Erbil(Rûdaw)-Kriz Koordinasyon Ortak Merkezi’nin son raporuna göre, şu anda Kürdistan Bölgesi’nde 114 bin 690 aileden oluşan 569 bin 310 Iraklı göçmen bulunuyor. Göçmenlerin büyük bölümü kampların dışında yaşıyor.
Kürdistan Bölgesi Hükümeti İçişleri Bakanlığına bağlı Kriz Koordinasyon Ortak Merkezi, söz konusu verileri Rûdaw ile paylaştı.
Verilere göre, toplam göçmenlerin yaklaşık yüzde 83’üne denk gelen 471 bin 880 göçmen (94 bin 376 aile) kampların dışında, Kürdistan Bölgesi’ndeki şehir ve ilçelerde yaşıyor.
Buna karşılık toplam göçmenlerin yaklaşık yüzde 17’sine denk gelen 97 bin 430 göçmen (20 bin 314 aile), göçmenlere tahsis edilen 18 kampta kalıyor.
Duhok vilayeti, 286 bin 313 göçmenle toplam göçmenlerin yüzde 50’sine ev sahipliği yapıyor. Duhok’un ardından Erbil vilayeti geliyor. Erbil’de 187 bin 427 göçmen bulunuyor ve bu sayı toplamın yüzde 33’ünü oluşturuyor. Süleymaniye vilayetinde ise 95 bin 570 göçmen, yani toplamın yüzde 17’si yaşıyor.
Süleymaniye vilayeti sınırları içerisinde herhangi bir göçmen kampı bulunmuyor ve vilayetteki tüm göçmenler kamp dışında yaşıyor.
JCCC’nin raporuna göre, Kürdistan Bölgesi Hükümeti’nin göçmen ve mültecilere temel hizmetleri sağlamak için yıllık 850 milyon dolardan fazla kaynağa ihtiyacı bulunuyor. Hizmetlerin maliyetinin günlük 2,3 milyon dolardan, aylık ise yaklaşık 71 milyon dolardan fazla olduğu tahmin ediliyor.
Göçmenler nüfus sayımında nasıl hesaplandı?
Kürdistan Bölgesi Nüfus Sayımı Yürütme Müdürü Mahmud Osman, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, 2024 yılındaki son nüfus sayımında federal hükümetle yaşadıkları en temel sorunlardan birinin Iraklı göçmenler ile tartışmalı bölgelerden gelen kişilerin Kürdistan Bölgesi'ne mi yoksa kendi vilayetlerine mi kaydedileceği konusu olduğunu söyledi.
Osman, “Süreç başlamadan önce Irak hükümetiyle bir araya geldik ve yedi maddelik bir anlaşmaya vardık. Bu maddelerden biri, göçmenlerin Kürdistan Bölgesi’ne kaydedilmesiydi. Çünkü bütün hizmetleri, güvenlikleri, yaşamları ve masrafları Kürdistan Bölgesi’nin sorumluluğunda” dedi.
Irak ile Kürdistan Bölgesi arasındaki anlaşmaya göre, ortak bölgeler olarak kabul edilen ve Kürdistan Bölgesi Hükümeti’nin idari yönetimi altında bulunan bölgelerin nüfus sayımı sonuçlarının Kürdistan Bölgesi’ne yazılması gerekiyordu. Bu bölgeler arasında Şexan ilçesi ile Fayda, Gûer, Dibege, Melaqere, Koks ve Nevçul nahiyeleri bulunuyor. Ancak bu yapılmadı.
Irak hükümetinin tutumuna ilişkin Mahmud Osman, “Ne yazık ki nüfus sayımının ardından bu maddeyi ihlal ettiler ve maddelerde değişiklik yaptılar. Iraklı göçmenlerin tamamını, tartışmalı bölgeleri ve 140. madde kapsamındaki bölgeleri, hatta Kürdistan Bölgesi’ne çalışmak ve eğitim görmek için gelen Iraklılar ile turistleri bile Irak vilayetlerine kaydettiler. Böylece Kürdistan’ın nüfusunu düşürdüler. Oysa bütün hizmet yükü Kürdistan’ın üzerinde ve bu karar Bölge’nin bütçesini ve ihtiyaçlarını azaltıyor” ifadelerini kullandı.
Kürdistan Bölgesi Nüfus Sayımı Yürütme Müdürü, söz konusu vatandaşların Kürdistan Bölgesi’ndeki kendi bölgelerine kaydedilmesi gerektiğini belirterek şöyle konuştu:
“Bu konunun, bütçe ve nüfus sayımı verileri meselesinin çözüme kavuşturulması için Kürdistan Bölgesi’nden çok sayıda bakan, bakan yardımcısı ve bakanlıklardaki genel müdürlerden oluşan üst düzey bir heyet Bağdat’ı ziyaret etti. Ancak bu mesele hâlâ çözüme kavuşturulmuş değil ve ziyaretler devam ediyor.”
Irak ve Kürdistan Bölgesi’nde 20-22 Kasım 2024 tarihleri arasında genel nüfus sayımı gerçekleştirildi. Nüfus sayımına göre Irak’ın toplam nüfusu, Irak vatandaşları ve yabancılar dahil olmak üzere 46 milyon 118 bin 793 kişiye ulaştı.
2024 nüfus sayımına göre Kürdistan Bölgesi’ndeki Irak vatandaşlarının sayısı
Kürdistan Bölgesi:
- Toplam nüfus: 6.525.129
- Irak vatandaşları: 455.044
- Oran: yüzde 6,97
Duhok vilayeti:
- Toplam nüfus: 1.599.871
- Irak vatandaşları: 160.295
- Oran: yüzde 10,02
Erbil vilayeti:
- Toplam nüfus: 2.523.534
- Irak vatandaşları: 186.000
- Oran: yüzde 7,37
Süleymaniye ve Halepçe vilayetleri:
- Toplam nüfus: 2.401.724
- Irak vatandaşları: 108.749
- Oran: yüzde 4,53
.jpg&w=3840&q=75)