Kamışlo (Rûdaw) - Suriye geçiş hükümetinin Rojava’daki üniversiteleri devlet üniversitelerine bağlama ve eğitim sistemini değiştirme kararı öğrencilerin tepkisine yol açtı. Kamışlo’da Rojava Üniversitesi’ne gelen hükümet heyeti öğrenciler tarafından protesto edilirken, güvenlik güçlerinin müdahalesinde 25 öğrencinin yaralandığı bildirildi. Protestolar Kobani Üniversitesi’ne de yayıldı.
Suriye geçiş hükümetine bağlı “Entegrasyon Komitesi”nden üst düzey bir heyet, pazartesi günü Rojava Üniversitesi’nin Kamışlo’daki rektörlük binasına gitti. Üniversitenin devlet üniversiteleriyle birleştirilme sürecinin nasıl yürütüleceğini görüşmek üzere gelen heyet, yüzlerce öğrencinin protestosuyla karşılaştı.
Kürdistan bayrakları taşıyan öğrenciler, “Dilsiz yaşam olmaz” sloganları atarak kararı protesto etti. Öğrenciler, Şam heyetinin araç konvoyunun önünü keserek yetkililerden taleplerine yanıt verilmesini istedi ve heyetin bölgeden ayrılmasına izin vermedi.
Görgü tanıklarının aktardığına göre, olay sırasında güvenlik güçleri öğrencilere müdahale etti. Müdahale sonucunda 25 öğrencinin yaralandığı bildirildi.
Öğrenci: 25 kişi yaralandı, taleplerimiz dinlenmedi
Olaylarda yaralanan öğrencilerden biri, Rûdaw muhabiri Viviyan Fettah’a yaptığı açıklamada, taleplerinin yalnızca kendi dillerinde eğitim görme ve haklarının korunması olduğunu söyledi.
İkinci sınıf Coğrafya Bölümü öğrencisi olduğunu belirten öğrenci, şunları söyledi:
“Biz kendi dilimizi istiyoruz, haklarımızı talep ediyoruz ve aşağılanmak istemiyoruz. Bizi yok saydılar. Taleplerimize yanıt vermek için araçlarından bile inmediiler. Bunun yerine güç kullanarak ve taş atarak üzerimize geldiler. 25 öğrenci yaralandı ve ilk yardım müdahalesi yapıldı.”
Öğrenci, akademik entegrasyona karşı olmadıklarını ancak bu sürecin üniversitenin kimliğini ortadan kaldıracak şekilde yürütülmesini kabul etmediklerini belirtti.
“Üniversitemizin kapatılmasını ya da öğrencilerin Deyrezor, Halep ve Şam’a dağıtılmasını istemiyoruz. Rojava Üniversitesi’nin ve Kürtçe eğitimin mevcut haliyle devam etmesini istiyoruz” dedi.
Bir öğrencinin annesi de Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’ya seslenerek hükümetten Kürt halkına yönelik uygulamalardan vazgeçmesini istedi.
Kürtçenin kendileri için tarih ve kimlik olduğunu belirten anne, “Kürtçe bizim tarihimiz ve kimliğimizdir. Ondan vazgeçmeyeceğiz. Bir anne olarak, son damla kanımıza kadar anadilinde eğitimi savunacağız” ifadelerini kullandı.
Yeni düzenlemede Kürtçe eğitimle ilgili değişiklikler
Protestoların ardından Suriye hükümetine bağlı Entegrasyon Komitesi, Rojava Üniversitesi’nin yönetimi ve eğitim sistemine ilişkin beş maddelik bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, üniversitenin Suriye Yükseköğretim Bakanlığı tarafından tanınan bölümlerinin geçici olarak Fırat Üniversitesi’ne bağlanacağı ve ilerleyen dönemde kurulması planlanan Haseke Üniversitesi bünyesine alınacağı belirtildi.
Kararda öne çıkan maddeler şöyle:
Üniversitenin geçici olarak Fırat Üniversitesi’ne bağlanması: Suriye Yükseköğretim Bakanlığı tarafından tanınan fakülteler, geçici olarak “Kamışlo Fakülteler Topluluğu” adıyla Fırat Üniversitesi’ne bağlanacak. İleride Haseke Üniversitesi’nin kurulmasıyla bu yapının yeniden düzenlenmesi öngörülüyor. Öğrenci kabulünün Suriye’nin tüm illerinden yapılacağı bildirildi.
Bakanlık tarafından tanınmayan fakültelere yeni kayıtların durdurulması: Bakanlık sisteminin dışında kalan fakültelere bu yıldan itibaren yeni öğrenci kabul edilmeyecek. Daha önce kayıt yaptıran öğrenciler ise mevcut özerk yönetim müfredatına göre eğitimlerini tamamlayabilecek.
Bağımsız öğrenci kabulünün tanınmaması: Rojava Üniversitesi’nin kendi başına yürüttüğü öğrenci yerleştirme ve kabul süreci resmen tanınmayacak. Bu yöntemle kayıt yaptıran öğrencilerin Suriye’nin resmi yükseköğretim sistemine dahil edilmeyeceği belirtildi.
Boş kontenjanların doldurulması: Daha önce başvuru yapmamış öğrencilere, bakanlığın belirlediği koşullar çerçevesinde boş kontenjanlara yerleşme imkânı tanınacak.
Eğitim dili: Eğitim dili Kürtçe olan fakültelerde mevcut öğrenciler mezun oluncaya kadar Kürtçe eğitimlerine devam edebilecek. Ancak Tıp Fakültesi bu uygulamanın dışında tutuldu. Buna göre Tıp Fakültesi’nde Kürtçe eğitim sona erecek.
Mühendislik öğrencileri: Zorla dayatmayı kabul etmiyoruz
Karara tepki gösteren Rojava Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencileri de bir protesto düzenleyerek açıklama yaptı.
Öğrenciler, eğitimlerine anadilleri olan Kürtçe devam etmek istediklerini belirterek başka bir dilin kendilerine zorla dayatılmasını kabul etmeyeceklerini söyledi.
Açıklamada, akademik entegrasyona karşı olmadıkları ancak sürecin öğrencilerin ve öğretim görevlilerinin iradesi dışında yürütülmesine itiraz ettikleri vurgulandı.
Öğrenciler, “Anadilimiz Kürtçe ile eğitimimize devam edeceğimizi ilan ediyoruz. Başka bir dilin bize dayatılmasını kabul etmiyoruz. Akademik entegrasyonun yapılmasına karşı değiliz ancak bunun zorla ve öğrencilerle öğretim görevlilerinin iradesi dışında gerçekleştirilmesini kabul etmiyoruz” ifadelerini kullandı.
Protestolar Kobani Üniversitesi’ne yayıldı
Kamışlo’daki gelişmelerin ardından protestolar Haseke sınırlarını aşarak Halep vilayetine bağlı Kobani Üniversitesi’ne de ulaştı.
Kobani Üniversitesi öğrencileri yayımladıkları ortak açıklamayla Rojava Üniversitesi’ndeki öğrencilere destek verdi. Öğrenciler, güvenlik güçlerinin protestoculara yönelik müdahalesini kınadı.
Kobani Üniversitesi öğrencileri, kendi üniversitelerinin de Halep Üniversitesi’ne bağlanması kararını kabul etmediklerini bildirdi.
Açıklamada, üniversitelerin bilim, diyalog ve özgür düşünce alanları olduğu vurgulanarak kararların güç kullanılarak dayatılmasına karşı çıkıldı.
Öğrenciler ayrıca Kürtçenin yeni hükümetin kararlarında resmi dil olarak tanınmasını ve Kürtçe eğitimin güvence altına alınmasını talep etti. Açıklamada, “Kürtçe eğitim bir talep değil, değiştirilemez bir haktır” denildi.
29 Ocak anlaşmasının ardından yeni düzenleme
Üniversitelerin devlet sistemine bağlanması tartışması, Suriye hükümeti ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) ve özerk yönetim arasında 29 Ocak 2026’da imzalanan entegrasyon anlaşmasının ardından gündeme geldi.
Söz konusu anlaşma, sivil, idari ve askeri kurumların Suriye devlet yapısına entegre edilmesini öngörüyordu. Bu çerçevede Suriye Yükseköğretim Bakanlığı da Rojava’daki üniversitelerin devlet üniversitelerine bağlanması yönünde karar aldı.
2011 sonrasında özerk yönetim döneminde kurulan Rojava Üniversitesi, geçen yıllar içinde Kürtçe eğitim veren fakülteleriyle bölgede yeni bir yükseköğretim sistemi oluşturdu. Üniversite, öğrencilerin ilk eğitim aşamalarından üniversite düzeyine kadar Kürtçe eğitim alabilmesine imkân sağlayan yapının önemli kurumlarından biri oldu.
Öğrenciler ve öğretim görevlileri, yeni düzenlemenin üniversitenin akademik yapısını ve Kürtçe eğitim sistemini değiştireceği endişesini taşıyor. Bazı öğrenciler kararları ulusal kimliğin ve akademik kazanımların zayıflatılması olarak değerlendirirken, taleplerini sivil yollarla dile getirmeyi sürdüreceklerini belirtiyor.


