Duhok (Rûdaw) - Musul Barajı havzasında, Helenistik-Selevkos dönemine ait 40 oval mezarın bulunduğu tarihi bir mezarlık ortaya çıkarıldı. Yaklaşık 2 bin 300 yıllık mezarlığın, çocuklar ve genç yetişkinlere ait iki bölümden oluştuğu belirtildi.
Musul Barajı havzasında su seviyesinin düşmesiyle birlikte tarihi bir mezarlık gün yüzüne çıktı.
Duhok’un Sêmêl ilçesine bağlı Eski Xankê köyü yakınlarındaki Girê Têsleglêg bölgesinde ortaya çıkarılan mezarlığın geçmişinin günümüzden yaklaşık 2 bin 300 yıl öncesine, Helenistik-Selevkos dönemine uzandığı belirtildi.
Mezarlıkta, pişmiş topraktan yapılmış büyük küp ve lahit biçiminde 40 oval mezar bulundu. Yaklaşık 140 santimetre uzunluğunda ve 70 santimetre genişliğindeki mezarların tamamının tek sıra halinde ve kuzeye bakacak şekilde düzenlendiği belirlendi.
Alan, çocuk mezarlarının bulunduğu bölüm ile genç yetişkinlere ait mezarların yer aldığı iki ana bölümden oluşuyor.
Buluntular Duhok’a götürüldü
Kazı ve kurtarma çalışmalarının ardından mezarlardan çıkarılan buluntular Duhok Tarihi Eserler Müdürlüğü’ne nakledildi.
Duhok Müze Müdürü Dr. Bêkes Brifkanî, buluntuların şu anda koruma altında olduğunu belirterek, bir sonraki aşamada eserlerin Duhok Müzesi’ne taşınacağını söyledi.
Brifkanî, mezarlar üzerinde yeniden inceleme yapılacağını, kemik ve tarihi eser örneklerinin ayrıntılı testler için yurt dışına gönderileceğini ifade etti. İncelemelerin ardından mezarların restore edilerek müzede sergilenmek üzere hazırlanacağı kaydedildi.
Eski Xankê köyü muhtarı Hmz İdo ise bölgedeki yaşlıların alanda tarihi kalıntıların bulunduğunu bildiğini, ancak mezarlardan haberdar olmadıklarını söyledi. İdo, Irak Krallığı döneminde bazı uzmanların bölgede incelemeler yaptığını ancak alanın niteliğinin o dönemde tam olarak anlaşılamadığını aktardı.
Bölgenin tarihi 9 bin yıl öncesine uzanıyor
Tarihçi Dr. Hasan Ahmed, bölgedeki insan yerleşiminin yaklaşık 9 bin yıl öncesine dayandığını belirtti.
Ahmed, Mezopotamya’nın kalbi olarak nitelendirdiği bölgede Mitanniler ve Asurluların hüküm sürdüğünü, ardından Medler, Ahamenişler, Helenler ve Sasanilerin bölgede iz bıraktığını söyledi. Bölgenin İslamiyet dönemine kadar stratejik önemini koruduğunu ifade etti.
Musul Barajı’nın suları altında farklı medeniyetlere ait 300’den fazla tarihi sit alanı bulunduğu belirtiliyor.
Sular çekildikçe tarih ortaya çıkıyor
Son iki yılda baraj sularının çekilmesiyle birlikte, daha önce su altında kalan bazı “kayıp şehirler” ve antik yapılar yeniden görünür hale geldi.
Tarım ve enerji açısından önemli bir kaynak olan Musul Barajı, aynı zamanda Mezopotamya’nın binlerce yıllık tarihine ait çok sayıda arkeolojik alanı sular altında barındırıyor.
