Erbil (Rûdaw) - Irak hükümetinin günlük petrol üretimini 10 milyon varile çıkarma planı, ülkenin en büyük gelir kaynağını tehlikeye atıyor. Rûdaw Araştırma Merkezi’nin araştırma biriminin yayımladığı son rapora göre; rekor seviyedeki nüfus ve harcama artışıyla birlikte bu üretim stratejisi, Irak'ın petrol rezervlerini 2045 yılına kadar kuruma noktasına getirecek.
Rûdaw Medya Grubu bünyesinde faaliyet gösteren Rûdaw Araştırma Merkezi, yayımladığı kapsamlı bir analizde Irak hükümetinin günlük petrol üretimini 10 milyon varile çıkarma hedefine ilişkin ciddi uyarılarda bulundu.
Analize göre, nüfus ve devlet harcamalarının eşi benzeri görülmemiş bir hızla arttığı bir dönemde üretimi maksimize etmek, petrol rezervlerinin ömrünü kısaltarak ülkeyi 2045 yılına kadar kaynakların tükenmesi tehlikesiyle karşı karşıya bırakacak.
Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi, daha önce dile getirdiği hedeflerini yineleyerek en son bu ayın 5'inde aşiret liderleriyle gerçekleştirdiği görüşmede, 2031 yılına kadar günlük petrol üretim kapasitesini 10 milyon varile çıkarmayı planladıklarını açıklamıştı.
Rûdaw'ın ekonomi bülteninde Rûdaw'a konuşan Rûdaw Araştırma Merkezi Araştırmacısı Mahmud Baban, karşı karşıya kalınan tehlikenin boyutlarına dikkat çekerek şunları söyledi:
"Son 20 yılda Irak'ta petrol üretimi iki katına çıktı, ancak hükümet bu miktarı önümüzdeki dört yıl içinde tekrar ikiye katlamak istiyor. Bu çok büyük bir risk. Nüfus 65 milyonun üzerine çıkarken ve harcamaların yüzde 90'ını karşılayacak petrol ufukta kalmayacakken, bu strateji önümüzdeki 20 yıl içinde Irak'ın petrol rezervlerini hızla kurumaya götürecektir."
Rûdaw Araştırma Merkezi, mevcut ve hedeflenen üretim seviyelerine göre Irak'ın petrol rezervlerinin dayanıklılığına ilişkin beş farklı senaryo haritası çıkardı.
Nüfus patlaması ve kontrolsüz harcamalar
Rûdaw Araştırma Merkezi'nin verilerine göre, önümüzdeki 20 yıl içinde Irak nüfusunun 20 ila 30 milyon kişi daha artarak toplamda 63,8 milyon ile 70,7 milyon bandına ulaşması bekleniyor. Yaşanacak bu demografik büyüme, kamu sektöründe en az 2 ila 5 milyon yeni kişiye istihdam sağlanmasını zorunlu kılacak.
Günlük 10 milyon varillik rekor bir üretimin dahi bu devasa bütçe yükünü karşılamaya yetmeyeceğinin altını çizen Baban, "Son yirmi yılda Irak'ın kamu harcamaları 12 katına çıktı ve tam yüzde 1.800 oranında artış gösterdi. Eğer harcamalar geçmişteki aynı ivmeyle (yıllık ortalama yüzde 10) artmaya devam ederse, petrolün tükenme noktasına geleceği 2045 yılında Irak'ın sadece bir yıllık harcaması 1.152 trilyon dinarı aşacaktır" uyarısında bulundu.
Araştırma merkezi; Maliye Bakanlığı ile Merkez Bankası'nın son 20 yıllık verilerini temel alarak, kamu harcamalarının 2045 yılına kadarki seyrine dair üç olası senaryoyu da tabloya döktü:
Altyapı ve maliyet engelleri
Rûdaw'a konuşan araştırmacılar ayrıca projenin uygulanabilirliği konusundaki teknik engellere de işaret etti.
Uluslararası enerji devlerini ülkeye çekmeden ve kâr paylaşımına dayalı sözleşme imtiyazları vermeden, Irak'ın mevcut teknik altyapısıyla bu üretim seviyelerine ulaşmasının imkânsız olduğu belirtiliyor. Rapor, üretimdeki artışın, birlikte yanan gaz miktarının iki katına çıkması ve çıkarılma maliyetlerinin katlanarak artması gibi ciddi ekolojik ve ekonomik bedellerle eş zamanlı yaşanacağını vurguluyor.
