Erbil (Rûdaw)- Son 15 yılda kuraklık nedeniyle hurma ağaçlarının neredeyse yarısını kaybeden Irak’ın Diyala iline bağlı Xaneqin kentinde, üreticiler ve sanatçılar tarihi mirası yaşatmak için "Hurma ve Halk Sanatları Festivali"nde bir araya geldi.
Köklü tarihi ve zengin hurma bahçeleriyle tanınan Xaneqin kenti, bu yıl ilk kez düzenlenen "Hurma ve Halk Sanatları Festivali"ne ev sahipliği yapıyor.
50 yerel çiftçi ve işletmecinin yanı sıra üç geleneksel müzik ve sanat grubunun katıldığı festival, kentin tarımsal mirasını ve kültürel dokusunu yeniden canlandırmayı amaçlıyor.
Üç gün boyunca ziyaretçilerini ağırlayacak olan festival, özellikle son yıllarda iklim krizi, su kıtlığı ve kuraklık nedeniyle kuruma tehlikesi altında olan asırlık hurma bahçelerine dikkat çekmek açısından kritik bir önem taşıyor.
15 yılda ağaç sayısı yarı yarıya azaldı
Resmi istatistiklere göre Xaneqin’de 15 yıl önce 100 bin civarında olan hurma ağacı sayısı, kuraklık ve su kaynaklarının çekilmesi sonucu bugün 55 bine kadar gerilemiş durumda.
Üreticiler, festival vesilesiyle hem farkındalık oluşturmayı hem de kentin tarımsal kimliğini korumayı hedefliyor.
Xaneqin’de 50 çeşit hurma yetişiyor: Kilosu 60 bin dinara kadar çıkıyor
Bölgedeki ürün çeşitliliğine dikkat çeken üreticilerden Ümid Cavid Beg, geçmişe kıyasla tüketicinin farklı türlerle tanıştığını ifade etti.
Beg, rekolte ve fiyatlara ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"Şu anda Xaneqin’de yaklaşık 40 ila 50 çeşit hurma yetiştiriliyor. Eskiden insanlar sadece birkaç popüler türü biliyordu. Bu yıl kış ve bahar aylarındaki soğuk hava nedeniyle rekoltemiz ne yazık ki biraz düşük kaldı. Mendeli’nin meşhur Karanfili hurmasından sonra piyasadaki en pahalı tür, kilosu 25 bin dinardan alıcı bulan 'Meçhul' (Medjool) hurmasıdır."
Karanfili hurması sezon sonunda 60 bin dinara çıkıyor
Festivallere ve tezgâhlara zengin çeşitlilikle çıktıklarını belirten bir diğer üretici Reşid İbrahim ise fiyatlardaki dönemsel artışa vurgu yaptı:
"Stantlarımıza 40’a yakın hurma çeşidi getirdik. Şu an için aralarında en pahalı olanı kilosu 15 bin dinar ile Karanfili çeşididir. Ancak sezon ilerledikçe ve ürün azaldıkça bu özel türün kilogram fiyatı 50 ila 60 bin dinara kadar yükselebiliyor."
"Ağaçların verimi bu yıl düştü"
Hasadın geçen yıllara oranla verimsiz geçtiğini dile getiren üretici Ahmed Hüseyin ise ağaçların durumunu şu sözlerle aktardı:
"Bu yıl rekolte geçmiş yıllardaki bereketi yakalayamadı; ağaçların genel verimi düşüktü. Yalnızca boyu kısa olan genç ağaçlar biraz daha iyi ürün verdi; yüksek ağaçlarda ise ciddi bir kayıp yaşadık."
Geleneksel sanat ve ezgilerle kültür şöleni
Festival yalnızca bir tarım fuarı olmakla kalmayıp Xaneqin’in köklü kültürünü de sahneye taşıdı. Etkinlik alanında yerel sanatçılar ve müzisyenler geleneksel halk ezgilerini seslendirirken, yerel ressamların kentin tarihini ve doğasını yansıtan tabloları da sergilendi.
Festival boyunca kentin gastronomik ürünleri ve el sanatları da ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
