet tarafından litresi 750 dinardan sübvansiyonlu benzin dağıtımı da sürüyor ancak vatandaşların bu yakıtı alabilmek için istasyonlarda saatlerce kuyrukta beklemesi gerekiyor.

Normal benzin nedir?

Kürdistan Bölgesi'nde akaryakıt satışı, devletin tedarik sağladığı kamu istasyonları ile özel istasyonlar olmak üzere iki koldan yürütülüyor. Kamu istasyonlarında satılan ve halk arasında "normal" olarak adlandırılan benzin, genellikle 80-90 ve üzeri oktan değerlerini kapsıyor. Özel istasyonlar ise 90 ve üzeri oktana sahip daha yüksek kaliteli benzin çeşitlerini farklı fiyat tarifeleriyle müşterilere sunuyor.