Erbil (Rûdaw) - Kürdistan Parlamentosu, iki yılı aşkın bir sürenin ardından 52 milletvekilinin katılımıyla ilk oturumunu gerçekleştirerek yeni Başkanlık Divanı’nı seçti. KDP ve bağımsız milletvekillerinin katılımıyla sağlanan yeter sayının ardından, Kürdistan Parlamentosu Başkanlığına Vala Ferid seçildi. Öte yandan KYB, Yeni Nesil ve Helwest hareketlerinden istifa eden milletvekillerinin oturuma bağımsız olarak katılması siyasette yeni bir tablo ortaya çıkardı.
Bugün saat 11:00’de çalınan zille birlikte Kürdistan Parlamentosu Genel Kurulu toplandı. Kürdistan Demokrat Partisi’nin (KDP) 39 milletvekilinin yanı sıra, 9 bağımsız milletvekili ve 1 Kürdistan Sosyalist Demokrat Partisi milletvekili salonda hazır bulundu.
Oturum öncesi Rûdaw’a konuşan Kürdistan Parlamentosu Divan Başkanı Erdelan Muhammed, "Oturum için tüm hazırlıklar tamamlandı. 50+1 sağlandığı takdirde toplantı tamamen yasal zemin üzerinde ilerleyecek ve sorunsuz geçecektir" bilgisini paylaştı.
Eski KYB’li 3 Vekilden 'Bağımsızlık' İlanı
Dün Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) grubundan ayrıldığını açıklayan Herdi Salah, parlamentoda Rûdaw muhabiri Rence Cemal’e yaptığı açıklamada, “Parlamentonun işlevsiz kalması Kürdistan Bölgesi için büyük bir tehlike oluşturuyordu. Bu yüzden parlamentoyu aktifleştirme oturumuna katılmaktan gurur duyuyorum” dedi. Salah ayrıca kararı alırken hiçbir baskı altında kalmadığını, parlamentonun aktifleştirilmesinin milli bir görev olduğunu vurguladı.
Oturuma katılan bir diğer isim olan eski KYB Milletvekili Niştiman Nawperdanî ise Rûdaw’a yaptığı açıklamada, "Kürdistan Bölgesi'nin statüsünü korumak adına buradayım. Bugünkü ve bundan sonraki oturumlara katılacağım" diye konuştu. Parlamentoya gelen üçüncü KYB Milletvekili Muhammed Faysal Kerimhan basına açıklama yapmazken, oturuma bağımsız milletvekili sıfatıyla katıldı.
Yeni Nesil'den İstifa Eden 3 Vekil de Salondaydı
Oturumun başlamasına dakikalar kala Yeni Nesil Hareketi'nden ayrıldığını duyuran Şivan Said, “KYB ile Yeni Nesil'in anlaşma imzalamasından bu yana hareketle bağım koptu. Şu an bağımsız bir vekil olarak Başkanlık Divanı için oy kullanmaya hazırım" ifadelerini kullandı. Yeni Nesil’den istifa eden diğer milletvekilleri Daryuş Ali ve Halid Muhammed ise kameralara konuşmadan genel kurul salonuna geçti.
Helwest Hareketinde Çatlak
Dört sandalyesi bulunan Helwest (Tutum) Hareketi'nde de bölünme yaşandı. Milletvekilleri Sazgar Faik ve Sara Muhsin, parti kararına uymayarak oturuma katıldı.
Bunun üzerine Helwest grubundan yapılan yazılı açıklamada, her iki vekilin ihraç edildiği duyuruldu. Açıklamada, "Bizim sloganımız iktidara teslim olmamaktı. Şimdi ise halkın itiraz oylarını alıp bu iktidara teslim ediyorlar. Tarihte makam ve para elde edip güvenini ve onurunu kaybeden çok insan oldu" denildi.
Sosyal Demokratlar: İyimseriz
Kürdistan Sosyalist Demokrat Partisi Milletvekili Rêbin Muhammed Hacı Mahmud, parlamento binası girişinde Rûdaw’ın sorularını yanıtladı. İki yıldır parlamentonun aktifleştirilmesi için çağrıda bulunduklarını belirten Mahmud, “İçeri girip programı göreceğiz. İyimseriz ve tam da parlamentonun aktifleşmesi için buraya geldik” dedi.
Başkanlık Divanı Belli Oldu: Başkan Vala Ferid
Bileşenleri temsil eden kota milletvekilleri James Hasdo Hido (Duhok-Hristiyan), Rami Nuri Udeyş (Erbil-Hristiyan) ve Muna Nrbi Kahveci (Türkmen) diğer gruplardan önce parlamentoya gelerek yerlerini aldı.
Saat 11:07'de 52 milletvekilinin katılımıyla başlayan oturuma, en yaşlı üçüncü üye sıfatıyla KDP Milletvekili Semire Hasan başkanlık etti. Yapılan oylamanın ardından Kürdistan Parlamentosu Başkanlık Divanı şu isimlerden oluştu:
- Parlamento Başkanı: Vala Ferid (KDP - 52 Oy)
- Parlamento Başkan Yardımcısı: Rami Nuri Udeyş (Erbil Hristiyan Kotası - 52 Oy)
- Parlamento Sekreteri: Muna Nrbi Kahveci (Türkmen Reform Partisi - 52 Oy)
KDP'den "Parlamentoya Dönün" Çağrısı
Seçimin ardından bir basın toplantısı düzenleyen KDP grubu, diğer tüm parti ve milletvekillerine parlamentoya dönerek oturumlara katılmaları çağrısında bulundu. Parlamentonun yeniden açılmasını Kürdistan Bölgesi halkına kutlayan KDP grubu, "İlk oturumun tamamlanmasıyla demokrasiye ve halkın iradesine saygı duyulmuştur. Parlamentonun aktifleştirilmesi hiçbir siyasi tarafa karşı bir hamle değildir" mesajını verdi.
KYB ve Yeni Nesil İttifakı Ağır Yara Aldı
Öte yandan, yaşanan bu istifalar Süleymaniye merkezli siyasette dengeleri değiştirdi. Daha önce 39 sandalyeye sahip olduklarını belirten KYB ve Yeni Nesil, altı milletvekilinin bağımsızlığını ilan etmesiyle büyük bir fire verdi.
Seçimlerde 23 sandalye kazanan KYB, Niştiman Nawperdanî, Herdi Salah ve Muhammed Faysal Bradosti'nin ayrılmasıyla 20 sandalyeye geriledi. 15 sandalyesi olan Yeni Nesil Hareketi ise Daryuş Ali, Şiwan Said ve Halid Muhammed'in ayrılmasıyla 12 sandalyeye düştü.
Böylelikle, 2 Temmuz 2026 tarihinde Süleymaniye'de "Denge ve Canlanma İttifakı" adıyla kurulan KYB-Yeni Nesil koalisyonu, bugünkü parlamento tablosuyla elindeki sandalyelerin yüzde 15.38'ini kaybetmiş oldu.
